Op verkiezingsdag staan de meeste lijsttrekkers al vroeg in de rij om hun stem uit te brengen. Op foto's valt op dat ze vaak familie of een hond meenemen. Expres? "Wat je wilt, is een foto die wat doet met mensen."
Foto's van de hond van VVD-lijsttrekker Dilan Yesilgöz die in de microfoon van RTL Boulevard bijt, een kiekje van SGP-voorman Chris Stoffer die samen met zijn vrouw het stembiljet in de bus gooit, en GroenLinks-PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans die op een video met familie (en hond) naar een stemlocatie loopt in Maastricht.
"De enige boodschap die je er als politicus mee wilt verspreiden is: vergeet niet te stemmen vandaag", legt voormalig spindoctor Julia Wouters uit aan NU.nl. "Het liefst op mij natuurlijk, want kijk, ik heb een leuke vrouw of hond." Een foto kan opvallen door wie een lijsttrekker meeneemt of op welke plek diegene gaat stemmen.
Lijsttrekkers verschijnen ook expres vroeg bij stembureaus, in plaats van uit te slapen na de hectische campagnetijd. De reden: zodat potentiële kiezers gelijk hun foto of video voorbij zien komen als ze 's ochtends wakker worden. "Voor sommige partijen kan het echt heel erg uitmaken", stelt Wouters.
Voormalig voorlichter Roy Kramer van oud-D66-voorman Alexander Pechtold herinnert zich ook dat hij erop hamerde dat die stemfoto werd gemaakt. En vroeg. Als politiek junkie volgt hij het nieuws nog altijd op de voet en het valt hem vandaag op hoeveel huisdieren er voorbijkomen. Daar dacht hij vroeger niet over na. "Alexander had ook geen hond, maar een kat."
"Het is ook een beetje traditie", zegt Wouters over de foto bij de stemlocatie. Media doen daar ook aan mee. Zo kreeg Kramer altijd vooraf belletjes met de vraag waar Pechtold zou stemmen en hoe laat. Het lijstje met geïnteresseerde media met een camera werd steeds langer. En tegenwoordig zetten politici het ook zelf op sociale media, zoals Timmermans vanochtend met onderstaande video deed:
Potentiële kiezers kunnen zo'n foto ook goed gebruiken als herinnering om te gaan stemmen, zeggen Wouters en Kramer allebei. "Als je onderzoek doet naar wat de belangrijkste reden is dat mensen niet hebben gestemd, dan is het dat ze het zijn vergeten", zegt Kramer.
Kramer vond die foto daarom vooral om die reden belangrijk. De entourage van Pechtold maakte hem verder niet zoveel uit. "Het enige wat je kunt doen is je nette pakje aandoen en proberen om er niet al te vermoeid uit te zien", herinnert Kramer zich. "Wat al een opgave is, want die mensen hebben na de campagne hun tong op hun knieën hangen."
Wouters voegt er nog aan toe dat zo'n fotomoment voor politici ook een "heel goed medicijn is tegen de zenuwen van de laatste dag." Ze kunnen niet meer zoveel doen om mensen te overtuigen. "Het lot ligt nu helemaal in de handen van de kiezer." Dan duurt het nog heel lang voor het 21.00 uur is en de exitpoll verschijnt.
Desgevraagd kan Wouters zich geen 'goed gelukte' verkiezingsfoto herinneren van PvdA, de partij waar zij vroeger spindoctor was. "Alles wat goed gaat, vergeet je." Ze herinnert zich daarom juist wel een "meer traumatisch" moment. NOS vroeg een knappe, blonde jongen van een jaar of 26 wat hij had gestemd. "Echt?!", zei de verslaggever vol verbazing. "Je ziet er helemaal niet uit als iemand die PvdA zou stemmen." De verslaggever kon zich volgens Wouters niet voorstellen "dat goed uitziende hippe mensen zo'n suffe keus konden maken." Het was 2017: het jaar waarin de partij van 38 naar 9 zetels ging.
Volg de laatste ontwikkelingen rondom de verkiezingen in ons liveblog.
Source: Nu.nl algemeen