Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2023 stemden bijna twintigduizend mensen blanco. Komende woensdag is een nog onbekend aantal kiezers dat ook van plan. NU.nl sprak met twee van hen. "Alle politici zijn ongeschikt."
Op de kandidatenlijst staan politici die hij waardeert. Maar de 69-jarige Jos van der Horst uit Culemborg hoopt een krachtig signaal af te geven aan Den Haag door blanco te stemmen. Een blanco stem wordt vaak gezien als een statement. De kiezer maakt wel gebruik van het stemrecht en gaat naar de stembus, maar stemt bewust niet op een politieke partij.
Van der Horst heeft tot 2023 altijd op een politieke partij gestemd, maar week daar bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen voor het eerst van af. Uit grote onvrede over onopgeloste problemen en de manier waarop politici met elkaar omgaan, schreef hij op het stembiljet "#noneoftheabove" (geen van de bovenstaande). Dat zorgde ervoor dat zijn stem ongeldig werd verklaard.
Achteraf heeft hij spijt, zegt hij tegen NU.nl. "Ik deed het uit boosheid en frustratie. Ik ben nog steeds boos, maar het lijkt me slimmer blanco te stemmen. Dat wordt tenminste geregistreerd. En als dit jaar opvallend veel mensen dat doen, is dat hopelijk een signaal voor de politiek."
Het signaal dat hij hoopt over te brengen is dat politici "hun hand in eigen boezem moeten steken" om problemen aan te pakken rondom de gezondheidszorg, huisvesting en klimaat. "We verkeren al jaren in crisis, maar niemand zet zijn schouders eronder om er iets aan te doen."
De druppel die de emmer van Van der Horst deed overlopen, is de manier waarop politici debatten voeren. Volgens hem draaien die steeds minder over de inhoud en steeds meer om persoonlijke aanvallen.
Ook delen politici onwaarheden, zoals de bekende 'nareis op nareis'-uitspraak van Dilan Yesilgöz (VVD). Daarnaast wijzen ze onder meer migranten aan als zondebokken voor problemen, merkt hij op. "Den Haag disfunctioneert. Het heeft in mijn eigen ogen daarom geen zin op één politicus te stemmen. Dat zal het niet oplossen."
Ook Anne Houtsma uit Driebergen-Rijsenburg gaat woensdag voor het eerst blanco stemmen. Het vertrouwen in de politiek heeft bij de 43-jarige Houtsma het nulpunt bereikt. Volgens haar hebben de partijen bewezen dat ze niet kunnen samenwerken en ongeschikt zijn voor het aanpakken van belangrijke dossiers.
De enige partij waarmee ze zich identificeert is de SP. Volgens de laatste zetelpeiling van EenVandaag krijgt die partij woensdag vier zetels. Dat is volgens Houtsma te weinig om een echt verschil te kunnen maken in de Tweede Kamer. "Ze komen niet door het geschreeuw heen van de andere partijen. Daar wil ik tegen in protest komen."
Houtsma noemt het "pijnlijk" een blanco stem uit te brengen. "Omdat je toch hoopt dat er politici zijn die met oplossingen komen", zegt ze. Maar in haar ogen zijn alle politici ongeschikt, buiten die van de SP om. "En dit is de enige manier om dat te laten weten."
Ook Houtsma wijst op het gedrag van politici in onder meer debatten. "Ze dragen allemaal nette pakken, maar gedragen zich als vijfjarigen. Ze kunnen niet normaal met elkaar communiceren en gebruiken dure woorden om te zeggen dat ze iets niet kunnen oplossen. Daar erger ik me mateloos aan."
Ook vindt Houtsma het vervelend dat veel politici tijdens debatten op hun telefoon kijken. "Dat zijn geen fatsoenlijke normen en waarden en vind ik wijzen op desinteresse. Politici hebben een goede opleiding gehad en krijgen een ruim salaris. Ze moeten laten zien dat ze er ook wat voor doen."
Volgens haar denken veel mensen er hetzelfde over, maar stemmen ze toch op hun vertrouwde politieke partij. Ze hebben de hoop dat politici dit keer wel met oplossingen komen, zegt Houtsma. "Maar dat kan op deze manier niet. Politieke partijen hebben al veel mooie beloftes gedaan, waar achteraf maar weinig van terecht is gekomen."
Naast het uiten van hun onvrede over de politiek vinden Houtsma en Van der Horst het ook belangrijk hun stemrecht te gebruiken. "Ik ben opgevoed met het idee dat iedereen hoort te stemmen", zegt Van der Horst. "Mijn ouders hebben daar erg op gehamerd en ik ben het met ze eens. Het is een gratis recht."
Source: Nu.nl algemeen