Klein, onopvallend berichtje, dinsdag, in de financiële pers: de Europese Commissie, die werkt aan een regeling waarbij burgers en bedrijven veiliger data kunnen delen met financiële instellingen, sluit daarbij grote Amerikaanse techbedrijven als Amazon, Meta, Google en Apple uit. Reden: privacybescherming van burgers. En het risico dat zulke kolossale bedrijven kleinere Europese bedrijven uit de markt gaan drukken. Daarmee bijten Amerikaanse techbro’s in Brussel, na twee jaar lobbyen om een voet binnen de deur te krijgen, flink in het stof.
Dit bericht had op de voorpagina’s moeten staan. Want het nuanceert het beeld dat de Europese Commissie vooral president Trumps hielen likt. Sinds de handelsdeal tussen de EU en de VS in juli valt iedereen over de Commissie heen omdat ze naar het pijpen van de dictator zou dansen en niet voor zichzelf opkomt. En dat ze Europa een „zomer van overgave” heeft bezorgd, of een ‘Suez-moment’. Een rapport van de denktank ECFR wil dat Europa stopt met de ‘flatter, appease, distract’-strategie tegenover Trump (vlei, sus, leid af). En oud-Eurocommissaris Thierry Breton schreef bijna verlekkerd: „Europeanen moeten samen optrekken en luid en duidelijk zeggen: „Genoeg is genoeg, es reicht, ça suffit, adesso basta, dosc tego, ya basta… Europa, sta op!”
Zeker, dat Von der Leyen met haar duim omhoog op de foto ging met Trump om de „beste handelsdeal” te vieren, was dodelijk. Die foto zal haar lang worden nagedragen, zoals de Britse premier Starmer jaren achtervolgd zal worden door die foto waarop hij op het bordes van Chequers jolig deed met de Trumps. Maar die deal ging helemaal niet over handel. Die ging meer over defensie en Oekraïne. Als de Europeanen de confrontatie hadden gezocht met Trump over handelstarieven, had hun dat hogere tarieven opgeleverd – zoals de Zwitserse president en de Indiase premier hebben ervaren, die wél tegen Trump ingingen. Erger, de kans dat Trump dan zijn handen van Oekraïne had afgetrokken, was veel groter geweest. Dat was rampzalig geweest. Door te erkennen dat Trump sowieso die tarieven ging heffen, en een beetje mee te bewegen door hem wat te geven, kreeg Europa ‘slechts’ 15 procent, de Zwitsers 39 en de Indiërs 25 plus nog eens 25 vanwege hun handel in Russische olie. Lees de kranten in beide landen – door Trumps toorn zijn daar orkanen opgestoken. Hun export naar Amerika keldert. Zwitserland kruipt door het stof met beloftes voor enorme investeringen. India stort zich in de armen van aartsrivaal China. Ook Canada smeert nu stroop om Trumps mond. De prijs voor dapperheid was deze landen simpelweg te hoog.
Zo bezien is de EU er redelijk afgekomen. Zelfs grote bedrijven kunnen hiermee leven. Als Europa even hard tegen Trump was ingegaan als sommige anderen, had hij deze week waarschijnlijk geen extra steun toegezegd aan Oekraïne. Er was evenmin ruimte geweest om Amerikaanse techbedrijven te weren uit het Europese financiële datasysteem. Nu gebeurde dat gewoon – een droge aankondiging, geen persconferentie, geen ronkende tweets zoals in de dagen van Breton. En Trump noemt Von der Leyen tegenwoordig „fantastic” en „tremendous”. Twijfelachtige eer, maar het levert wisselgeld. En invloed. Eerst zag hij haar niet staan, nu belt hij haar regelmatig.
Nog een voorbeeld. Twee weken geleden beboette de Commissie Google voor 2,95 miljard wegens overtredingen van online advertentieregels. Ja, dat besluit is tweemaal uitgesteld – in juli, om het niet op wraak te laten lijken voor de handelsdeal, en toen begin september omdat de Commissie voor de afhandeling van die deal eerst nog wat paraafjes van Trump wilde hebben. Maar toen kwam het toch. Op een vrijdagmiddag, iedereen ging al naar huis. Geen grootse interviews, geen borstklopperij.
Dit moet Brussel vol zien te houden. Dat is vreselijk moeilijk. Trump is grillig, de druk is enorm en soms zijn er gewoon geen goede opties. Welkom in de echte wereld. Maar om nou te zeggen dat Europa een watje is, dat zijn eigen belangen verkwanselt – nee.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC