Het kabinet maakt geen duidelijke keuzes om de crises waar ons land mee kampt op te lossen. Daardoor stapelen de problemen zich op. Dat moet een nieuwe regering echt anders doen, staat in een rapport.
Harde keuzes op het gebied van woningbouw, klimaat en stikstofuitstoot worden telkens uitgesteld. Een nieuw kabinet moet daarmee stoppen en een duidelijke lijn op die gebieden uitzetten, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dinsdag in twee rapporten.
Doordat meerdere kabinetten die harde keuzes de afgelopen jaren niet durfden te maken, verbetert de water-, lucht- en bodemkwaliteit niet meer. Verbetering is nodig omdat een gezondere leefomgeving ervoor zorgt dat we ons ook beter voelen en langer leven.
Het is niet voor het eerst dat het kabinet harde kritiek krijgt op het uitblijven van duidelijk beleid. Twee jaar geleden riep het PBL al op om snel te beginnen met het oplossen van de woon-, stikstof- en biodiversiteitscrisis.
Ook rechters gaven het kabinet meerdere keren een tik op de vingers omdat stevig stikstofbeleid uitblijft.
Er waren plannen om bijvoorbeeld de landbouw te verduurzamen en steeds meer schone energie te gebruiken, maar die plannen zijn de laatste jaren afgezwakt. Terwijl in een paar decennia juist veel vooruitgang was geboekt.
De uitstoot van broeikasgassen daalde van 1990 tot 2023 met bijna 35 procent. De hoeveelheid stikstof, ammoniak en fijnstof in de lucht daalde in diezelfde periode zelfs met respectievelijk 76, 66 en 76 procent.
Maar het grootste deel van die verbetering van de leefomgeving werd al voor 2010 bereikt. De laatste vijftien jaar is er sprake van nog maar een minimale verbetering of zelfs stilstand, zoals bij de hoeveelheid stikstof die op kwetsbare natuur terechtkomt.
Tussen 2030 en 2050 is een even grote vermindering van de uitstoot van broeikasgassen nodig als tussen 1990 en 2030. Dat moet dus in de helft van de tijd gebeuren. Die toekomstige vermindering is ook nog eens lastiger, omdat de makkelijkste maatregelen al genomen zijn.
"De overheid draait zich op dit moment vast", zegt PBL-directeur Marko Hekkert. Op meer dan tien gebieden (van woningbouw tot natuurherstel) geeft het PBL advies over welke verschillende keuzes een nieuw kabinet kan maken.
Neem bijvoorbeeld de landbouw. Om de stikstofneerslag vanuit stallen op de natuur te verlagen kan de regering inzetten op nieuwe technieken. Ook kan de regering bepalen dat rondom kwetsbare natuur minder vee gehouden mag worden. Een andere optie is om in het hele land minder vee te houden. Het PBL zegt niet welke keuzes het kabinet moet maken. Dat is aan de politiek.
Wel zegt het onderzoeksinstituut: máák een keuze. Want nog langer uitstellen zorgt ervoor dat het alleen maar duurder wordt voor toekomstige generaties. "Kijk elkaar aan het begin van de kabinetsperiode diep in de ogen en durf die stappen te maken. En als je het niet durft, wees dan eerlijk. Dan is dat in ieder geval duidelijk", zegt Hekkert.
"De leefomgeving is cruciaal voor ons welzijn en onze gezondheid. De overheid realiseert zich dat en stelt allerlei doelen", vertelt Hekkert. "Maar diezelfde overheid durft niet de maatregelen te nemen als die private doelen raken. Daardoor worden keuzes niet gemaakt of uitgesteld tot Europa of de rechter zegt: je móét nu wel."
"De overheid gedraagt zich momenteel als een tandeloze tijger." Hekkert noemt het "heel urgent" om die keuzes "op korte termijn" alsnog te maken.
Source: Nu.nl algemeen