De EU-landen zwakken het klimaatdoel voor 2040 af. De Europese milieuministers koersen aan op meer uitstoot van broeikasgassen in Europa dan Europees Commissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) deze zomer voorstelde.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De ministers buigen zich volgende week dinsdag over een afgezwakte versie van Hoekstra’s plan. In het compromis streeft de EU nog steeds naar 90 procent minder broeikasgassen zoals CO2 in 2040 (ten opzichte van 1990). Maar de landen zouden mogelijk 5 procent daarvan buiten de EU mogen realiseren. Hoekstra wil deze flexibiliteit tot maximaal 3 procent beperken.
In het nog vertrouwelijke compromisvoorstel, opgesteld door EU-voorzitter Denemarken, is Hoekstra’s 3 procent flexibiliteit tussen haakjes gezet. Landen als Polen, Italië, Hongarije, Tsjechië, Slowakije en Roemenië willen veel meer ruimte, oplopend tot 10 procent uitstootvermindering buiten de EU. Dat kan door elders bossen aan te leggen die CO2 opnemen, of door te investeren in duurzame energieopwekking.
Naast meer flexibiliteit willen nogal wat lidstaten deze uitbestedingclausule eerder kunnen gebruiken. In Hoekstra’s voorstel is uitbesteding een laatste redmiddel, inzetbaar vanaf 2036. Die datum is tussen haakje geplaatst en dus inzet van discussie.
Tot slot stelt het Deense compromis een tweejaarlijkse evaluatie voor van het 2040-doel, waarbij het streven zelf – 90 procent minder uitstoot – gewijzigd kan worden. Dat zet de deur open naar verdere verwatering van de klimaatwet de komende jaren.
Betrokken EU-diplomaten en EU-ambtenaren voorzien volgende week een lang en verhit debat tussen de milieuministers. Een voorschot nemen de EU-ambassadeurs van de lidstaten als zij vrijdag het compromisvoorstel bespreken.
Betrokkenen verwachten dat de ruimte om buiten de EU de uitstoot van broeikasgassen te verminderen uiteindelijk zal worden vastgesteld op 5 procent. Meer is volgens milieu-experts niet mogelijk, omdat er niet genoeg geloofwaardige groene projecten elders zijn. Milieupartijen toonden zich al kritisch over de 3 procent die Hoekstra voorstelde. Ook de tussentijdse evaluatie stuit op verzet, omdat dit onduidelijkheid creëert voor het bedrijfsleven.
De meeste Oost-Europese lidstaten en Italië laten hun klimaatambities echter meer en meer varen. Zij vrezen voor banenverlies bij bedrijven en hogere kosten voor de burgers. Dat bleek vorige week toen de regeringsleiders de kwestie tijdens hun EU-top bespraken. De leiders riepen op tot voorzichtigheid bij het invoeren van het 2040-doel. Eerder legde de EU vast dat zij in 2050 klimaatneutraal is (netto geen uitstoot van broeikasgassen).
Spanje, Nederland, Denemarken, Zweden en Finland steunen Hoekstra. Dinsdag moet blijken wat Duitsland en Frankrijk doen. Hun stem is doorslaggevend. Berlijn kijkt erg naar Parijs waar president Emmanuel Macron thuis in politiek grote problemen zit. Het besluit van de milieuministers bepaalt mede met welke klimaatambitie de EU volgende maand naar de internationale klimaatconferentie in Brazilië gaat.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns