De 15-jarige Jerryson droeg een omgebouwd gasalarmpistool bij zich toen hij in Capelle door de politie werd doodgeschoten. Dit relatief eenvoudig verkrijgbare wapen duikt steeds vaker op bij jongeren. ‘In Nederland wordt iedere dag een minderjarige met een vuurwapen opgepakt.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De jongen uit Gouda werd zondag door politieagenten doodgeschoten bij een McDonald’s in Capelle aan den IJssel. Hij zou met twee anderen een fatbike hebben gestolen, nadat hij een pistool op het hoofd van het slachtoffer had gericht. ‘Inmiddels is uit onderzoek gebleken dat de jongen in het bezit was van een functionerend vuurwapen in de vorm van een omgebouwd gasalarmpistool’, meldde het Openbaar Ministerie (OM) woensdag. Wat is dit voor wapen, en hoe wijdverbreid is het gebruik?
Om verwarring te voorkomen: met ‘gasalarmpistool’, zoals het in de volksmond wordt genoemd, bedoelde het OM een gas- of alarmpistool, bevestigt een woordvoerder. Het verschil is minimaal. Beide zijn geschikt voor knalpatronen, sommige gaspistolen kunnen ook gaspatronen (zoals traangas) afvuren. In buurlanden zijn de wapens zonder vergunning te koop.
Zo’n gas- of alarmpistool ziet eruit als een regulier vuurwapen, zegt forensisch wapen- en munitiedeskundige Benno Jacobs van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). ‘Maar in de loop zit een versperring, waardoor je er geen kogel mee kunt afvuren. In de patronen van deze wapens zit alleen een kruitlading. Daardoor hoor je een knal.’
Na het ombouwen van zo’n pistool heb je een vuurwapen dat net zo dodelijk kan zijn als een regulier vuurwapen, vervolgt Jacobs. ‘Ze halen de oorspronkelijke loop met versperring eruit en zetten er een nieuwe loop in, of ze boren de versperring eruit’, zegt hij. ‘Iemand die goed is met een draai- en freesbank, kan het in een halve dag doen.’
Naar schatting is 40 tot 50 procent van alle in beslag genomen wapens een omgebouwd gas- of alarmpistool, zegt een woordvoerder van de politie. Of er de afgelopen jaren sprake is geweest van een stijging, vindt hij ‘lastig te zeggen’, omdat de politie alle vuurwapens als zodanig registreert.
NFI-deskundige Jacobs komt de gas- of alarmpistolen wel steeds vaker tegen, zegt hij. Hij onderzoekt niet alleen de wapens zelf, maar ook de verschoten kogels, hulzen en schotbeschadigingen. ‘Van de ongeveer 650 zaken die wij jaarlijks binnenkrijgen, gaat het in iets meer dan de helft om deze omgebouwde gas- of alarmpistolen. Een jaar of zes geleden heeft dit soort wapens een vlucht genomen.’
Wel constateert de politie dat ze de laatste jaren steeds vaker jongeren aanhoudt met vuurwapens. Ook hier gaat het in 40 tot 50 procent van de gevallen om gas- of alarmpistolen. In 2020 werden in totaal 258 jongeren opgepakt met een vuurwapen, vorig jaar waren dat er honderd meer. ‘In Nederland wordt gemiddeld iedere dag een minderjarige met een vuurwapen opgepakt’, aldus de woordvoerder. Of jongeren nu echt vaker wapens dragen, of de politie simpelweg scherper controleert, valt niet vast te stellen.
Dat gas- of alarmpistolen zo vaak opduiken, heeft volgens de politie te maken met het feit dat ze zo makkelijk en goedkoop te verkrijgen zijn. Hoewel voor de niet-dodelijke variant in Nederland een vergunning nodig is, geldt dat niet voor buurlanden België en Duitsland. Daar worden ze ingekocht, waarna ze veelal in Nederland worden omgebouwd. Op platforms als Telegram verkopen criminelen ze voor 300 tot 400 euro.
De politie hoopt dat de handel in dit soort wapens via Europese wetgeving aan banden kan worden gelegd. De gesprekken daarover bevinden zich in een vergevorderd stadium, zegt de woordvoerder. Zo moet er een EU-lijst komen met wapenverboden op en voor welke wapens, die gemakkelijk om te bouwen zijn, een vergunningsplicht geldt. ‘Omdat die dingen overal in Europa vrij verkrijgbaar zijn, hebben wij er last van. Hoe minder van dit soort wapens beschikbaar zijn, des te beter.’
OM: ‘Jongen niet in de rug geschoten’
Het onderzoek naar de schietpartij in Capelle is nog niet afgerond. Toch schreef het Openbaar Ministerie (OM) donderdag op X dat politieagenten de jongen niet in zijn rug hebben geschoten. ‘We zien ook dat er feitelijke onjuistheden circuleren in (sociale) mediaberichtgeving, daarom voelen wij ons genoodzaakt om dit te corrigeren’, aldus het OM.
Het OM doelt onder meer op de uitspraken van advocaat Gerald Roethof, die de biologische moeder van Jerryson bijstaat. Roethof zei beelden te hebben gezien waarin het slachtoffer in zijn rug werd geschoten. De moeder woont op Curaçao, Jerryson leefde in Nederland in een pleeggezin. De vrouw doet aangifte van doodslag.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant