ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, heeft zijn aandelen in de omstreden machinebouwer Caterpillar verkocht. Bij dit Amerikaanse bedrijf koopt het Israëlische leger de gele bulldozers die huizen, infrastructuur en landbouwgrond in de Palestijnse gebieden vernietigen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
ABP is met ruim drie miljoen deelnemers het grootste pensioenfonds van Nederland. Het pensioenfonds voor overheidsmedewerkers en onderwijspersoneel heeft woensdag zijn nieuwe beleggingslijsten gepubliceerd, waaruit blijkt dat het niet langer belegt in Caterpillar. Op 31 maart bezat ABP nog ruim 386 miljoen euro aan aandelen in de machinebouwer.
Het pensioenfonds geeft geen specifieke toelichting op dit besluit, maar zegt dat de samenstelling van de beleggingsportefeuille ‘ook in Israël-Gaza’ is veranderd. ‘De manier waarop wij beleggen dient te zorgen voor goed rendement en tegelijkertijd maatschappelijk verantwoord te zijn’, aldus ABP. Als bedrijven niet aan de gestelde criteria voldoen, zegt ABP het gesprek aan te gaan en uiteindelijk te stoppen met beleggen.
De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties publiceerde in juni vorig jaar een lijst van elf bedrijven die vanwege voortdurende leveringen van wapens of materieel aan het Israëlische leger ‘medeplichtigheid aan mensenrechtenschendingen’ riskeren. Naast Caterpillar gaat het om Rheinmetall, ThyssenKrupp, Oshkosh, BAE Systems, Boeing, General Dynamics, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Rolls-Royce en RTX.
Het is niet de eerste keer dat Caterpillar in opspraak is geraakt vanwege banden met Israël. Het in Texas gevestigde bedrijf is de grootste fabrikant ter wereld van bouw- en mijnbouwmachines, diesel- en aardgasmotoren en industriële gasturbines. Het heeft meer dan honderdduizend medewerkers en behaalde in 2023 een omzet van ruim 67 miljard dollar.
Human Rights Watch publiceerde in 2004 al een rapport over de massale vernietiging van huizen in Rafah in het zuiden van de Gazastrook en riep Caterpillar op de verkoop aan Israël te stoppen. Volgens de mensenrechtenorganisatie gebruikte het Israëlische leger de Caterpillar D9-bulldozer voor de sloopwerkzaamheden in Rafah en op andere plekken in de Palestijnse gebieden. Alleen in Rafah raakten zestienduizend mensen hun huis kwijt.
De D9-bulldozer speelt de afgelopen twee jaar ook een grote rol bij het Israëlische geweld in de Gazastrook. Niet alleen bij de vernietiging van infrastructuur. Na de dodelijke Israëlische aanval op een konvooi van ambulances in Rafah op 23 maart 2025, vertelden ooggetuigen aan The New York Times hoe het Israëlische leger met een D9 de ambulances en de lichamen van doodgeschoten hulpverleners in een massagraf schoven en met zand bedekten.
Het grootste pensioenfonds van Noorwegen, KPL, verkocht kort na publicatie van de VN-lijst zijn belang in Caterpillar. Volgens KPL was Caterpillar onvoldoende bereid tot maatregelen om ‘echt iets te veranderen’ en betekende dat een ‘onaanvaardbaar risico dat het bedrijf bijdraagt aan de schending van het internationaal recht en de rechten van het individu in oorlog en conflictsituaties’. In augustus verkocht ook het Noorse staatsinvesteringsfonds zijn belang van bijna 1,8 miljard euro in Caterpillar.
Afgelopen juli schreef de Volkskrant dat drie van de vijf grootste pensioenfondsen van Nederland aandelen hadden in bedrijven op de VN-lijst. Op dat moment investeerde ABP in totaal 674 miljoen in Caterpillar, Rheinmetall en Rolls-Royce. Het pensioenfonds heeft zijn aandelen in Rheinmetall en Rolls-Royce wel behouden.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant