De Europese Unie heeft na een nachtelijk marathonoverleg een akkoord gesloten over een flink afgezwakt klimaatdoel voor 2040. Na gesprekken die meer dan 18 uur duurden werden de Europese milieuministers het eens over de stappen die EU-lidstaten moeten zetten richting 2040.
Het hoofddoel dat was voorgesteld door eurocommissaris Wopke Hoekstra, 90 procent minder CO2-uitstoot in 2040, blijft overeind staan. Maar daar zitten straks wel allerlei haken en ogen aan.
Meest opvallend is dat het mogelijk wordt om vanaf 2036 maximaal 5 procent van de uitstootvermindering 'in te kopen' in het buitenland. Onder het klimaatakkoord van Parijs is het sinds vorig jaar mogelijk voor landen om hun CO2-reducties te verhandelen. Bosrijke landen zouden zo bijvoorbeeld iets kunnen verdienen aan het beschermen van hun bossen, die CO2 opslaan.
Als het nodig blijkt, zullen de EU-landen later bekijken of nog eens 5 procent van het klimaatdoel kan worden gehaald met internationale CO2-kredieten. Dan zou er in 2040 dus een uitstootvermindering van 80 procent op Europees grondgebied overblijven. In 2030 moet de uitstoot al 55 procent lager zijn dan in 1990.
Wetenschappelijke adviseurs van de Europese Commissie hadden een uitstootvermindering van 90 à 95 procent aanbevolen voor 2040. De wetenschappers zijn kritisch op de inzet van CO2-kredieten. Het zou de klimaatdoelen van de EU "minder geloofwaardig" maken, terwijl Europa vooral zelf aan de bak moet om klimaatvriendelijker te worden.
Door het akkoord gaan binnenlandse EU-klimaatwetten juist op de schop. Zo wordt een CO2-heffing op benzine en aardgas een jaar uitgesteld naar 2028. Die heffing moet automobilisten en huishoudens juist aansporen om sneller over te stappen op elektrische auto's en warmtepompen. De opbrengsten moeten met name de armste huishoudens helpen verduurzamen.
Ook wordt in het akkoord benadrukt dat er een rol moet zijn voor duurzame brandstoffen als de verkoop van benzineauto's in 2035 wordt verboden. Dat is een vurige wens van de Duitse auto-industrie, die langer nodig denkt te hebben voor de overschakeling naar volledig elektrisch rijden.
Voor aanvang van de klimaattop, aanstaande maandag in Brazilië, moest de EU zijn klimaatdoel voor 2035 inleveren. Dat lukte niet op tijd, omdat de EU dat doel wilde afleiden van het uiteindelijke 2040-doel. Over het 2035-doel wordt woensdagochtend nog altijd onderhandeld. Volgens bronnen van Politico zal dat waarschijnlijk neerkomen op een uitstootvermindering van tussen de 66,25 en 72,5 procent.
De nieuwe klimaatdoelen liggen zeer gevoelig in Brussel en in de Europese hoofdsteden. Steeds meer lidstaten willen het ambitieuze klimaatbeleid van de EU inperken om bijvoorbeeld de Europese industrie te ontzien. Die heeft te maken met sterke concurrentie uit het buitenland, waar fossiele energie goedkoper is en milieuregels vaak minder streng zijn.
De onderhandelingen tussen EU-milieuministers hadden eigenlijk dinsdagmiddag al afgerond moeten zijn, maar duurden uiteindelijk de hele nacht. "Ik heb ervan genoten, maar laten we dit niet veel vaker zo doen", grapte Hoekstra woensdagochtend.
Een groep EU-landen, waaronder Nederland, Spanje en Zweden, pleit ervoor dat de EU 'klimaatkampioen' blijft. Maar sommige landen zijn daar sceptisch over. Vooral Polen, Hongarije en Tsjechië lagen dwars, meldde persbureau Reuters, maar ook Duitsland en Frankrijk vroegen om 'flexibiliteit' in de doelen.
De gesprekken over de nieuwe klimaatdoelen lopen al sinds begin vorig jaar, maar werden steeds moeilijker na de Europese verkiezingen van 2024. Radicaal-rechtse partijen wonnen aan invloed en ook de christendemocraten, de eigen fractie van Hoekstra, toonden zich minder enthousiast voor klimaatbeleid.
Volgende week begint in Brazilië de jaarlijkse VN-klimaattop. Uit een dinsdag verschenen VN-rapport blijkt dat de klimaatplannen die in aanloop naar die top werden ingeleverd, leiden tot een kleine vermindering van de klimaatopwarming. Maar de wereld koerst nog steeds af op 2,3 tot 2,8 graden opwarming, veel meer dan in het klimaatakkoord van Parijs werd afgesproken.
De EU weet zijn uitstoot veel sneller terug te dringen dan andere regio's, bleek uit het rapport. Zo is er in de VS niets meer over van de ambitieuze klimaatdoelen die president Joe Biden had ingeleverd. Zijn opvolger Donald Trump zet daar een dikke streep door.
Source: Nu.nl algemeen