Hoewel de aflossingsvrije hypotheek steeds minder populair wordt, komt deze in Nederland nog steeds veel voor. Toezichthouders vinden deze hypotheekvorm riskant. Toch is er voor veel ouderen met zo'n hypotheek geen reden voor snelle aflossing of paniek.
Meer dan de helft van de Nederlandse hypotheekschuld bestaat uit aflossingsvrije hypotheken, zegt toezichthouder AFM. De totale schuld is bijna 900 miljard euro. In tegenstelling tot andere hypotheekvormen (annuïtair of lineair) wordt er bij de aflossingsvrije hypotheek alleen rente betaald, geen aflossing.
"Hierdoor kunnen aan het einde van de looptijd problemen ontstaan", waarschuwt de toezichthouder. Als mensen met een aflossingsvrije hypotheek met pensioen gaan, of hun werksituatie verandert, kunnen zij aan het einde van de looptijd de hypotheek mogelijk niet aflossen of herfinancieren. Dat kan voor financiële problemen zorgen.
Met name ouderen krijgen van banken het advies zich af te vragen of een aflossingsvrije hypotheek nog wel verstandig is. Iemand van zestig jaar met een aflossingsvrije hypotheek die over tien jaar afloopt, kan er niet zomaar van uitgaan dat er een nieuwe kan worden afgesloten.
De hypotheekvorm zonder aflossen is ongewoon in Europa. En de Europese toezichthouder ECB wil al een tijdje dat we er in Nederland mee stoppen. "De ECB ziet de aflossingsvrije hypotheken in Nederland als een risico en probeert natuurlijk ervoor te zorgen dat de risico's voor banken en hun klanten omlaaggaan", zegt woningmarkteconoom Sander Burgers van ING.
"Maar Nederland heeft daartoe al maatregelen genomen", zegt Burgers. "De mogelijkheden van een aflossingsvrije hypotheek zijn al versoberd." Sinds 2013 mogen nieuwe aflossingsvrije hypotheken slechts gebruikt worden voor 50 procent van de woningwaarde. Ook komen deze hypotheken niet meer in aanmerking voor renteaftrek.
Dus wat is het probleem? "Eigenlijk is er vooral een probleem gecreëerd", vindt commercieel directeur Michiel Meijer van De Hypotheekshop. "Nederland kent al heel lang aflossingsvrije hypotheken, maar er worden steeds meer beperkingen ingevoerd en dat raakt vooral vijftigplussers."
De beperkingen raken vooral vijftigplussers omdat zij hun originele hypotheken hebben afgesloten volgens de oude regels. Bij nieuwe aanvragen moeten ze dan voldoen aan de nieuwe regels.
Meijer doelt op vijftigplussers met een hypotheek die voor een deel aflossingsvrij is. Hij noemt zichzelf als voorbeeld. "Het aflossingsvrije deel van mijn hypotheek is 20 procent van de waarde van mijn woning. De kans dat mijn woning zover in waarde daalt dat ik dat niet meer kan betalen, is dicht bij nul." Dat brengt dus weinig risico's met zich mee.
"Maar toch stuurt de bank mij regelmatig een bericht dat ik eigenlijk mijn aflossingsvrije hypotheek moet stopzetten", zegt de topman. De Hypotheekshop hoort dit ook van klanten. "Mensen bellen ons geregeld in paniek op omdat hun geldverstrekker plotseling aandringt op aflossen."
Een ander probleem doet zich volgens hem voor bij mensen die willen verhuizen. "Het is de vraag of je opnieuw een deel van je hypotheek aflossingsvrij kan afsluiten. Als dat niet lukt, moet je over dat deel behalve rente ook nog aflossing gaan betalen. En dan gaan de hypotheeklasten dus omhoog. Juist in de fase dat mensen richting pensioen gaan."
Dit maakt volgens Meijer vijftigplussers huiverig om te verhuizen. Terwijl de doorstroming van senioren volgens sommigen juist wordt gezien als een belangrijke manier om de woningmarkt te verbeteren.
"Ouderen hebben vaak een heel kleine hypotheek", zegt hypotheekexpert Oscar Noorlag van financieel adviseur Van Bruggen. Dus zijn de risico's van aflossingsvrije hypotheken helemaal niet zo groot. Het is volgens hem dan ook niet zo nodig dat toezichthouders de aflossingsvrije hypotheek ontmoedigen.
Wel kan die aflossingsvrije hypotheek voor veel huiseigenaren in de toekomst een uitdaging worden. "Tussen 2031 en 2042 lopen heel veel aflossingsvrije hypotheken af. De aftrekbaarheid van de rente eindigt dan ook", zegt Noorlag. "Het aflossingsvrije deel van de meeste ouderen is klein, maar áls je moet aflossen zodra de looptijd voorbij is, heb je wel een uitdaging."
De Hypotheekshop roept de politiek op te voorkomen dat wonen met een aflossingsvrije hypotheek onmogelijk wordt. "Die hypotheekvorm wordt vanzelf uitgefaseerd", zegt Meijer. "Dus voorkom dat er problemen worden veroorzaakt bij honderdduizenden 55-plussers. Dat ze onzeker worden over hun financiële balans of dat ze niet kunnen verhuizen."
Source: Nu.nl economisch