DEN HAAG - Dertig jaar geleden alweer opende in het hart van Den Haag het nieuwe stadhuis. Het witte pand van architect Richard Meier kreeg van de Hagenaars de bijnaam 'IJspaleis' en is niet meer weg te denken van het Spui. Het IJspaleis is het derde stadhuis van Den Haag; voor 1995 regelden Hagenaars hun burgerzaken onder meer terecht op de Dagelijkse Groenmarkt en op de Patijnlaan.
Tot 1560 heeft Den Haag een Dorpshuys. Maar als het dorp verandert in een stad, is er behoefte aan meer ruimte. Dat komt in 1565, met de bouw van het Oude Raadhuis aan de Dagelijks Groenmarkt. Een volwaardig stadhuis, dat bestaat uit twee gebouwen en een toren in Renaissancestijl.
De groei van de stad zet door, dus driehonderd jaar later is ook dat stadhuis te klein. In 1877 wordt er een plan gepresenteerd dat dat probleem moet oplossen: het stadhuis zal worden afgebroken om plaats te maken voor een nieuw en vooral groter gebouw op dezelfde locatie.
Dat is er nooit gekomen. Er is veel kritiek op het plan om het oude stadhuis met de grond gelijk te maken. Hagenaars willen het historische gebouw niet kwijt, dus het blijft staan. De ambtenaren werkten nog zeventig jaar in een veel te krap gebouw.
De plannen voor een nieuw stadhuis dateren al van 1933. Dan wordt er een ontwerpwedstrijd uitgeschreven, die wordt gewonnen door architect Julius Maria Luthmann. Het belangrijkste uitgangspunt is: ruimte. Er moet voldoende plek komen voor het steeds grotere leger ambtenaren.
Het nieuwe stadhuis komt dan ook niet in het centrum te staan, maar achter de Javastraat, op een voormalig militair oefenterrein.
De Tweede Wereldoorlog zorgt voor flinke vertraging, maar in 1946 worden de plannen weer opgepakt. In 1947 gaat de eerste schop de grond. Pas zes jaar later is stadhuis helemaal af en wordt het in gebruik genomen.
Toch lijken de Hagenaars het gebouw nooit massaal in hun hart te hebben gesloten. Raadsvergaderingen blijven plaatsvinden aan de Dagelijkse Groenmarkt. 'De Patijnlaan' voelt als een stiefkindje.
Uiteindelijk staat het gebouw aan de Patijnlaan er nog geen vijftig jaar. Midden jaren tachtig zijn er alweer plannen voor een nieuw stadhuis, dat op het dan wat vervallen en verloederde Spui moet komen. Een nieuw ambitieus gebouw van een vooraanstaande architect moet de plek weer allure geven.
Het huidige stadhuis komt er niet zonder slag of stoot. Adri Duivesteijn is in de jaren tachtig de wethouder die zich bezighoudt met stadsvernieuwing. Hij presenteert een plan waarin de bibliotheek en het stadhuis onder een dak komen. Richard Meier wint de ontwerpwedstrijd, en in 1986 is het ontwerp klaar.
De bouw begint in 1990, maar er is veel kritiek vanuit de stad. Raadsleden en inwoners vinden het project veel te duur en ambitieus. In 1995 wordt het pand met zijn kenmerkende atrium uiteindelijk toch opgeleverd.
Het dertigjarig bestaan van het stadhuis is in 2025 uitbundig gevierd met onder meer een tentoonstelling en een jubileumfeest.
Source: Omroep West Den Haag