Er zit mij al een paar weken iets dwars en daarom krijgt u deze week satire. Dit begon bij een gesprek in een progressieve ruimte over de open dag bij opvanglocaties van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Meer olie op het vuur was een opiniestuk van Hanneke Felten op Sociale Vraagstukken – die ik in mijn nog uit te geven essay niet liefkozend ‘Frenoloog Felten’ noem, al mag niet onbenoemd blijven dat ze eerder in haar carrière belangrijk onderzoek heeft verricht naar patriarchale dwang in de multiculturele gevangenis. Nog meer olie op het vuur was het falen van de afdeling publieksvoorlichting van het COA om mijn vragen tijdig te beantwoorden over de mate van medezeggenschap van asielzoekers in het wel of niet organiseren van de open dagen.
Izz ad-Din Ruhulessin is ICT-specialist en columnist. In de maand oktober is hij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Enfin. Dit is mijn derde column als gastcolumnist. En als u nu nog steeds de illusie had dat het gezellig zou blijven, dan raad ik u aan om eens de ondertitel van mijn LinkedIn-profiel te lezen. Die luidt namelijk: ‘reïncarnatie van Voltaire’. Wat was het credo van Voltaire? Nee, niet het bekende, maar onterecht aan hem toegeschreven, citaat over de vrijheid van meningsuiting. Het credo van Voltaire was wat ons publiek debat hartgrondig nodig heeft: écrasez l’infâme, verpletter het schandelijke. Dat gaan we dus ook deze week weer doen.
Laat dit overigens ook het bewijs zijn dat iemand zich ook kan laten inspireren door mensen die niet dezelfde huidskleur hebben.
Ter zake. Frenoloog Felten stelt dat de overheid kunstmatige ‘positieve’ interacties tussen vluchtelingen en Nederlanders moet organiseren. Blijkbaar heeft zij of één van haar matties dat ook aan het COA verteld, want dat is precies de bedoeling van de open dagen. Er zijn zelfs springkussens en henna. Ja, echt. De ene dag mag je als kindsoldaat dissidenten executeren en de andere dag mag je stinkende verf op wittevrouwenhanden smeren. (U moet andere culturen respecteren, maar uit hoofde van mijn huidskleur geniet ik het privilege om te mogen vinden dat henna stinkt.)
Het is precies hetzelfde als zo’n gezellige open dag organiseren bij een blijf-van-mijn-lijfhuis. Dat is geen sarcasme: een opvanglocatie van het COA ís een transnationaal blijf-van-mijn-lijfhuis.
In mijn obscure allochtonen-telegramgroep vroegen ze hierover: ‘Mag je ze ook voeren?’ Zo’n open dag is leuk voor degenen die het consumeren – al moet ik toch wel even gniffelen bij het beeld van een groep witte vrouwen die zichzelf móét wijsmaken dat henna niet stinkt. Maar vraagt iemand zich ooit af op welke manier dit functioneert als een discursieve gevangenis voor de beleidsobjecten? Deconstructie is al meer dan een decennium een populair woord in de progressieve beweging, toch?
Net als in de menselijke dierentuin zullen er vast mensen te vinden zijn die vrijwillig de rol van dankbare, vriendelijke, nobele wilde op zich nemen. Maar wat als je gewoon niet vriendelijk bent? Wat als je de wereld haat, omdat je op je twaalfde het bloed van dissidenten van je gezicht moest wassen? Of als je de littekens van de revolutionaire garde nog op je lichaam draagt? Mag je dan niet op de open dag komen? Of gaan ze dan bij het zetten van de henna-tattoo lekker keuvelen over een carrière als seksslaaf bij de Islamitische Staat?
Vanzelfsprekend worden vluchtelingen niet uitsluitend gedefinieerd door wat hen is aangedaan. Maar het definiëren van vluchtelingen als attractie, is in ieder geval even ontmenselijkend. Een interactie tussen een individu en een collectief – althans, een veronderstelde representant daarvan – is geen authentieke menselijke interactie. Een authentieke menselijke interactie vindt plaats tussen individuen. Sommige van die individuen zijn misschien ooit gevlucht uit een ander land. En als je ze goed genoeg kent, vertellen ze daar misschien wel eens wat over. Of niet.
Natuurlijk zullen er vast bewoners zijn die de open dagen heel gezellig vinden. Net zoals hoe sommige medewerkers op kantoor de verjaardagstaart van Linda heel gezellig vinden. In ieder geval lijkt het niet zo’n goed idee om mensen te verwelkomen, door ze onderdeel te maken van een circus met springkussens. Bij de progressieven stelde ik voor om eens een groep bewoners uit te nodigen voor het landelijk congres, al moet iemand anders dat dan organiseren want ik heb niet de illusie dat ik na deze column nog politiek kapitaal bij het COA heb.
Misschien is het discursief dwingen van vluchtelingen en andersoortige exoten om een verrijking te zijn, helemaal niet zo antiracistisch als het pretendeert te zijn. Misschien is het wel even ontmenselijkend en racistisch als ze tot dreiging bestempelen. Want of het collectief waarin je ongevraagd bent geplaatst een dreiging of een deugd is, maakt uiteindelijk niet uit. Een samenleving die je in de eerste plaats in zo’n collectief plaatst, en dwingt je daartoe te verhouden, dát is wat racistisch en ontmenselijkend is. Écrasez l’infâme!
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns