De wereld is ondanks vooruitgang niet hard genoeg op weg de opwarming te beperken tot 1,5 graden, blijkt uit een nieuw klimaatrapport. De baas van de Verenigde Naties waarschuwt dat de wereld het klimaatdoel van Parijs voorbijschiet.
In een interview met The Guardian en de Braziliaanse nieuwsorganisatie SUMAÚMA roept secretaris-generaal António Guterres de wereld op van koers te veranderen. Hij waarschuwt voor klimaatkantelpunten als het zo doorgaat.
Het is nu "onvermijdelijk" dat de planeet over de kritieke grens van 1,5 graden opwarming heen gaat, zegt Guterres. Dat heeft grote gevolgen heeft voor de mensheid. De oorzaak: fossiele brandstoffen (olie, kolen en gas), door mensen uit de grond gehaald en verbrand.
De boodschap van Guterres sluit aan bij eerdere waarschuwingen van prominente wetenschappers. Zij zeiden maanden geleden al tegen NU.nl dat de hoeveelheid CO2 die de wereld nog kon uitstoten om niet over de 1,5 gradengrens te gaan steeds kleiner werd.
Steeds meer wetenschappers verwachten een zogeheten overshoot. Daarbij gaat de wereld in ieder geval tijdelijk over de 1,5 graden heen.
Mogelijk lukt het met technische ingrepen de temperatuur vervolgens weer omlaag te krijgen, maar dat is lastig en moet dan ook zo snel mogelijk gebeuren. "Op die grens blijven wordt steeds moeilijker, maar dat maakt het niet minder belangrijk", zei hoogleraar Milieukunde Detlef van Vuuren destijds tegen NU.nl.
Terwijl Guterres waarschuwt voor de snelle opwarming van de aarde, hebben veel landen hun klimaatplannen voor 2035 nog niet op orde. Dit jaar moesten alle landen ter wereld die plannen, ook wel de Nationally Determined Contributions (NDC) genoemd, aanleveren.
Dat hebben pas 64 landen gedaan. Ook de lidstaten van de Europese Unie zitten daar niet bij, omdat de EU het nog niet eens is over het klimaatdoel.
De klimaatafdeling van de VN analyseerde de plannen die er wél liggen en concludeert dat er positieve signalen zijn. Zo is duidelijk sprake van een vooruitgang vergeleken met plannen uit het verleden. De plannen zijn ambitieuzer, omvatten meer sectoren en zijn beter uitgewerkt. Maar de VN concludeert ook dat het nog altijd niet snel genoeg gaat.
De landen die zijn meegenomen in de berekening zijn samen goed voor slechts een derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Grote uitstoters, zoals China en de EU, hebben hun plan niet op tijd aangeleverd. Dat moet gebeuren voordat de klimaattop begint.
Over minder dan twee weken trapt de dertigste klimaattop af in Belém, een Braziliaanse stad aan de monding van de rivier de Amazone. 'COP30' heeft grote symbolische waarde vanwege de locatie, maar ook omdat het tien jaar na de historische top in Parijs plaatsvindt.
In Parijs werd het 1,5 gradendoel beklonken. Het was voor het eerst dat alle landen afspraken zich samen in te spannen de opwarming te beperken. Ze zetten de grens op 1,5 graden opwarming, omdat daarboven allerlei klimaatkantelpunten kunnen beginnen. Kleine eilandstaten zoals Tuvalu en Vanuatu dreigen bij die temperatuurstijging helemaal te verdwijnen.
Maar dit keer heeft de klimaattop minder momentum. De Verenigde Staten stapten uit het Parijsakkoord en de Amerikaanse president Donald Trump werkt klimaatbeleid tegen, dat hij een "hoax" noemt. Maar ook handelsbarrières, oorlogen en een toename aan desinformatie maken het niet bepaald makkelijk klimaatafspraken te maken.
De klimaattop zal duidelijk maken welke kant het opgaat met de klimaatdiplomatie: gaat de ambitie eraf of pakken landen juist door? VN-chef Guterres hoopt op het laatste. Hij roept regeringen op verantwoordelijkheid te nemen op COP30 en meer ruimte te maken voor organisaties en inheemse groepen, in plaats van bedrijven en lobbyisten.
Source: Nu.nl algemeen