BBB zet tijdens de verkiezingscampagne vooral in op 'rechtse' onderwerpen als migratie. Na een interne worsteling zegt Caroline van der Plas nu ook openlijk dat haar partij rechtser is geworden. "Mensen vinden je meteen slecht als je rechts bent."
In 2023 waarschuwde u dat de democratie kapot kan. Er is een vertrouwenscrisis tussen burger en overheid, zei u. Hoe is dat nu?
"Ik denk nog steeds dat er een vertrouwenscrisis is. Dat heeft er denk ik ook mee te maken dat het kabinet is gevallen. En voor de tweede keer is gevallen. Terwijl mensen zoiets hebben van: ga aan het werk, los dingen voor ons op!"
Is er ook iets dat u zichzelf kwalijk neemt?
"Wij zijn gewoon altijd door blijven werken. In die zin verwijt ik mij niks, want wij zijn niet opgestapt."
Over een vertrouwenscrisis gesproken: wantrouwt u de Raad van State?
"Ik vind wantrouwen een groot woord."
Wat is het dan wel?
"De vraag is of ze de brede samenstelling uit de samenleving vertegenwoordigen."
Waarom moet dat eigenlijk?
"Nou ja, omdat de samenleving ook is veranderd. Hoe oud is de Raad van State inmiddels?"
Bijna vijfhonderd jaar.
"Precies. Dat je daar nooit aan mag tornen vind ik al iets heel raars."
De Raad van State functioneert toch goed?
"Uhm... Ja. Nou ja, functioneert het goed... Ik moet echt heel erg op mijn woorden passen, want anders word ik als staatsrechtelijk ondermijnend gezien. De Raad van State functioneert goed, maar de vraag is of ze zich met politiek moeten bezighouden."
Het is een college van de Staat en hun onafhankelijkheid staat in de grondwet. Als je dat in twijfel trekt, dan moet je wel goede argumenten hebben.
"Het enige wat we vragen is of de benoemingen van de leden van de staatsraden via de Tweede Kamer kunnen lopen, omdat de Kamer dan wat meer inzicht heeft in de personen die worden benoemd."
Dan wordt het nog politieker. U zal vast geen D66'er steunen.
"Dat is een aanname die je doet."
Zou u een D66'er steunen?
"Wij willen dat daar goede personen zitten."
Dat wil de Raad van State toch ook?
"Maar u zegt dat ik geen D66'er zou aanwijzen. Daarmee trekt u mijn integriteit in twijfel."
Denken jullie dat de adviezen wezenlijk gaan veranderen door de benoeming via de Kamer te laten verlopen?
"Dat zou kunnen. We willen wat meer evenwicht in de samenstelling brengen."
"Ik denk dat de Raad van State niet zo snel een BBB'er zou benoemen. Dat is ook een aanname van mij. Dat moet ik misschien niet doen."
Over stikstof: er wordt nu al gewaarschuwd dat de nieuwe meetmethode waaraan het kabinet werkt om de vergunningverlening op gang te brengen misschien tegenvalt.
"Er ligt ook een maatregelenpakket. Dat zijn allemaal deeloplossingen die tot de grote oplossing leiden."
Critici zeggen dat die maatregelen de stikstofneerslag onvoldoende terugbrengen.
"Daar ben ik het niet mee eens. Heel veel boeren zijn al gestopt, dus er gaat heel veel stikstofuitstoot omlaag. Dat krijg je nog te zien in de metingen. Er wordt ook beter gekeken naar de daadwerkelijke staat van de natuur."
"Ik begrijp nooit zo goed waarom deskundigen zeggen dat het niet genoeg is of dat er te weinig gebeurt. Er gebeurt echt al heel veel."
Durft u een belofte te doen aan de PAS-melders?
"De belofte die ik kan doen is dat wij ervoor blijven strijden dat zij geholpen worden."
Ik bedoel een termijn. Want u bent er ook van overtuigd dat er voldoende maatregelen worden genomen.
"Dat ga ik niet doen. Niet dat ik daar bang voor ben."
Maar u beweert toch wel stellig dat er voldoende stikstofmaatregelen zijn genomen?
"Als de invoering van een rekenkundige ondergrens juridisch standhoudt, dan zijn bijna alle PAS-melders gelegaliseerd."
Als.
"Dat is met alles zo. Als we niets doen, dan weten we zeker dat Nederland op het stikstofslot blijft en dat de PAS-melders niet gelegaliseerd worden."
