D66-leider Rob Jetten heeft vrijdag de overwinning bij de verkiezingen opgeëist, nadat persbureau ANP had berekend dat zijn partij hoe dan ook de grootste wordt. Jetten wil volgende week dinsdag bekendmaken wie de verkenner wordt.
Volg de verkiezingen hier in ons liveblog.
Jetten zei erg blij te zijn met het nieuws dat D66 de grootste wordt, maar "ook een grote verantwoordelijkheid" te voelen.
De D66-leider zei dat hij de berekeningen van het ANP vertrouwt en geen tijd wil verspillen door op de officiële uitslag te wachten. Hij zei nog niets van PVV-leider Geert Wilders te hebben gehoord. "Maar het nieuws is nog vers van de pers." De Kiesraad maakt pas volgende week vrijdag de officiële uitslag bekend.
Jetten gaat een verkenner aanstellen die "niet alleen kijkt naar D66, maar naar hoe alle partijen kunnen worden samengebracht" in een kabinet. "Maar JA21 zou niet mijn voorkeurscoalitie zijn", voegde hij eraan toe. Jetten komt dinsdag met een voorstel tijdens een bijeenkomst met de andere partijleiders.
Hij deed ook een oproep aan VVD-leider Dilan Yesilgöz. "Laat deze uitslag op je inwerken en kijk vanaf dinsdag met de verkenner hoe we snel aan de slag kunnen", zei Jetten. Volgens de politicus willen kiezers "dat we met politieke gedoetjes stoppen en echt de schouders eronder zetten". D66 heeft de VVD vermoedelijk nodig om een coalitie te vormen, of die nu centrumlinks of centrumrechts wordt.
Eerder op vrijdag meldde het ANP dat D66 de grootste partij is en niet meer in te halen is. Het persbureau keek daarbij naar het aantal stemmen dat nog binnenkomt uit Venray en het buitenland én naar historische gegevens.
D66 staat op dit moment zo'n 15.000 stemmen voor op de PVV. Er moeten nog zo'n 107.000 stemmen uit het buitenland en 34.000 stemmen uit Venray worden geteld. In die gemeente is de PVV bij de vorige verkiezingen de grootste geworden, met een klein verschil ten opzichte van D66. Eenzelfde overwinning zou het huidige gat naar D66 nog niet dichten.
Bij de briefstemmers - mensen die in het buitenland stemden - deed D66 het in 2023 beter dan de PVV. Die stemmen worden maandag pas geteld. Politieke partijen gingen er dan ook van uit dat de winnaar dan pas zou worden bekendgemaakt. De situatie zag er hoe dan ook rooskleurig uit voor D66, hoewel PVV in theorie nog voldoende stemmen kan halen om D66 te passeren.
Dat acht het ANP onwaarschijnlijk. Volgens de verkiezingsdienst is bovendien de kans aanwezig dat D66 een restzetel krijgt en daarmee op meer zetels uitkomt dan de PVV van Geert Wilders.
D66 ging woensdagavond bij de eerste exitpolls al aan kop. De partij van Jetten had toen twee zetels meer dan nummer twee PVV. Toen steeds meer stembureaus de resultaten aanleverden werd het verschil tussen D66 en de PVV steeds kleiner.
D66 mag als verkiezingswinnaar voor het eerst in de geschiedenis de leiding nemen aan de formatietafel. Lees hier waarom de gewenste coalitie voor Jetten een ingewikkeld verhaal kan worden.
Source: Nu.nl algemeen