Amsterdam hield de adem in. Terwijl op het Museumplein een ‘Nationaal Protest’ tegen immigratie werd gehouden, vond elders in de stad een tegendemonstratie van antifa plaats. Door massale politie-inzet werd een mogelijke confrontatie voorkomen.
Drie conducteurs staan rond half twaalf ’s ochtends bij de hoofdingang van het Centraal Station in Amsterdam te roken, als een andere NS-medewerker op ze afstapt. ‘Lieverds’, zegt ze. ‘Willen jullie je sigaretje aan de oostzijde gaan roken? Hier kan ik jullie veiligheid niet garanderen.’
Dit is dan ook geen normale zondagochtend. Voor de ingang van het station vormen politiebusjes een fuik, waar iedereen doorheen moet die per trein in Amsterdam aankomt. In die mensenmassa zoeken politieagenten naar mensen die eruitzien alsof ze komen voor een anti-immigratieprotest.
‘Waarom zijn jullie in Amsterdam?, vraagt een agent aan een groep in het zwart geklede mannen. ‘Om te demonstreren? Loop dan maar even mee. We gaan jullie preventief fouilleren.’
Die ‘robuuste politie-inzet’, zoals burgemeester Femke Halsema het vorige week noemde, bewijst hoezeer Amsterdam op scherp staat na de rellen vorige maand in Den Haag. Toen resulteerde een protest tegen immigratie in grootschalige vernielingen, belaagde journalisten en ingegooide ruiten bij het partijkantoor van D66. Het is een scenario dat Amsterdam dit weekend koste wat kost wil voorkomen.
Wat dat complex maakt, is dat er vandaag op verschillende plekken gedemonstreerd zal worden. Allereerst is er het Nationaal Protest, georganiseerd door Martijn ‘Tinus’ Koops, bekend van de coronaprotesten. Hij wilde eigenlijk op de Dam een vuist maken tegen ‘massa-immigratie, het woningtekort en het zorginfarct’, maar vanwege de veiligheid verplaatste de gemeente Amsterdam de demonstratie naar het Museumplein.
Mede uit onvrede daarover riep de extreemrechtse actiegroep Defend Netherlands sympathisanten op niet naar het Museumplein te gaan, maar zich te verzamelen bij ‘het VOC-café’ – in 2019 vanwege bedreigingen omgedoopt tot ‘Café de Schreierstoren’ – tegenover het Centraal Station. Mogelijk om van daaruit door te marcheren naar de antifascistische tegendemonstratie vlak bij het Waterlooplein. De gemeente besloot na die oproep ook het gebied rond het station aan te merken als veiligheidsrisicogebied.
‘Doe voorzichtig’, maande de organisatie van het tegenprotest ‘Samen tegen fascisme’ demonstranten dan ook van tevoren op Instagram. ‘We adviseren vlaggen, spandoeken, patches enzovoort niet zichtbaar mee te dragen.’ Dat heeft de Castricumse vriendinnen Joke Bogers (74) en Yvonne van Westen (73) er niet van weerhouden naar het tegenprotest te komen en iets na twaalven hun spandoek uit te rollen: ‘stop met haten’.
‘We hebben meer, hoor’, zegt Bogers terwijl ze uit haar handtas een bordje haalt met de tekst ‘hope’. Toen ze het stuk karton vanmorgen inpakte, naast haar boterhammen, had haar man nog wel gevraagd of ze zeker wist dat ze zou gaan. Maar Bogers is beslist: ‘Je kunt niet accepteren dat racisten zomaar hun gang gaan, geweld moet aanzetten tot non-geweld. En als het écht moet, mep ik wel met dit spandoek om me heen.’
Bogers en Van Westen zijn zeker niet de enigen die er zo over denken. Hier scanderen zo’n zeshonderd 'antifascisten' dat fascisme ‘toen niet, nu niet, nooit niet’ een plek heeft in Amsterdam. Zestigers met windjacks, dertigers met coffees to go, en ja, ook geharde ‘antifa’s’ als Loes ‘van der Poes’ (niet haar echte achternaam, 26) die schuilgaat achter een donkere zonnebril en mondmasker. Zij is vastbesloten: als Defend Netherlands deze kant op komt, zal ze de demonstranten verdedigen en terugvechten.
Maar zover lijkt het niet te komen. De demonstranten rondom het voormalige VOC-café, sommigen met een Prinsenvlag, krijgen niet de kans hun eigen plan te trekken. Uiteindelijk brengt de politie hen met een bus naar het Museumplein, waar ze zich aansluiten bij enkele honderden demonstranten van het Nationaal Protest.
Om twee uur begint daar hun mars, via dezelfde route als het Rodelijnprotest van vorige week, waarbij 250 duizend demonstranten aanwezig waren. Nu klinken diametraal andere kreten.
‘Azc, weg ermee!’ scanderen ze. ‘Allah, Allah, who the fuck is Allah?’ En: ‘Hé, Fransie Timmermans, vieze vuile kankerjood, hé Fransie Timmermans, val maar lekker dood!’
Veel omstanders kijken met afgrijzen naar de stoet. Een enkeling durft zijn of haar ongenoegen te uiten, wat leidt boegeroep en soms een ei dat door de lucht vliegt. Ook een kraakpand met een Palestijnse vlag en een regenboogvlag wordt bekogeld met eieren. Een vrouw die op een balkon twee duimen omlaag steekt, kan een vol flesje water nauwelijks ontwijken.
Telkens als het echt lijkt te escaleren en demonstranten slaags dreigen te raken met omstanders, weet frontman Koops de menigte rustig te krijgen. ‘We laten ons niet provoceren’, zegt hij door zijn megafoon.
Na de mars loopt het alsnog uit de hand. Een deel van de demonstranten trekt vanaf het Museumplein de binnenstad in, waar ze zwaar knalvuurwerk laten ontploffen. Uiteindelijk zet de politie een groep van dertig tot vijftig man klem op de Prinsengracht. Een uur later moeten ze meelopen naar een gereedstaande bus, waar ze een voor een naartoe worden gebracht om later te worden afgevoerd. 29 mensen worden aangehouden, meldt de politie achteraf.
Aan de overkant van de gracht, waar publiek is toegestroomd, steekt een man een kartonnen bord omhoog. Met een stift heeft hij erop geschreven: ‘Tyf op uit mijn stad.’
In een Amsterdams café is zondagmiddag GroenLinks-PvdA lijsttrekker Frans Timmermans lastiggevallen. Tijdens een interview met RTL is te horen hoe hij door demonstranten die hem hebben herkend wordt uitgescholden voor ‘vieze kankerhond’. Een demonstrant die op hem afloopt, maakt hem uit voor ‘links hoerenkind’. Tijdens zijn vertrek maakte de man een Hitlergroet.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant