Invasie Gaza-Stad De uit Gaza-Stad gevluchte arts Kholoud Jarada is nog een van de gelukkigen: haar familie kon een nieuw onderkomen betalen. Israël begeleidt de ‘evacuatie’ van de stad met luchtaanvallen, beschietingen en explosies.
Israël heeft in Noord-Gaza de voedselhulp afgesloten om Gazanen zo naar het zuiden te dwingen.
De massale vernietiging, in combinatie met ernstige verstoringen van humanitaire operaties, „doet de laatste overgebleven levensaders voor burgers in Gaza-Stad instorten”. Zo omschrijft het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden (OCHA) de situatie in de grootste stad van Gaza, die Israël sinds enkele weken aan een invasie onderwerpt.
Israël valt huizen en flats aan, maar ook tenten en scholen waar binnenlandse ontheemden en mensen die hulp zoeken onderdak hebben gevonden. Ook verwoest het hele wijken door „gecontroleerde explosies”, aldus OCHA.
Een ander VN-bureau, dat van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten (OHCHR), zegt dat de moedwillige vernietiging van Gaza-Stad „gericht lijkt te zijn op het veroorzaken van een permanente demografische verschuiving, wat neerkomt op etnische zuivering”. Elk vooruitzicht op overleving voor burgers wordt tenietgedaan, stelt het bureau.
Israël wijst alle verzoeken af om watertrucks binnen te laten. Rioolwater stroomt in Gaza-Stad door de straten. Intussen heeft Israël de voedselhulp aan Noord-Gaza afgesloten en die aan vluchtelingenkamp Al-Mawasi in het zuiden juist verruimd. Voor de honderdduizenden achterblijvers in de stad is er geen voedselhulp meer beschikbaar.
Israël wil op deze manier zijn evacuatiebevel kracht bijzetten. Maar waar een evacuatie van burgers gepaard hoort te gaan met zorg voor de vluchtelingen en fatsoenlijke opvang, begeleidt Israël hun vertrek met luchtaanvallen, beschietingen en explosies. Israël heeft verscheidene mensen op de vlucht gedood.
Vorige week alleen al zijn volgens OCHA zo’n 125.000 mensen Gaza-Stad ontvlucht. De 24-jarige arts Kholoud Jarada is een van hen. Toen Israël een evacuatiebevel uitvaardigde, besloot de familie-Jarada eerst nog een paar dagen te blijven, in wat Israël tot ‘gevaarlijk gevechtsgebied’ omgedoopt had. „Toen begonnen ze alle gebouwen om ons heen te bombarderen”, zegt Jarada via WhatsApp. „En de tanks kwamen dichterbij. Het waren de slechtste dagen van mijn leven.”
Met haar familie is Jarada gevlucht naar Deir al-Balah, vijftien kilometer ten zuidwesten van Gaza-Stad. „Ik moest uren lopen. Er zijn niet veel vrachtwagens of busjes om je spullen te vervoeren. En brandstof is extreem schaars en duur. Je bent alleen al dagen kwijt om een busje te boeken.” Volgens OCHA variëren vervoerskosten van 250 tot 1.400 euro.
Vluchtelingen deden zo’n twaalf uur over de rit naar Deir al-Balah, zo overvol waren de wegen. „Er was amper ruimte om überhaupt te lopen”, zegt Jarada. Van de twee doorgaande wegen naar het zuiden mochten vluchtelingen alleen de Strandweg gebruiken. „En die is vernietigd”, aldus Jarada. Het Satellietcentrum van de Verenigde Naties schat dat zo’n 77 procent van de wegen in de Gazastrook beschadigd is.
Op de aankomstlocaties, die al overbevolkt zijn, is er vaak geen opvang, er is weinig water en er zijn amper wc’s. Veel gezinnen leven in de open lucht of in geïmproviseerde onderkomens die zijn samengesteld uit versleten dekzeilen, omdat er slechts zeer beperkte hoeveelheden tenten en materialen Gaza zijn binnengekomen. Op 16 september waren er via het coördinatiesysteem van de VN ongeveer veertienhonderd tenten verzameld bij de grensovergangen – minder dan 1 procent van de behoefte.
Jarada heeft meer te besteden dan de gemiddelde vluchteling. „Miraculeus genoeg”, zegt ze, is haar familie er in Deir al-Balah in geslaagd om een nieuw onderkomen te vinden. Ook dat is „erg duur”, maar beter dan een tent. „Dat is mijn grootste nachtmerrie.”
Volgens Jarada maken huisbazen misbruik van de situatie door hoge prijzen te vragen. „Dat doen ze de hele oorlog al. Het is waanzinnig hoe mensen het moeilijker maken voor elkaar. Ik snap dat de marktprijzen krankzinnig hoog zijn, maar dan nog.” Voor appartementen die voor de oorlog 100 dollar (85 euro) per maand zouden hebben gekost, betaal je volgens Jarada inmiddels 2.000 tot 3.000 dollar (1.700 tot 2.550 euro). „En dan heb ik het over oude, slechte huizen.”
Wie het kan betalen, accepteert die prijzen. Mensen willen graag hun „waardigheid” behouden, zegt Jarada. „Het is sowieso absurd dat mijn familieleden nu deze huur moeten betalen als je bedenkt dat wij allemaal verscheidene huizen bezaten.”
In Deir al-Balah is het een stuk rustiger dan in Gaza-Stad, merkt Jarada op. „Het deed me beseffen hoezeer ik in Gaza-Stad maandenlang in een hel heb geleefd. Je hoort hier nog steeds bommen vallen, maar het is niet zo intens en continu als in Gaza-Stad. En je kunt ’s nachts daadwerkelijk slapen.”
In Gaza-Stad, zegt ze, was zelfs een ommetje treurigstemmend. „Alles was vernietigd. Je kon alleen stof, rook en puin inademen. Hier in Deir al-Balah staan er nog wat bomen, de lucht is zuiverder, er is nog wat schaduw op straat, het is er schoner, met minder puin.”
Aan het begin van de oorlog moest ze Gaza-Stad ook al eens ontvluchten. „Mijn hart is gebroken dat ik opnieuw mijn stad heb moeten verlaten. Wel voel ik me een beetje opgelucht, en veiliger. Minder gestrest ook. Ik probeer wat verloren slaap in te halen. En ik ben weer aan het werk gegaan, in een veldhospitaal van Artsen zonder Grenzen. Dat had ik gemist. In Gaza-Stad heb ik ook wel gewerkt, maar dat was onregelmatig en een beetje chaotisch. Hier is het meer georganiseerd. Een beetje zoals vroeger.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC