In Schermtijd schrijft techverslaggever Rutger Otto wekelijks over het internet en alles wat daarbij komt kijken. Deze week kreeg hij een robotstem aan de telefoon die hem een baan aanbood.
De telefoon gaat. Het is een 06-nummer dat ik niet ken, maar ik neem gewoon op. Ik wacht namelijk op iemand die me terugbelt. "Hoi, met R-", zeg ik. Maar dan begint er al iemand door me heen te praten.
"Hallo!", zegt een opgewekte stem. "Wil je geld verdienen?"
Het is duidelijk een robotstem en een vooraf opgenomen bandje. Ik hang meteen op en blokkeer het nummer. Dit soort telefoontjes herken ik: het is een poging me op te lichten.
Vacaturefraude is niets nieuws, maar criminelen slagen er toch steeds in nieuwe slachtoffers te maken. Tanya Wijngaarden van de Fraudehelpdesk stuurt me cijfers toe van het aantal meldingen en gedupeerden. Er is een explosieve stijging te zien. Dit jaar is al voor 2,15 miljoen euro aan financiële schade gemeld. Dat bedrag ligt hoger dan ooit en dit zijn nog maar de cijfers tot september, kijk maar:
Wijngaarden praat me bij over een nieuwe manier waarop criminelen te werk gaan. De meeste mensen die zich bij de Fraudehelpdesk melden, zeggen dat ze zijn gebeld met een werkaanbod. Vaak is het een bandje met een stem die zegt namens een uitzendbureau te bellen. Voor meer informatie moeten mensen het telefoonnummer toevoegen aan hun contacten en via WhatsApp (of Telegram) om meer informatie vragen.
Het is vaak werk dat vanuit huis te doen is, zoals recensies schrijven voor producten of diensten. Alleen een computer, telefoon en internetverbinding zijn nodig. Ervaring niet. Het levert veel geld op: 100 tot 300 euro voor een uur of anderhalf uur per dag.
Slachtoffers worden soms gekoppeld aan echte personen die kort uitleg geven over de baan. Om het werk te kunnen doen en geld te verdienen moet daarna eerst uit eigen zak geld gestort worden. Met de belofte dat dat geld later met veel winst terugkomt.
"Soms krijg je daadwerkelijk iets uitbetaald", vertelt Wijngaarden. "Dat is een beetje geld om vertrouwen te winnen." Vervolgens worden slachtoffers gepiepeld en investeren ze meer geld zonder dat ze iets terugkrijgen.
Het is vaak makkelijk om jezelf af te vragen hoe mensen hierin kunnen trappen. Een robotstem lijkt al genoeg om zo'n aanbod als onzin af te doen. "Helaas gaan de alarmbellen niet bij iedereen af", zegt Wijngaarden. "Als je echt in geldnood zit, grijp je sneller elke kans aan."
Zelf raadt ze mensen aan oproepen van onbekende nummers helemaal niet op te nemen. Als het dringend is, spreken ze wel wat in of sturen ze een berichtje, zegt ze. "Als je een bandje hoort, hang dan op. Dat is altijd verdacht. En als het een onbekende is die vraagt iets te doen, zoals privégegevens doorgeven of geld overmaken: nooit doen."
De aloude waarschuwing geldt ook hierbij: als een aanbod te mooi klinkt om waar te zijn, is dat waarschijnlijk ook zo. Zeker als dat aanbod door een robotstem wordt gedaan. Ik zie liever dat robots voor óns werken in plaats van andersom.
In de vorige editie van Schermtijd ging het over oplossingen om technologische vraagstukken op te lossen, zoals een uitcheckpaal voor sociale media bij bibliotheken. Dit vonden jullie ervan.
Ben je ook weleens gebeld door een robotstem met een verdacht aanbod? Laat het me weten. Dat kan in de reacties hieronder of via rutger@nu.nl. Misschien verschijnt jouw bericht aankomende week in Schermtijd.
Tot volgende week!
Source: Nu.nl economisch