is econoom en publicist.
Maar Frank, wierp u de laatste weken weleens tegen als ik verder analyseerde over het middenkabinet dat Nederland na de verkiezingen van 29 oktober moet gaan regeren, maar Frank, weet je dan niet hoe links GroenLinks-PvdA wel niet is! Dat is toch geen middenpartij! En met evenveel passie wisten sommigen onder u te vertellen dat de VVD zowel te rechts als te populistisch is om aanspraak te maken op het predicaat middenpartij. Zo blijft er van het middenkabinet weinig over.
Kijk, ten eerste, naar de getallen van de Peilingwijzer. De huidige stand is dat de PVV met afstand aan kop gaat. Dan volgen zes partijen met een zetelaantal tussen de 5 en 27. De rest is klein grut. Uiteraard kan dit de komende weken nog veranderen. Maar aangezien de PVV van regeringsdeelname is uitgesloten, moeten middelgrote politieke partijen zoals het er nu naar uitziet op zoek naar een zetelcombinatie die optelt tot boven de 75. De enige combinatie die aan deze eis voldoet, is het viertal GroenLinks-PvdA (25 zetels), CDA (24), VVD (16) en D66 (11) – bij elkaar (slechts!) 76 zetels. Hel over naar rechts (GL-PvdA eruit; JA21 erin), en een zetelmeerderheid is ver uit zicht. Hel over naar links (VVD eruit; SP erin), en de meerderheid is nog verder weg.
Maar getalsmatig tot elkaar veroordeeld zijn, is iets anders dan enthousiast met elkaar gaan samenwerken om de serieuze problemen van Nederland op te lossen, en een stevig landsbestuur te vormen in tijden van oorlog(sdreiging) in Europa. En dat laatste, enthousiast samenwerken, hebben we nodig.
Kijk daarom, ten tweede, naar Friso van Gruijthuijsen (24) die vandaag benoemd wordt tot voorzitter van de jongerenorganisatie van de VVD, de JOVD. De krant voerde deze week met hem een vraaggesprek om vrolijk van te worden. Van Gruijthuijsen liet namelijk niet alleen optekenen dat ‘een middenkabinet, waar VVD en GroenLinks-PvdA beide deel van uitmaken, hartstikke goed kan zijn voor Nederland’, hij begon ook met bravoure en enthousiasme aan de stoelpoten van partijleider Dilan Yesilgöz te zagen. Hij is ‘kritisch op het meespelen met populistische partijen’, vreest dat de VVD zich ontwikkelt tot een ‘PVV Light’, en ‘concludeert’ dat Mark Ruttes lijn om de PVV uit te sluiten van regeringsdeelname ‘verstandig was’. Met de ‘campagnetaal’ van de VVD over GroenLinks-PvdA ‘heb ik weinig’, zegt hij. Exit Yesilgöz.
Van Gruijthuijsen, kortom, representeert die andere kant van de VVD, de niet-populistische kant, de kant die we nodig hebben om in het middenkabinet met vier partijen enthousiast te kunnen samenwerken.
En GroenLinks-PvdA dan? Kneiterlinks? Nou, de nieuwe combinatie is natuurlijk niet rechtser geworden dan de oude PvdA. Maar net als de andere drie partijen zal GL-PvdA compromissen moeten sluiten, moeten geven en nemen in de aloude traditie van het poldermodel. Wim Kok kon dat in de jaren negentig; Wouter Bos na de eeuwwisseling; Diederik Samsom korter geleden; Frans Timmermans kan dat ook.
Een derde manier van kijken is deze. De VVD te rechts en populistisch? Verder naar rechts zijn meerdere partijen nóg rechtser en nóg populistischer. Groen-Links-PvdA te links? Laat dan de blik maar eens verder naar links dwalen, daar is het óók behoorlijk druk.
De bandbreedte van het midden, kortom, ligt tussen VVD en GroenLinks-PvdA. Daarbinnen moet de samenwerking worden gevonden.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant