In deze rubriek schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Deze week: PVV-leider Geert Wilders, die ook in verkiezingstijd geen verantwoording aflegt.
"Vooralsnog is het enige resultaat van de kabinetsval dat de PVV door nog meer partijen is uitgesloten. Wat hebben uw kiezers daaraan?" "Waarom ziet u inhoudelijke zorgen van andere partijen als tegenwerken?" "Hoe gaat u Cindy uit Zaandam nu helpen?"
Dit waren zomaar wat vragen die ik alvast had opgeschreven voor een interview met PVV-leider Geert Wilders. Want zoals altijd in campagnetijd, spreekt de politieke redactie van NU.nl de belangrijkste lijsttrekkers en zijn wij volop bezig met tig andere verkiezingsverhalen.
Die moeite had ik mij kunnen besparen. Vorige week kreeg ik namelijk een kort belletje. "We moeten je aanbod voor een interview helaas afwijzen." Verdere uitleg kreeg ik niet van Hidde Heutink, Kamerlid en campagneleider van de PVV.
Dat was een teleurstelling. Niet voor mij, maar voor de drie miljoen dagelijkse bezoekers van NU.nl. Ik wil Wilders namens hen kunnen bevragen over zijn partijprogramma, over het inruilen van het centrum van de macht voor opnieuw de zijlijn en over nog tal van andere zaken die de afgelopen twee jaar zo tumultueus maakten in Den Haag. Gewoon, een kritisch interview, zoals ik dat probeer bij iedere lijsttrekker die ik spreek.
Wilders krijg je, zoals inmiddels wel bekend is, niet zo makkelijk te spreken als journalist. Er zijn wel momenten; zo moet hij iedere dinsdagmiddag naar de plenaire zaal om te stemmen. Dat is een mogelijkheid om hem kort wat vragen te stellen.
Maar daar staat dan de gehele Nederlandse parlementaire pers op hem te wachten. Veel tijd krijg je dan niet. Als Wilders daar een vraag krijgt die hem niet bevalt, kijkt hij gewoon de volgende verslaggever aan. Dat gaat al dan niet gepaard met een sneer richting de in zijn ogen te kritische journalist.
"Hij creëert schaarste en daarom krijgt hij een vriendelijkere behandeling door de journalisten dan wanneer hij die schaarste doorbreekt", zei een fractievoorzitter eens tegen me. "Tegen ons hoef je niet aardig te zijn, wij komen toch wel." Ik weet niet of dát zo is, maar hoe dan ook geldt: schaarste is macht.
Wat kun je daartegen doen? Ik kan me de campagne van 2017 nog herinneren. De PVV stond lang bovenaan in de peilingen, afgewisseld met de VVD van Mark Rutte. Zelfs tot enkele weken voor de verkiezingen op 15 maart stond de partij van Wilders virtueel bovenaan. De PVV was toen nog nooit de grootste partij geworden.
NU.nl sprak in die tijd alle hoofdrolspelers. Alleen een interview met Wilders stond nog niet in de agenda. Een gesprek met de leider van de mogelijk grootste partij was uiteraard een must. Ik deed een poging, maar kreeg de woordvoerder niet eens te pakken. Het nummer had ik wel, maar Sebastian Kruis - inmiddels Europarlementariër voor de PVV - nam simpelweg niet op en beantwoordde geen appjes.
Ik ben toen op een gegeven moment maar zelf naar het PVV-gedeelte in de Kamer gegaan. Je kunt er niet zoals bij andere partijen zomaar naar binnen, vanwege de beveiliging. Er zijn dichte deuren met camera's. Ik belde aan. Enkele beveiligers deden open en vroegen verbaasd wat ik kwam doen. "Ik wil Geert Wilders spreken. De woordvoerder neemt zijn telefoon niet op, dus ik probeer het maar zo."
Vijf minuten later kreeg ik een appje van Sebastian Kruis. Hij zou contact met me opnemen, schreef hij. Dat is nooit gebeurd.
In 2021 leek de PVV iets toeschietelijker. Een interview zit er best in, kreeg ik te horen. Maar er werden direct eisen gesteld aan de publicatiedatum. Dat was vrij ver voor de verkiezingen. Ook kreeg ik maximaal een half uur de tijd met Wilders.
Dat strookte niet met onze principes. Wij bepalen als redactie zelf wanneer we iets online zetten. En met een half uur kun je een paar keer doorvragen en dan zit de tijd er alweer op. Te weinig dus. Onderhandelen bleek geen optie, dus ging ook dit interview niet door.
Overigens werd een interview met VVD-leider Mark Rutte dat jaar ook tegengehouden door de afdeling Voorlichting. Ook zonder enige uitleg. Dit is dus niet alleen een probleem bij de PVV.
Bij de laatste verkiezingen gingen de luikjes bij de PVV opeens open. Wilders wilde naar het centrum van de macht. "Nu meer dan ooit", zei hij in een interview met ons. Dit keer was het dus wel gelukt.
Daar blijft het dus bij. Wilders geeft zelden interviews. Hij kiest de media waarin hij wel wil verschijnen kieskeurig uit. "Ik ga nooit naar die vreselijke linksige onzinprogramma's en shows op tv", schreef hij onlangs op X. Toch wordt hij van alle lijsttrekkers het meest genoemd in die shows, blijkt uit een monitoring door De Groene Amsterdammer.
Hij heeft er dus ook geen belang bij. De schaarste loont, en dat is eigenlijk best problematisch. Je legt zo simpelweg minder verantwoording af naar de kiezers.
Een bericht op X zonder tegenspraak is namelijk niet hetzelfde als verantwoording afleggen. Of uitleggen hoe je beloftes precies wil waarmaken. Het partijprogramma van de PVV wordt ook al jaren niet meer doorgerekend door het Centraal Planbureau.
Simpel gezegd: Wilders duldt geen tegenspraak. Niet binnen en niet buiten zijn partij. Daarmee sla je het debat dood.
Demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken en Asiel) tijdens een asieldebat:
"Is het een voordeel om minister van Buitenlandse Zaken en Migratie te zijn? Voor mij wel, maar voor mijn vrouw niet."
D66-Kamerlid Marijke Podt tijdens het debat over de EU-top:
"Ik wil mezelf niet kleiner maken dan dat ik ben, maar ik denk dat Hamas niet onder de indruk is van de druk van D66."
Demissionair premier Dick Schoof als hij Volt-leider Laurens Dassen voor de zoveelste keer 'de heer Volt' noemt:
"Dan vroeg de heer Volt: de defensiegereedheid van 2030 is te traag, hoe kijkt de minister-president hiernaar?"
"O, ik doe het weer! Mijn diepe excuses aan de heer Dassen. U bent ook bijna Volt, zullen we maar zeggen."
Wat viel jou deze week op in de politiek? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen