is columnist voor de Volkskrant.
Het zandpad loopt over de grens van natuur en cultuur: daar de bomen van het Veluwemassief, aan de andere kant glooiende akkers richting het IJsseldal. Lennard knielt neer. Forse pootafdrukken. Zijn ze ovaal? Dan kunnen ze van een wolf zijn.
Je kunt hier zomaar een wolf tegenkomen. Lennard zag er laatst eentje bij de berkenbomen daar. Vlakbij werd een wolf opgejaagd door wilde zwijnen. En soms wordt hij gebeld omdat een wolf een hond heeft aangevallen.
Demissionair staatssecretaris Jean Rummenie (BBB, Landbouw) stelde vorige week bij een bezoek aan een Veluwse schaapskooi dat er ‘alarmerend’ veel ‘incidenten’ zijn met wolven: ze bijten honden of doden vee. Terwijl rechters aandringen op méér bescherming van wolven, ziet de staatssecretaris slechts ‘beperkt ruimte voor de wolf’ in Nederland.
Ons wolvenbeleid is een ‘politiek schouwspel’ verzucht Lennard. De verantwoordelijkheid is versnipperd over talloze instanties, vaak op provinciaal niveau. Landelijke coördinatie ontbreekt. Daarom nodigt hij me uit: wandel mee in het ‘wolvenleefgebied’.
Lennard Jasper is het gezicht van Stichting Behoud Veluwsch Landschap. Hij geeft advies en voorlichting over het behoud en de versterking van de Veluwse natuur. Vijftien jaar was hij boswachter, dat wilde hij worden vanaf zijn 8ste. Zo kwam hij in aanraking met de wolf. De boswachter in hem blijkt nog springlevend. Lennard spreekt een fietser aan. ‘Meneer, was u zich ervan bewust dat u hier niet mag fietsen?’
Je hoeft van Lennard niet ‘blij’ te worden van de wolf. ‘De wolf heeft de Veluwe gevonden, wettelijk beschermd Natura 2000-gebied, daar hoef je niet blij of verdrietig om te zijn.’ De wolf is een ‘kernwaarde’ van de Veluwe, die jaagt op zwijnen en edelherten, het maakt de natuur wilder en ‘robuuster’.
Hij wijst naar een hek met daarachter schapen. Niet ‘wolfwerend’, is zijn inschatting. Zorgelijk. ‘Je wilt wolven niet leren dat schapen eten gewoon is.’
Vanaf parkeerplaats Wisselse Veen, een populaire toegangspoort tot de Veluwse natuur, lopen we het bos in. Hier staat een woud aan informatiebordjes, over vernatting en natuurherstel. Scan een QR-code als je meer wilt weten.
Alleen ontbreekt een officieel bord over wolven. Wat te doen als je een wolf ontmoet? Hooguit hangt ergens een informatieposter over de wolf van een particuliere landgoedeigenaar.
In Duitsland gaat het anders: daar geven Wolfsberater officieel voorlichting. Ook hier zou vanuit de overheid een duidelijk verhaal verteld moeten worden, vindt Lennard. Boodschap: ‘Dit is een wolvenleefgebied en dat is gewoon te bewandelen en te befietsen.’
Die poeltjes, daar komt kwelwater omhoog. Wolven houden van brede wandelpaden, doceert Lennard. Daar kunnen ze hard lopen. Ook overdag zijn ze actief, dat weten veel mensen niet (ik had geen idee).
Een vrouw loopt langs met een aangelijnde hond. ‘Mooi, zo voorkomen we incidenten’, complimenteert Lennard. Loslopende honden in een wolvengebied, dat gaat niet. De wolf kan de hond als bedreiging zien en aanvallen.
Per snipper Veluwe geldt hier wel een aanlijnplicht en daar niet. Mag de hond los, dan weet de hondenbezitter mogelijk niet dat hij daarmee zijn viervoeter in gevaar brengt, want informatie ontbreekt.
Door het herfstbos (‘hoor je de stilte?’) naar een vlonderpad, bij die bomen stond onlangs een wolf en daar woont een vrouw wier hondje helaas is aangevallen, alleen al daarom wil Lennard beter beleid.
Dankzij de wolf, zeg ik, durven mensen het bos niet meer in. ‘Is dat erg?’, vraagt Lennard. ‘De natuur wordt spannender. De keuze is aan jou of die spannende natuur je nog past.’ Met ‘goede communicatie’ durven veel mensen dat aan. ‘Een deel raak je kwijt. Maar een natuurgebied is niet bedoeld om een maximale hoeveelheid bezoekers aan te trekken.’
Daags erna, in een ander gebied waar wolven leven, zie ik in de schemer forse pootafdrukken op een breed pad. Na een wandeling met Lennard is een Hollands bos niet meer hetzelfde.
a.vanes@volkskrant.nl
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.