Jullie hebben afgelopen week een visie gelanceerd om islamitisch extremisme te bestrijden. Daar staat onder meer een verbod op de versterkte gebedsoproep bij. Is dat extremistisch?
"Het stuk gaat over de vrijheden en hoe we in ons land met elkaar willen leven."
Jullie insteek is islamitisch extremisme.
"Ja, maar dat lijkt mij ook een vrij belangrijk onderwerp. Het gaat niet over moslims in het algemeen, maar over het extremisme dat ook moslims zelf heel veel vrijheden ontneemt."
Maar die moslims willen wel dat hun versterkte gebedsoproep te horen blijft.
"Dat is iets wat mensen gewoon niet fijn vinden. Het gaat wel over forse geluidsoverlast. Dat is geen kerkklok die even luidt. Het gebeurt vijf keer per dag."
"Het gaat niet over de islam als geloof an sich. We hebben vrijheid van geloof. Maar wij maken een punt van de excessen. Dan hebben we het bijvoorbeeld over de onderdrukking van vrouwen."
Je kunt toch een afspraak maken over het volume?
"Het gebeurt ook váák. Kerkklokken luiden volgens mij niet vijf keer per dag."
De Dom in Utrecht speelt vier keer per uur.
"Dan ga je heel erg op één detail inzoomen en dan mis je de grote hoofdlijn uit het artikel. Een versterkte gebedsoproep is niet per se radicaal extremisme. Maar het is wel heel erg aanwezig in de Nederlandse cultuur."
"En het mag, hoor. Een moskee is gewoon een gebedshuis voor moslims, zoals een kerk dat voor christenen is. Maar in grote steden waar veel moslims wonen, wordt dat echt ervaren als overlast."
Zijn jullie als partij rechtser geworden?
"Ik denk het wel, ja."
Waarom?
"Omdat de situatie anders is geworden. Wij vonden asiel en migratie ook in 2023 al belangrijk. Nu hoor je ons daar misschien wat vaker over. Op economisch vlak zijn we ook zeker rechtser geworden. We willen bijvoorbeeld bedrijven minder belasten."
U vond het aanvankelijk niet prettig om rechtser te worden genoemd.
"Ik zat daar een beetje mee te worstelen. Mensen vinden je meteen slecht als je rechts bent."
Hoezo denkt u dat?
"Nou ja, kijk maar eens in mijn mailbox. Ik word uitgescholden voor een racist of een fascist. Maar ik ben niet bang om rechts te worden genoemd."
Wanneer is dat kantelpunt geweest?
Lachend: "Een soort coming-out!"
"Op een gegeven moment dacht ik: je moet je kunnen uitspreken voor iets en daar ook gewoon achter kunnen staan."
Wat vond u ervan dat mensen u rechts noemden?
"De laatste jaren was het alsof je je moest schamen als je rechts bent. Dat komt ook door de dingen die over je worden gezegd en geschreven op televisie en in columns."
"Normaal zeg ik: joh, laat het gaan, laat het los. Dat deed ik ook wel, maar toch merkte ik dat het onder mijn huid ging kruipen."
In jullie partijprogramma staat dat er te lang een taboe op remigratie heeft gerust. Dat is een term die mensen heel erg associëren met extreemrechts.
"Extreemrechts neemt die term over van ons, wij niet van extreemrechts. Wij bedoelen niet dat mensen gedeporteerd moeten worden."
Remigratie wijst er ook op dat mensen terug moeten die hier een verblijfsvergunning hebben.
"De associaties met deportaties werp ik gewoon heel ver van mij."
Is het geen reden om dat woord niet meer te gebruiken als de NCTV zegt dat dit wordt gebruikt in extreemrechtse kringen?
"Zij moeten stoppen met dit woord te misbruiken voor eigen gewin en om mensen bang te maken."
Jullie onderbouwen dit wel met "terugkeer naar het land van herkomst kan bijdragen aan oplossingen met betrekking tot massa-immigratie en falende integratie". Dus je wil mensen terugsturen omdat ze niet goed integreren?
"Ik zou willen dat mensen in hun eigen regio hun eigen land opbouwen in plaats van dat iedereen maar hiernaartoe komt."
Maar u onderbouwt het in uw verkiezingsprogramma door te zeggen dat deze mensen híér problemen veroorzaken.
"Wij halen hier mensen naar binnen - en daar hebben wij wel zorgen over - die onze Westerse culturele normen en waarden niet onderschrijven. Als zij terug kunnen naar hun eigen land, waarom zou dat dan niet kunnen? Waarom niet?"
Source: Nu.nl algemeen