Op last van de Amerikaanse president Donald Trump heeft Microsoft in mei de mailbox van de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag uitgezet. Hierdoor staat het minder afhankelijk worden van Amerikaanse techbedrijven plots hoog op de Europese agenda.
Wat gebeurt er als Trump vandaag besluit dat Amerikaanse techbedrijven als Microsoft, Google, Apple, Amazon en Oracle geen diensten meer mogen leveren aan mensen, bedrijven en overheden in Europa? In dat geval kunnen Europeanen niet meer bij hun mail of bij hun foto's en bestanden die zijn opgeslagen in de cloud van Apple, Google of Microsoft.
"Maar ook veel Europese bedrijven en overheden zijn erg afhankelijk van de diensten van Amerikaanse techbedrijven", waarschuwt Marijn Hoijtink in gesprek met NU.nl. Zij is universitair hoofddocent internationale betrekkingen aan de universiteit van Antwerpen. "Sinds Trump weer aan de macht is, zien we het risico dat de VS niet meer onze vriend is. We zien dat een persoon als Trump aan de macht grote consequenties kan hebben."
Europa heeft volgens Europarlementariër Kim van Sparrentak jarenlang de ogen gesloten voor hoe afhankelijk we zijn van Amerikaanse techbedrijven. "Lange tijd werd met rollende ogen naar mij gekeken als ik daarvoor waarschuwde in het Europees Parlement."
"Maar iedereen heeft de inauguratie van Trump gezien waarbij de directeuren van de meeste techbedrijven op de eerste rij zaten. Dat in combinatie met de gebeurtenissen bij het Internationaal Strafhof heeft zelfs de grootste gelovers in de Amerikaanse vriendschap wakker geschud."
Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag vaardigde vorig jaar november een arrestatiebevel uit tegen onder anderen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vanwege oorlogsmisdaden in de Gazastrook. De Verenigde Staten reageerden als trouwe bondgenoot van Israël met sancties tegen het strafhof, aanklagers en rechters. Amerikaanse (tech)bedrijven mogen geen zaken meer doen met het ICC en gesanctioneerde personen. Daardoor zijn de werkzaamheden van het strafhof nagenoeg stilgevallen, schreef de NOS in juni.
"Onafhankelijk worden van Amerikaanse techbedrijven krijgen we niet op korte termijn voor elkaar, als we het überhaupt al voor elkaar kunnen krijgen", schetst Deborah Nas. Zij is hoogleraar technologie en innovatie aan de Technische Universiteit Delft. "Maar iedere stap richting autonomie, hoe klein ook, is een stap in de goede richting."
Bij alles wat met kritieke infrastructuur te maken heeft, zoals energie, water, mobiliteit, havens en gezondheidszorg, moet Europa volgens Nas digitale soevereiniteit nastreven. Dat betekent volgens haar niet dat je álles bij Amerikaanse techbedrijven hoeft weg te halen.
Om minder afhankelijk te worden moeten bedrijven, instellingen en overheden volgens Nas een inventarisatie maken wat omvalt als Amerikaanse techbedrijven de stekker uit diensten trekken. Je kunt dat volgens haar vergelijken met noodstroom in een ziekenhuis. "In ziekenhuizen wordt op voorhand nagedacht wat allemaal moet blijven werken als de stroom uitvalt. Met diezelfde blik moeten we ook naar digitale diensten kijken."
Het grootste probleem is dat er voor veel diensten van Amerikaanse techbedrijven geen geschikte Europese alternatieven zijn. Dat die situatie zo is ontstaan en in stand gehouden wordt, hebben we volgens Van Sparrentak aan onszelf te wijten.
"Grote opdrachten van overheden gaan vrijwel altijd naar Amerikaanse techbedrijven. Het zou een goede zaak zijn als overheden in Europa van Amerikaanse tech afstappen", zegt Van Sparrentak. "Dat betekent dat je tegen Europese techbedrijven zegt: we geven jullie het vertrouwen, jullie krijgen een tienjarig contract en daarmee voldoende geld om Europese alternatieven te ontwikkelen. Dat is een eerste stap om Europese techbedrijven een boost te geven."
De urgentie die we nu voelen om digitaal onafhankelijker te worden, moeten we volgens Nas in de toekomst zien vast te houden. Als Trump over iets meer dan drie jaar aftreedt en de oorlog in Oekraïne voorbij is, kan het zijn dat die urgentie verdwijnt.
Maar de situatie nu laat volgens Nas goed zien hoe belangrijk het is om de afhankelijkheid van landen buiten Europa af te bouwen. "Technologie is niet langer een hulpmiddel maar van strategisch belang voor onze economie en geopolitieke positie. We moeten het daarom ook als zodanig gaan behandelen."
Source: Nu.nl algemeen