Verwacht van een verkiezingsdebat met lijsttrekkers die elkaar al vaak over dezelfde onderwerpen hebben gesproken, niet direct nieuwe inzichten. In het tweede RTL-debat bleef het dan ook vaak beschaafd. Op een venijnige tik van Frans Timmermans (GL-PvdA) aan Rob Jetten (D66) na.
Ook in dit debat was PVV-leider Geert Wilders de grote afwezige. Hij had wel een uitnodiging ontvangen, maar had afgezegd. Zodoende mocht Jimmy Dijk van de SP meedoen.
Verder waren ook Henri Bontenbal (CDA), Dilan Yesilgöz (VVD) en Joost Eerdmans (JA21) op basis van peilingen uitgenodigd.
Je zou kunnen zeggen dat het een vriendelijk gesprek was. Natuurlijk waren er verschillen op de thema's asiel en migratie, wonen en de zorg. Maar het viel op dat partijen het ook redelijk vaak met elkaar eens waren.
Arbeidsmigratie moest bijvoorbeeld worden aangepakt, vonden de aanwezigen. Daarbij trok Yesilgöz de hand in eigen boezem. "Ik heb lang gedacht dat de markt het wel zou oplossen", zei ze.
Dat is niet gebeurd, waardoor op sommige plaatsen de arbeidsmigranten onder waardeloze omstandigheden onzeker en slecht betaald werk doen. In de wijken waar deze mensen verblijven, is veel overlast.
Yesilgöz deelde zelfs een compliment uit aan haar politieke tegenpool Dijk voor hoe de SP deze problemen wil aanpakken.
Natuurlijk waren er verschillen, bijvoorbeeld op asiel en migratie. Al worden die in de debatten groter gemaakt dan dat ze daadwerkelijk zijn. Veel partijen zijn het eens dat er minder asielzoekers naar Nederland moeten komen en dat mensen met kansloze asielaanvragen zo snel als mogelijk teruggestuurd moeten worden. Dat geluid is ook in meer of mindere mate bij linkse en progressieve partijen te horen, zoals GroenLinks-PvdA, D66 en SP.
Yesilgöz was blij dat zij Bontenbal hoorde spreken over een strengere asielaanpak. Al moet dat niet alleen uit woorden, maar ook in daden blijken, zei ze tegen de Rotterdammer. Die uitspraak verwijst naar de asielwetten die het CDA niet steunde in de Tweede Kamer. De christendemocraten zijn namelijk tegen de strafbaarstelling van illegaliteit, een onderdeel van de wet dat op het laatste moment was toegevoegd, en voorzien problemen in de uitvoering
Ook zijn niet alle partijen het eens over de spreidingswet. JA21-lijsttrekker Eerdmans wil eerst het aantal asielzoekers omlaag krijgen, voordat er afspraken worden gemaakt over een eerlijke verdeling over de gemeenten. Maar de mensen die er al zijn, "kun je niet wegtoveren", antwoordde Bontenbal. Hij wil de spreidingswet dus behouden.
Het zijn allemaal onderwerpen die al velen malen voorbij zijn gekomen. Het niet steunen van de asielwetten door het CDA dateert al van begin juli.
De discussie over medicijnen die wel of niet worden vergoed in de partijplannen, is wel nieuw. Het debat werd zelfs vinnig toen Timmermans tegen Jetten zei dat zieke mensen bij D66 niet worden geholpen als er nieuwe medicijnen tegen kanker zijn.
Onder andere D66 en VVD hebben bij de doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) ingevuld dat zij geen nieuwe behandelingen toelaten in het basispakket. Ook de SGP, CU, Volt en JA21 kiezen ervoor om het basispakket "structureel te bevriezen", zoals het CPB schrijft.
Dat levert geld op. In de verre toekomst zelfs 7,7 miljard euro. Alleen is hier veel kritiek op. Patiëntenorganisaties hebben al gewaarschuwd dat zorg hierdoor alleen voor "de rijkste Nederlanders met bijvoorbeeld kanker, alzheimer, reuma of een andere ziekte" toegankelijk blijft.
Jetten en Yesilgöz verweren zich hier dan ook fel tegen en beloven dat zij een nieuwe behandeling tegen kanker natuurlijk niet zullen blokkeren.
Zodra Jetten dit zei, reageerde Timmermans direct: "De heer Jetten staat hier te jokken", zei de GL-PvdA-leider. Jetten schrok van deze beschuldiging en vond dat Timmermans bezig was met "angstzaaierij".
"Dat doet Wilders al iedere dag", beet hij de GL-PvdA-leider toe. Maar Timmermans herhaalde het gewoon nog een keer. "U jokt".
Het was opvallend genoeg de tweede keer dat Jetten in het debat Timmermans vergeleek met de PVV-leider. Dat gebeurde ook bij een discussie over het eigen risico.
GL-PvdA wil dat halveren, zoals de PVV dat had voorgesteld in het kabinet. Jetten vindt dat een slecht en duur voorstel. "Waarom gaat u door op de weg van Wilders?" vroeg hij aan Timmermans. Bij D66 blijft het eigen risico gelijk op 385 euro.
Zo ging het debat ook zonder Wilders nog even over de PVV-leider.
Source: Nu.nl algemeen