In deze rubriek schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Deze week: welke rol gaat het extreemrechtse geweld in de campagne spelen?
Is een liveblog bij het debat over het extreemrechtse geweld in Den Haag echt nodig? Dat doe je eigenlijk alleen wanneer de ontwikkelingen elkaar snel opvolgen en er veel nieuws tegelijkertijd wordt verwacht. Het debat was donderdag, vijf dagen na de rellen.
Bovendien was het onderwerp ook al dinsdag tijdens het Vragenuur aan bod gekomen. 's Avonds ging het er nogmaals over tijdens een debat over de bestrijding van antisemitisme. De meeste lucht was er wel uit, dacht ik.
Dat was dus niet zo. En eigenlijk had ik dat ook wel kunnen weten. Vlak voor de verkiezingen is er plots een mogelijkheid om de toon van de campagne te bepalen.
Het debat bewoog zich tussen de bandbreedte van DENK-leider Stephan van Baarle ("Na tachtig jaar liepen er weer openlijk fascisten door onze straten") en BBB'er Caroline van der Plas ("Het zijn vaders, moeders, jongeren, opa's en oma's. Het zijn mensen die juist van Nederland houden").
Ook zaterdag tijdens het congres van GroenLinks-PvdA in Rotterdam ging men nog door op dit spoor. "85 jaar na het bombardement voelen wij nog steeds de littekens van extreemrechts en fascistisch geweld", zei lijsttrekker Jeroen Postma van de Rotterdamse gemeentefractie van de partij. "In deze stad voelen wij sterker dan ooit: dat nooit meer."
Die opvattingen breng je niet meer bij elkaar. Dat hoeft natuurlijk ook niet. Polarisatie is niet per definitie slecht. Het kan zelfs goed zijn voor een democratie, zegt politicoloog Tom van der Meer (UvA). Alleen wordt het nu vooral persoonlijk gemaakt.
"Zulke polarisatie hebben we te veel", zei hij vorige week tegen Trouw. "Die gaat niet over de inhoud en laat ook weinig ruimte voor een compromis; tegen een diskwalificatie als mens kun je je niet verweren."
Vlak voor de zomer betoogde oud-VVD-leider Klaas Dijkhoff dat de belangrijkste scheidslijn tussen partijen niet meer links of rechts is, maar democraten versus antidemocraten. Dáár zou de campagne volgens hem over moeten gaan.
Nu is het opvallend dat partijen als D66, CDA en GroenLinks-PvdA dit nu ook proberen uit te lichten naar aanleiding van de rellen in Den Haag. Maar uitgerekend Dijkhoffs 'eigen' VVD niet.
De liberalen probeerden het geweld aanvankelijk te depolitiseren, door er tegen het advies van terreurbestrijder NCTV in bewust geen label op te plakken. Ook dat was weer voer voor een flinke discussie in de Kamer.
Kortom: de lucht was dus nog lang niet uit het debat en niets wijst erop dat dit binnenkort wel het geval is.
De vraag is welke partij hier het meest van kan profiteren. Als de campagne vooral draait om asiel en migratie, dan zijn dat de partijen die dat onderwerp hebben geclaimd. Dat is natuurlijk vooral de PVV, net zoals in 2023.
Maar als het debat over de extreemrechtse rellen wordt omgezet in een discussie over democratie en antidemocratie, zijn er heel andere partijen die daar een beter verhaal over hebben. D66, GroenLinks-PvdA en het CDA proberen daar nu van te profiteren.
De uitdaging is dat dit niet zonder nuance kan en die wordt vaak ondergesneeuwd in een campagne.
Dijkhoff sprak laatst de Raad van State toe tijdens een bijeenkomst over dit thema. Hij zei: "De kern van de kwetsbaarheid van de democratische rechtsstaat is dat het ook geen absolute waarheid is, maar een gedeelde overtuiging. En als die wegvalt, dan zijn we in één keer heel kwetsbaar."
Een mooie beschrijving. Probeer dat alleen maar eens in een gevatte soundbite te gieten.
Mathijs Bouman in de podcast Wat Nu:
"FVD-leider Lidewij de Vos kwam met een motie om net als de VS Antifa als terroristische organisatie aan te merken."
"Tot haar eigen stomme verbazing kreeg zij een meerderheid. Inclusief de VVD, die 76e stem gaf, waardoor die motie werd aangenomen."
"Dat was net gebeurd voordat de 'fa' in antifa (fascisme, red.) zelf besloot zich maar eens terroristisch te gaan gedragen."
Jesse Klaver (GL-PvdA) in 'Een Links Verhaal' van Coen van de Ven:
"Een leider zonder gevolg is iemand die een ommetje maakt."
Wat viel jou op in de politiek deze week? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen