Zo eclectisch als de collectie voetbalshirts van de Londense winkel Classic Football Shirts is, zo divers zijn ook de bezoekers: Engelsen, Duitsers, Emirati; voetbalfans en modekenners. Ze delen een liefde voor retro voetbalshirts.
In Oost-Londen speurt de 15-jarige Will uit Birmingham de winkel van Classic Football Shirts af. Hij draagt vandaag het thuisshirt van Werder Bremen van vorig seizoen. Terwijl hij vertelt over zijn liefde voor het grote Manchester United, spit hij methodisch de vele rekken voetbalshirts door. Zijn vlugge oogopslagen en subtiele gezichtsuitdrukkingen verraden dat het niet de eerste keer is dat hij winkelt voor een voetbalshirt.
Op een paar meter afstand kijkt zijn moeder Sarah (47) machteloos maar tevreden toe. Zij en haar zoon zijn voor de tweede keer speciaal voor deze winkel naar Londen afgereisd. Will is net begonnen met zoeken en zal pas vertrekken wanneer hij het best mogelijke shirt in de winkel heeft gevonden. Eén ding is zeker: hij zal geen tenue van een Engelse club uitkiezen, wat het zoeken makkelijker maakt. Door zijn loyaliteit aan de Red Devils, Manchester United, voelt het dragen van een shirt van een ander Engels team als verraad.
Wills criteria voor zijn nieuwste aanwinst: een kraagje, een tikje classy, een shirt dat er een beetje uit springt, idealiter goud, ‘but nothing too ridiculous’. Na een uur rondstruinen heeft Will besloten. Hij kiest voor het shirt dat hem het allereerste in het oog was gesprongen: het goudgeel-met-blauwe jubileumshirt van UANL Tigres uit Monterrey. Eerder overwoog hij een shirt van de aartsrivaal van Tigres, CF Monterrey, maar als het om Mexicaanse clubs gaat, is Will neutraal.
Classic Football Shirts is de grootste verkoper van retro voetbalshirts ter wereld. Na een aantal succesvolle pop-ups in de Britse hoofdstad en de opening van het filiaal in Manchester opende het Londense filiaal in 2018 zijn deuren. In 2024 volgden maar liefst drie nieuwe winkels aan de andere kant van de oceaan, in New York, Los Angeles en Miami.
Het dragen van voetbalshirts is een legitieme modieuze optie geworden – niet alleen onder fans van de sport, maar ook voor mensen die op zoek zijn naar kleurrijke en zeldzame kleding. De normalisering van het dragen van voetbalshirts is voor velen te danken aan de opkomst van blokecore, een modetrend waarin mannen en vrouwen veelal voetbalshirts stijlen met baggy broeken en hippe lage sneakers – de nieuwste evolutie in streetwear.
Terwijl jongeren rond 2010 hun stijl baseerden op skateboardcultuur, is het nu de voetbalcultuur die de overhand heeft. Niet alleen de tenues, maar ook trainingsjacks (vaak in de oversized jarennegentigstijl), voetbalbroekjes (idealiter van Adidas) en sjaals van voetbalclubs zijn al een aantal jaar begeerde items.
De dure retroshirts (minimaal 200 euro) uit de vorige eeuw zijn het populairst: oudere shirts zijn zeldzamer en daarom beter. De shirts appelleren aan een romantisch beeld van voetbal, toen de sport nog niet werd geregeerd door miljardairs, grote multinationals of zelfs natiestaten. Sportswashing, het witwassen van slechte reputaties van landen middels sport, was nog niet aan de orde. In plaats van grote gokbedrijven, vliegtuigmaatschappijen uit het Midden-Oosten of leuzen zoals ‘Visit Rwanda’, prijkten er lokale sponsoren op de shirts, bijvoorbeeld van bierbrouwerijen en chocoladefabrikanten.
Toch zijn ook tenues uit recentere jaren een aantrekkelijke stijloptie, en bovendien betaalbaarder. Voetbalclubs spelen in op de trend: de meeste teams brengen tegenwoordig minimaal drie tenues uit, vaak vergezeld van een slim marketingverhaal dat refereert aan een historisch moment van de club of de stad waar deze gevestigd is. Derde tenues horen gedragen te worden wanneer zowel het thuis- als het uitshirt qua kleur botsen met het shirt van de tegenstander. Deze tricots worden tijdens het seizoen maar weinig gedragen en zijn vaak modieuze experimenten waarmee clubs hun merk vanuit marketingopzicht zichtbaarder maken.
