De Verenigde Staten hebben geprobeerd een belangrijk klimaatrapport van de Verenigde Naties te beïnvloeden. In dat rapport schrijven onafhankelijke wetenschappers dat de wereld niet op koers ligt voor de wereldwijde klimaatdoelen en dat het beleid van president Donald Trump daar sterk aan bijdraagt.
Met het huidige wereldwijde klimaatbeleid stijgt de gemiddelde temperatuur op aarde aan het eind van de eeuw met 2,8 graden ten opzichte van het gemiddelde van vóór de industrialisering, becijfert het internationale team van wetenschappers dinsdag.
Als landen zich aan al hun aangekondigde klimaatplannen houden, komt de opwarming uit op 2,3 tot 2,5 graden. Dat is een verbetering ten opzichte van vorig jaar, maar nog altijd flink hoger dan de doelen uit het Parijsakkoord, dat op veel minder dan 2 graden en het liefst 1,5 graden mikt. Die doelen moeten de aarde beschermen tegen de ergste gevolgen van klimaatverandering.
Momenteel doen landen niet genoeg om zich aan de eigen klimaatplannen te houden, schrijven de wetenschappers. Trump trekt de Verenigde Staten zelfs helemaal terug uit het Parijsakkoord en wil het klimaatplan van voorganger Joe Biden in de prullenbak gooien.
Die koerswijziging zorgt voor miljarden tonnen extra CO2-uitstoot en 0,1 graden extra klimaatopwarming, blijkt uit berekeningen van de experts.
In een opmerkelijke voetnoot staat dat de VS het VN-rapport "niet steunt". Mede-auteur Michel den Elzen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zegt dat de VS zelfs druk heeft uitgeoefend op de VN om het rapport te laten aanpassen. De Amerikanen wilden dat alle gegevens over de VS zouden worden teruggetrokken. Een andere bron die bij het rapport was betrokken bevestigt dat.
"Daar is op het hoogste niveau van de VN overleg over geweest", zegt Den Elzen. Uiteindelijk hield het VN-milieuprogramma de rug recht en is niet getornd aan de conclusies van het rapport. Daardoor is alsnog inzichtelijk wat het klimaateffect van Trumps beleid is.
Een woordvoerder van het VN-milieuprogramma zegt in een reactie dat VN-lidstaten zoals altijd de kans hebben gekregen commentaar te leveren op de gegevens die betrekking hebben op hun land. "De wetenschappelijke inhoud van het Emissions Gap Report 2025 blijft onveranderd als gevolg van gesprekken met enig land voor publicatie."
De poging van de VS om buiten het klimaatrapport te blijven staat niet op zichzelf. De (klimaat)wetenschap staat in het land onder sterke druk en de Amerikaanse overheid heeft tal van klimaatstudies en -databases van het internet verwijderd. Ook torpedeerde de VS onlangs een al bijna afgerond klimaatakkoord voor de internationale scheepvaartsector en lag het land dwars bij gesprekken over een wereldwijd verdrag tegen plasticvervuiling.
De hoofdconclusie van het VN-rapport is dat er nog altijd een flinke uitstootkloof is tussen het wereldwijde klimaatbeleid en de afspraken uit het Parijsakkoord. Toch schuift de wereld sinds 'Parijs' wel langzaam de goede kant op.
Voordat het wereldwijde klimaatakkoord in 2015 werd gesloten, stevenden we nog af op 4 graden opwarming, bleek uit de VN-rapporten van de jaren daarvoor. De verwachting was dat de uitstoot tot 2050 zou blijven doorstijgen. Nu verwachten wetenschappers dat de wereldwijde uitstootpiek nabij is en dan een (langzame) daling volgt, ingegeven door de plannen die landen onder het Parijsakkoord moeten maken.
Ook ten opzichte van vorig jaar ziet de VN verbeteringen. Dat komt mede door de nieuwe klimaatplannen die tientallen landen hebben ingeleverd bij de VN. Ook vergroent China, de grootste uitstoter van de wereld, sneller dan eerder gedacht. De hoeveelheid duurzame energiebronnen in het land stijgt explosief, al bouwt het land ook nog nieuwe kolencentrales.
Daarmee is het klimaatprobleem verre van opgelost. Momenteel blijft de wereldwijde uitstoot hardnekkig hoog en zijn veel landen niet op weg hun eigen doelen te halen. In 2024 is de mondiale CO2-uitstoot juist weer sneller gestegen dan in de voorgaande jaren.
Volgens wetenschappers zouden de gevolgen van (bijna) 3 graden klimaatverandering groot zijn. De doelen uit het Parijsakkoord zijn juist gekozen om te voorkomen dat we te maken krijgen met schadelijke effecten als sterke zeespiegelstijging en steeds extremer weer.
Er moet nog veel gebeuren om ons daarvoor te behoeden, zegt directeur Inger Andersen van het VN-milieuprogramma. "We hebben nog altijd een ongekende uitstootvermindering nodig in steeds kortere tijd, tegen een steeds uitdagendere geopolitieke achtergrond."
"Ik ben wel wat pessimistischer geworden", zegt PBL-onderzoeker Den Elzen. Hij ziet dat landen als China klimaatdoelen hebben ingediend die weinig ambitieus zijn. De grootste uitstoter ter wereld hoeft waarschijnlijk niets extra's te doen om het gloednieuwe klimaatdoel voor 2035 te halen.
Maandag gaat de jaarlijkse VN-klimaattop van start in de Braziliaanse stad Belém. Daar verschijnt ook een update van het VN-rapport, omdat sommige landen pas kort van tevoren hun nieuwe klimaatplannen inleveren.
Source: Nu.nl algemeen