De politieke chaos in Frankrijk is compleet nu Sébastien Lecornu vier dagen na zijn ontslag opnieuw is aangesteld als premier. Hij zit nog altijd in een lastig parket, en dat is volgens experts president Emmanuel Macron te verwijten.
Lecornu is alweer de vijfde premier in twee jaar tijd. Zijn voorganger, François Bayrou, overleefde begin september een vertrouwensstemming in het parlement niet nadat hij geen meerderheid voor zijn bezuinigingsplannen kon vinden.
Het was aan Lecornu om de begroting rond te krijgen, maar amper een maand na zijn aanstelling kondigde hij maandag verrassend zijn vertrek aan. President Macron nam daar geen genoegen mee. Hij gaf hem 48 uur om het tij te keren en zag daarna genoeg progressie om hem opnieuw als premier aan te stellen. Lecornu moet zo alsnog de begroting door een zeer verdeeld parlement loodsen.
Een vrijwel onmogelijke opgave, zegt Niek Pas tegen NU.nl. Hij is universitair docent Franse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. "Iedereen vraagt zich af wat Lecornu nog kan doen om het rond te krijgen." Politicoloog Laurent Chambon Guéguen denkt er net zo over. "Alle partijen willen iets anders, en Lecornu kan daar onmogelijk verandering in brengen."
Volgens Pas hoopt Lecornu op steun van gematigd links. "Die willen nog weleens naar het midden bewegen. Daar gokt hij op." Maandag - de deadline voor de begroting - wordt waarschijnlijk direct een motie van wantrouwen ingediend, denkt Pas. "Zolang de socialisten niet voor stemmen, zit Lecornu nog goed."
Het is van belang dat Lecornu aanblijft, want "de chaos is al groot genoeg", zegt Pas. "Als hij wordt weggestuurd, wordt het wel erg ingewikkeld. Nieuwe parlementsverkiezingen maken het nog erger", vult Chambon Guéguen aan. "Er is rust nodig."
Die rust is momenteel nergens in Frankrijk te vinden. "Iedereen is er klaar mee en ze hebben het idee dat de politiek zich totaal afkeert van de samenleving", zegt Pas. Hij ziet veel emotie en woede bij de Fransen. Chambon Guéguen, die zelf Frans is, herkent dat. "We zijn het zat. Het lijkt wel een revolutie."
Die boosheid groeit al sinds het besluit van Macron in juni vorig jaar. Na de Europese verkiezingen - die werden gewonnen door het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) - schreef de president plotseling nieuwe verkiezingen uit. Dat besluit leidde tot grote verbazing bij vriend én vijand.
Waarom hij dat deed is nog steeds volstrekt onduidelijk, zeggen de experts. Waarschijnlijk voelde Macron de winst van RN als een "klap in zijn gezicht", zegt Pas. "Maar het is politiek gezien een absurd besluit." Het wijst volgens hem op een verontrustende ontwikkeling in Frankrijk, waarbij veel macht bij één persoon ligt.
Chambon Guéguen beaamt dat. "Macron is de meest gehate president ooit." Volgens Pas zijn de populariteitcijfers van Macron tot een absoluut dieptepunt gedaald: nog slechts 14 procent van de Franse bevolking staat achter hem.
Macron maakt zich nog minder populair met zijn keuze voor Lecornu. Links had op het laatste moment een front gevormd, waardoor de partij van Marine Le Pen geen meerderheid had in het parlement. Macron had volgens Chambon Guéguen dus een linkse premier moeten aanwijzen. "Toch heeft hij een premier uit de kleinste rechtse partij benoemd. Dat is onbegrijpelijk."
Radicaal-links lijkt dan ook te zoeken naar een soort procedure om Macron af te zetten, vertelt Pas. Maar dat is erg ingewikkeld, omdat beide parlementen eerst afzonderlijk akkoord moeten gaan. Vervolgens moeten ze samen bepaalde meerderheden hebben.
Daarnaast moet de aanklacht gaan over het "onwettelijke optreden van de president", en dat is hier volgens Pas niet aan de hand. "Maar het geeft wel aan dat de druk op Macron wordt opgevoerd. Ze hopen eigenlijk dat hij zelf opstapt."
Door zijn besluit is Macron "hoofdverantwoordelijk" voor de huidige crisis, stellen de deskundigen. "Er is een politieke patstelling in het parlement. Radicaal-links en radicaal-rechts zijn enorm gegroeid, ten koste van het middenblok", zegt Pas. Sindsdien is er in de Franse politiek geen meerderheid te krijgen.
Het Franse kiessysteem maakt dat nog ingewikkelder, zegt Chambon Guéguen. "Door een districtssysteem is de overheid geen afspiegeling van de samenleving. Bovendien kent Frankrijk geen compromiscultuur zoals in Nederland. Het is óf links óf rechts."
Het zal dus ook nu moeilijk worden voor Lecornu. Als het rond de begroting al lukt en áls hij mag aanblijven, krijgt hij het daarna alsnog lastig, denkt Pas. "Het gedrag van gematigd links zal steeds belangrijk zijn."
Ook zal het er per wetsvoorstel en per kwestie van afhangen of Lecornu een meerderheid achter zich krijgt. Vooral rond de pensioenwet zal hij het zwaar krijgen. In de nieuwe wet is de pensioenleeftijd verhoogd van 62 naar 64 jaar. Dat zorgt al heel lang voor grote onvrede in het land, zowel bij aanhangers van radicaal-links als aanhangers van radicaal-rechts.
Chambon Guéguen ziet het niet rooskleurig in. "Er wordt al heel lang gesproken over de zesde republiek onder Fransen. Het moet echt anders." Maar hoe weet de politicoloog niet. "Het systeem zit muur- en muurvast."
Source: Nu.nl algemeen