Jubileumjaren zijn ook een perfect excuus om speciale old school shirts uit te brengen, die hommage brengen aan vroegere gloriejaren van de clubs. Zo presenteerde NEC (opgericht in 1900) dit seizoen zes (!) nieuwe shirts, waarop de namen van grote sponsoren vervaagd of verwijderd werden om de shirts er meer retro en minder commercieel uit te laten zien. Ook kiezen teams ervoor om oude logo’s te herintroduceren. Aangemoedigd door de fans bracht Ajax dit jaar zelfs permanent zijn oude badge uit de periode 1928-1991 terug.
Sommige clubs werken samen met grote modehuizen. Vorig jaar maakte AC Milan een tenue in samenwerking met het in Milaan gevestigde luxemerk Off-White van de in 2021 overleden onorthodoxe modepionier Virgil Abloh. Door middel van slimme marketing en samenwerkingen met (sport)merken wist hij als eerste een brug te slaan tussen sportkleding, streetwear en high fashion.
In de winkel van Classic Football Shirts manoeuvreert een familie uit Bari zich luid pratend en gebarend door de felle kleurenzee. Francesca (41) overlegt aan de telefoon gepassioneerd met haar broer, die in Italië is achtergebleven en een shirt uit de winkel wil.
Zelf weet ze weinig over voetbal, maar haar man Antonello (45) is een echte liefhebber. De Pugliaan draagt graag voetbalshirts, maar alleen binnen de witte lijnen, non in giro (niet in het openbaar). Qua passie voor de sport zijn Italië en Engeland gelijkwaardig: binnen Europa zijn het de landen waar voetbal de publieke ruimte en de dagelijkse gesprekken het meest domineert. Antonello maakt echter duidelijk dat de twee landen op het gebied van mode nog altijd ver van elkaar af liggen.
Hamad (25) uit Abu Dhabi is met een andere reden naar de winkel gekomen. Hij voetbalt graag, maar zoekt gretig naar een zeldzaam (maar niet te duur) shirt voor zijn collectie thuis. Idealiter van een grote speler, maar met een rugnummer dat ze maar kort droegen, zoals eentje van Wesley Sneijder met nummer 20, in plaats van zijn kenmerkende nummer 10.
Voor Hamad zijn de herinneringen die een shirt oproept zeer belangrijk. Zijn favoriete shirt, dat hij bezit, is het thuisshirt van Manchester City uit het seizoen 2011-2012 met ‘Kun Agüero 10’ achterop. ‘Van het seizoen dat hij in de laatste minuut van de laatste wedstrijd de titelstrijd besliste. Ik had aan het begin van het seizoen zijn shirt gekocht. Het is dus een kindershirt.’ De goal was toen de belangrijkste ooit van het toenmalig kleinere broertje van Manchester United. Nadat het decennialang werd gekleineerd door hun stadsgenoot, bracht Agüero’s winnende doelpunt de Sky Blues naar de eerste landstitel in 44 jaar tijd. Sindsdien kleurde de stad geleidelijk lichtblauw, mede dankzij de steenrijke eigenaar Sheikh Mansour, vicepresident van de Verenigde Arabische Emiraten.
Nick (21) uit Freiburg is op zoek naar ‘iets retro’s, wat ik op een festival kan dragen’. Hij heeft thuis pakweg vijftien shirts. Zus Mia (23), met wie hij een weekend naar Londen is gekomen, heeft er maar één. ‘Van Nick gestolen’, giechelt ze. Nick koopt graag voetbalshirts in vakantielanden, om zo een mooie herinnering aan de reis en de plaats over te houden. Hij koestert zijn Boca Juniors-shirt, dat hij kocht toen hij Mia opzocht in Buenos Aires. Ze studeerde er een half jaar.
Tevreden observeert store manager Andrés (25) uit Caracas de winkelende klanten. Hij heeft thuis een bescheiden collectie Juventus-shirts, die hem verbondenheid laten voelen met zijn Italiaanse roots. Zoals veel Italiaanse families emigreerden zijn voorouders rond 1900 naar Zuid-Amerika tijdens de eerste Italiaanse Diaspora. Werken in deze winkel geeft Andrés veel voldoening. Hij praat met mensen over de hele wereld, en gesprekken zijn makkelijk aan te knopen omdat iedereen van voetbal houdt, nostalgische verhalen deelt en herinneringen ophaalt.
Het feit dat voetbalshirts dragen mainstream is geworden, wordt niet door iedereen gewaardeerd. Vooral mensen die niet weten wat ze dragen, zouden beter moeten weten, vertelt Will. Andrés denkt daar anders over: ‘Het is zo mooi om iemand te zien die niet uit jouw land komt of jouw cultuur deelt, maar wel een shirt ervan draagt. Voetbal is voor iedereen.’ Zijn collega Alessandro (27) vat voetbalshirts in drie woorden samen: ‘Herinneringen, geschiedenis, mode.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant