Een tornado raasde maandagavond over het zuidwesten van Friesland. De wervelstorm duurde voor Nederlandse begrippen "zeldzaam lang". Hoe ontstaat zo'n tornado? En hoe vaak komt het voor in Nederland?
Een felle regenbui produceerde maandag rond 18.45 uur een tornado in de buurt van Sint Nicolaas, ten zuiden van Sneek. De tornado ontstond ter hoogte van Spannenburg en trok over het Prinses Margrietkanaal naar het Koevordermeer.
De windsnelheid in de tornado was ruim 100 kilometer per uur, zegt meteoroloog Wouter van Bernebeek van Weerplaza in gesprek met NU.nl. Daarmee viel de tornado tussen categorie 0 en 1 op de schaal van Fujita. De snelheid waarmee de tornado zich verplaatste, lag met zo'n 75 kilometer per uur iets lager.
"Dat is best flink", zegt Van Bernebeek. De tornado had duidelijk contact met de grond, dus er zal iets van schade zijn, denkt de meteoroloog. Op beelden is te zien hoe water, zand en puin opwaaien.
Tornado's zijn in Nederland niet zeldzaam. "Ze komen tientallen keren per jaar voor, vooral in de maanden mei tot en met oktober." De meeste duren heel kort, vaak maximaal dertig tot veertig seconden, waardoor ze niet altijd worden vastgelegd. De tornado in Friesland duurde een stuk langer: zo'n vijf tot tien minuten. "Dat is voor Nederlandse begrippen wel lang. De slurf werd in die tijd ook steeds breder."
De tornado had overal in Nederland kunnen ontstaan. Het is afhankelijk van wat de wind doet én of de grond voldoende is opgewarmd. Maandagavond in Friesland was het juiste recept compleet.
Een tornado ontstaat door windschering. Daarbij zijn er verschillende windsnelheden in de atmosfeer. In Friesland waaide er op 3 kilometer hoogte een zuidwestenwind, terwijl op de grond een zuidoostenwind waaide. Zo waait het in twee richtingen tegen een wolk aan, legt meteoroloog Van Bernebeek uit. "Als die wolk gaat draaien, krijg je een roterende wolk die een supercel wordt genoemd. Daaruit kan een tornado ontstaan."
Voor de ontwikkeling van een tornado moet de grond voldoende zijn opgewarmd. "Het wordt natuurlijk steeds vroeger donker en dan is de warme lucht weg. Dus later op de avond was er eigenlijk geen kans meer op een tornado." Zo is de kans groter dat een tornado overdag ontstaat.
Maandag waren er ook tornado's in Vlaanderen en in Noord-Frankrijk. Die kwamen uit hetzelfde buienfront als de tornado in Friesland. Bij Parijs was de wervelstorm erg heftig. "In die tornado waaide het zo'n 150 kilometer per uur." Die heeft dan ook flink huisgehouden. Zo vielen hijskranen om en werden daken van huizen geblazen.
Het is volgens Van Bernebeek niet gek dat meerdere tornado's in korte tijd ontstaan. Deze samenloop van omstandigheden zien we de afgelopen jaren vaker in oktober. Het is niet duidelijk waardoor dit komt.
"Het komt niet vaker voor dan vroeger. We zíén het wel vaker. Dat komt doordat iedereen tegenwoordig een telefoon op zak heeft en het kan vastleggen."
Source: Nu.nl algemeen