Het Trump-plan is de meest uitgebreide poging tot nu toe om de oorlog in Gaza te beëindigen. De twintig punten uit het plan laten veel ruimte voor onduidelijkheid en vereisen meer invulling. Wel is duidelijk dat de VS en Israël Hamas effectief voor het blok hebben gezet.
Het is bijvoorbeeld onduidelijk hoe de toekomst van Gaza er volgens het plan precies moet uitzien, hoe de nieuwe burgerlijke overheid zal worden opgetuigd en aan welke eisen de Palestijnse Autoriteit moet voldoen om uiteindelijk een rol te krijgen. Er is nog weinig bekend over de 'raad van bestuur', voorgezeten door Trump zelf, die leiding moet geven aan de wederopbouw van Gaza.
Terwijl Trump tijdens de presentatie van het plan op maandag sprak over het beëindigen van een slordige drieduizend jaar aan conflicten en "eeuwige vrede" in het Midden-Oosten, was de verklaring van Netanyahu voorzichtiger. Hij bedankte Trump voor het plan en sprak zijn steun uit, maar gaf zichzelf ook meer bewegingsruimte. "Maar als Hamas uw plan afwijst, meneer de president, of als ze het ogenschijnlijk accepteren en dan feitelijk alles doen om het tegen te gaan, dan zal Israël de klus zelf afmaken."
Netanyahu verduidelijkte na zijn bezoek aan het Witte Huis een aantal punten uit het plan. Een Palestijnse staat is geen optie voor Israël en de militaire terugtrekking uit Gaza zal gefaseerd gebeuren, waarbij in elke fase aan verschillende voorwaarden moet worden voldaan. In een video op sociale media zei Netanyahu dat het leger "aanwezig blijft in het grootste deel van de Gazastrook".
Volgens de laatste berichten op woensdag wil Hamas uitleg van en onderhandelingen over meerdere punten uit het plan. Daarmee wordt de belangrijkste vraag of president Trump dat toestaat of dat hij bij zijn ultimatum blijft. Als het tot onderhandelen komt, zal dat waarschijnlijk geen makkelijk - of snel - proces worden.
Vrijlating van de laatste Israëlische gijzelaars zou het verlies betekenen van het laatste drukmiddel dat Hamas in handen heeft in deze oorlog. Oprechte acceptatie van het plan betekent in feite overgave aan Israël en de eigen opheffing in Gaza. Samen met de eis dat Hamas inlevert wat er over is van zijn wapenarsenaal is dat ingewikkeld voor een extremistische groepering die de gewapende strijd tegen Israël als bestaansreden heeft.
Aan de andere kant heeft president Trump duidelijk gemaakt dat Israël wat hem betreft vrij spel krijgt als Hamas de deal afwijst. Voor Hamas-leiders is het nu al moeilijk om te beweren dat de strijd in Gaza voorspoedig verloopt. En dat wordt er waarschijnlijk niet beter op als Israël verder wordt ontketend. In tegenstelling tot veel van de twintig punten uit het plan, is één ding duidelijk: Trump en Netanyahu hebben de Palestijnse extremisten succesvol voor het blok gezet.
"Het plan accepteren is een ramp, het afwijzen ook. Er zijn hier alleen bittere keuzes, maar het plan is een Netanyahu-plan dat onder woorden is gebracht door Trump", zei een anonieme bron die betrokken is bij Hamas tegen persbureau Reuters.
In Israël is het Amerikaanse plan om de Gazaoorlog tot een einde te brengen met enthousiasme ontvangen. Voor veel Israëliërs is de belangrijkste bepaling dat de resterende overlevende Israëlische gijzelaars, naar schatting zo'n twintig mensen, op dag één worden vrijgelaten als het tot een bestand komt.
Moeilijkere te verteren is dat zij volgens het plan moeten worden geruild voor bijna tweeduizend Palestijnse gevangenen, van wie sommigen een levenslange celstraf uitzitten voor moord op Israëliërs.
De twee extremistische partijen in de coalitie van Netanyahu zijn minder te spreken over het plan. Partijleiders en ministers Itamar Ben-Gvir (Joodse Macht) en Bezalel Smotrich (Religieus Zionistische Partij) willen dat Israël Gaza annexeert en de Palestijnse bevolking aanzet tot wat Smotrich "vrijwillige emigratie" noemt.
Toch zijn de twee partijen niet onmiddellijk uit de coalitie gestapt, zoals ze meermaals hebben gedreigd. Dat zal naar verwachting wel gebeuren als het plan van Trump inderdaad doorgang vindt.
Het is de vraag of dat tot een onoverkomelijke breuk zal leiden. De partijen van Netanyahu, Smotrich en Ben-Gvir kunnen elkaars hulp goed gebruiken wanneer de volgende parlementsverkiezingen zich aandienen. Netanyahu moet die voor oktober 2026 uitschrijven.
Zijn partij Likoed en haar coalitiegenoten staan er in de peilingen niet al te goed voor. De Israëlische kiezer is niet vergeten wat er op 7 oktober gebeurde tijdens hun wacht. Om het tij te keren en weer kans te maken op een uiterst rechtse coalitie, zullen Likoed en de twee kolonistenpartijen volgens kenners waarschijnlijk proberen om elk een eigen deel van het spectrum van rechtse kiezers aan te spreken. Daarvoor zijn afstemming en enige samenwerking noodzakelijk.
Terwijl Hamas zich over het Amerikaanse en Israëlische voorstel buigt, gaat de oorlog door. Israël gaf de overgebleven Gazanen in Gaza-Stad woensdag een laatste waarschuwing om uit die plaats te vertrekken. In de nacht van dinsdag op woensdag voerde de Israëlische luchtmacht aanvallen uit in woonwijken van de stad.
Source: Nu.nl algemeen