De meeste Nederlanders vinden het klimaat nog steeds een belangrijk onderwerp, maar de belangstelling daalt. Ook wordt het klimaat minder besproken in debatten en media dan bij eerdere verkiezingen. Dat blijft niet zonder gevolgen.
Een meerderheid van de Nederlanders (73 procent) maakt zich zorgen over klimaatverandering. Ruim zes op de tien burgers vinden dat het kabinet er te weinig aan doet. Dat laten onderzoeken van het Centraal Bureau Statistiek (CBS) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) zien.
Toch horen we het thema klimaat weinig terug in de debatten en op televisie, staat het lager in verkiezingsprogramma's en wordt er nauwelijks campagne op gevoerd. Josje den Ridder van het SCP ziet dat het klimaat is "verdrongen" door andere thema's tijdens deze verkiezingen. Ze onderzoekt al jaren de mening van burgers over zaken als klimaat, de woningmarkt en migratie.
Wanneer politieke partijen en de media minder over klimaat praten, zien ook burgers het als minder belangrijk, vertelt Den Ridder. En daardoor verdwijnt het thema dus steeds meer naar de achtergrond. Op dit moment vinden mensen andere onderwerpen, zoals wonen, de portemonnee en asiel relevanter.
Klimaatverandering werd dit jaar door één op de vijf mensen genoemd als belangrijk maatschappelijk probleem in bevolkingsonderzoek. Bij de verkiezingen in 2019, 2021 en 2023 voerde het klimaat vaker de boventoon, zoals de grafiek hieronder laat zien.
"Partijen kiezen er bewust voor om het onderwerp te vermijden", zegt Mariken van der Velden, universitair hoofddocent politieke communicatie aan de Vrije Universiteit. Ook zij ziet dat het klimaat weinig aan bod komt in de campagnes.
In principe is iedereen voor een beter klimaat. Maar over wie moet betalen en hoe we het moeten oplossen verschillen de meningen. "Daarom zetten partijen liever in op thema's zoals wonen, waar ze beter op kunnen scoren."
Bovendien wordt klimaatverandering door veel mensen als iets abstracts in de toekomst gezien. Van der Velden begrijpt dat. "Het is moeilijker te voelen: je kind heeft niet morgen natte voeten, maar zit misschien wel zonder huis."
Terwijl het eigenlijk als een even tastbaar probleem zou moeten worden gezien, zegt ze. "Nederland ligt voor een deel onder de zeespiegel. Een sluimerende klimaatcrisis is net zo belangrijk als een wooncrisis: het raakt iedereen."
Bij linkse partijen zoals GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren is klimaat nog prioriteit. Maar pak je de verkiezingsprogramma's van middenpartijen erbij, zie je dat het onderwerp later aan bod komt dan bij de eerdere verkiezingen. Bij D66 vormt klimaat, ooit het stokpaardje van de partij, bijvoorbeeld niet meer prominent het eerste maar het vijfde hoofdstuk.
D66-campagneleider Robert van Asten spreekt tegen dat het klimaat minder prioriteit heeft voor zijn partij. "De campagnedynamiek wordt toch door andere zaken bepaald. Nu is dat wonen", zegt hij.
Ook verwijst Van Asten naar Brussel. "In Europa zien we een conservatievere wind, waardoor de Green Deal van Timmermans is uitgekleed", zegt hij. "Ook vanuit Nederland is er de afgelopen twee jaar weinig stevig beleid geweest, waardoor zo'n onderwerp vervaagt. Als oppositiepartij moet je dan kiezen: waar gaan we als eerst het gat dichten?"
Maar weinig aandacht voor klimaat in de campagnes heeft gevolgen, denken experts. Als partijen er nu niet over praten, weten mensen niet wat ze de komende jaren kunnen verwachten van beleid dat wel gemaakt wordt.
Daarom hebben 160 wetenschappers een oproep ondertekend om politici aan te sporen klimaatverandering weer op de politieke agenda te zetten. Een andere groep organiseerde een persconferentie in Nieuwspoort om het klimaat in de schijnwerpers te zetten.
Jan Rotmans, die daar een speech gaf, vindt dat de politiek vooral bezig is met "binnenbrandjes" blussen. "Er ligt een enorme opgave, je kunt je bijna niet voorstellen dat we het hier niet iedere dag over hebben in Den Haag."
Hij noemt de overstromingen in Valencia van vorig jaar en in Zuid-Limburg in de zomer van 2021. Vroeger was zulke hoge piekafvoer volgens de wetenschapper ondenkbaar en kwam dat misschien eens in de tweehonderd jaar voor. Nu kan het elke tien jaar gebeuren.
Dat het klimaat minder aandacht krijgt, ziet Rotmans als tijdelijk. "Door alle extremen die we gaan zien, zal het klimaat zichzelf hoger op de agenda gaan zetten."
Source: Nu.nl algemeen