Donald Trump is ervan overtuigd dat Oekraïne de oorlog tegen Rusland kan winnen. Met genoeg ‘tijd, geduld, en financiële steun’ kan Oekraïne zelfs al het bezette grondgebied heroveren, stelt Trump. Zijn draai komt, niet voor het eerst, na een gesprek met de Oekraïense president Zelensky.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Trump sprak zich niet eerder zo optimistisch uit over de kansen op een Oekraïense overwinning. ‘Ik denk dat Oekraïne in een positie is waarin het heel Oekraïne kan terugveroveren, in zijn oorspronkelijke vorm’, schreef Trump dinsdagavond op sociale media.
Kort daarvoor had Trump gesproken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die in New York is voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Naar eigen zeggen is de Amerikaanse president tot zijn nieuwe standpunt gekomen nadat hij heeft kennisgenomen van ‘de militaire en economische situatie’ van Rusland en Oekraïne. Volgens Trump heeft Rusland ‘grote economische problemen’.
Ook schrijft Trump dat Rusland al ruim drie jaar ‘doelloos aan het vechten’ is in een oorlog ‘die een echte militaire mogendheid in minder dan een week zou winnen’. Hij noemt Rusland een ‘papieren tijger’.
Wat betreft de vraag wie Oekraïne moet voorzien van de benodigde financiële steun is Trump niet van standpunt gewisseld: hij benadrukt het belang van de Europese steun aan Oekraïne. Een Oekraïense overwinning is volgens Trump mogelijk ‘met tijd, geduld en financiële steun van Europa en de Navo’.
Daar voegt hij aan toe dat Navo-landen Amerikaanse wapens mogen blijven kopen om die vervolgens aan Oekraïne te geven. Deze constructie bestaat sinds begin vorige maand, als alternatief voor de directe Amerikaanse wapensteun die sinds Trumps terugkeer in het Witte Huis is opgedroogd.
Dat Trump na zijn gesprek met Zelensky plotseling een optimistische toon aanslaat over de Oekraïense overwinningskansen, past in een patroon. Het afgelopen half jaar is de Amerikaanse Trump meermaals radicaal van standpunt gewisseld. Vaak gebeurde dat na ontmoetingen, telefonisch of in levenden lijve, met Zelensky of de Russische president Vladimir Poetin.
Voor zijn aantreden als president was Trump ervan overtuigd dat hij de oorlog in Oekraïne ‘binnen 24 uur’ zou oplossen, mede door de goede band die hij naar eigen zeggen had met Poetin. In februari belde Trump met de Russische president om zijn vredesplannen te bespreken. Een week later noemde Trump Zelensky een ‘dictator’ en gaf hij Oekraïne de schuld van het uitbreken van de oorlog.
Twee weken later werd de Oekraïense president Zelensky tijdens een bezoek aan Washington geschoffeerd door Trump en zijn vicepresident JD Vance. Ze noemden Zelensky ‘ondankbaar’ en stelden dat Oekraïne zonder Amerikaanse steun kansloos zou zijn.
In het voorjaar wekte Trump voor het eerst de suggestie dat er scheurtjes begonnen te ontstaan in zijn verhouding met Poetin. Hij zei ‘erg boos en pissig’ te zijn op de Russische president, die zijn twijfels had geuit over de legitimiteit van Zelensky’s presidentschap.
In april beantwoordde Trump een dodelijke Russische aanval op Kyiv met een geïrriteerd bericht op sociale media: ‘Ik ben niet blij met de Russische aanvallen op KYIV. Vladimir, STOP!’ Nog diezelfde week sprak Trump in Vaticaanstad voor het eerst sinds hun ruzie met Zelensky.
Van een breuk tussen Poetin en Trump bleek echter geen sprake, toen de Amerikaanse president zich na een nieuw telefoongesprek weer achter Poetins standpunt over de vredesonderhandelingen schaarde. Diezelfde maand concludeerde Trump in een woedende reactie op een Russische luchtaanval juist dat Poetin ‘helemaal gek is geworden’.
Gedurende de zomer hintte Trump verschillende keren op nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland, maar de vernietigende maatregelen waarover hij sprak bleven uit – afgezien van een verhoging van de importheffingen op producten uit India, als straf voor de Indiase import van Russische olie.
Trumps conclusie dat Oekraïne al zijn grondgebied kan heroveren is vermoedelijk zijn grootste koerswijziging tot nu toe. Eerder stelde de Amerikaanse president juist dat Oekraïne bij vredesonderhandelingen afstand zou moeten doen van de bezette gebieden.
Onduidelijk is overigens wat Trump precies bedoelt met een terugkeer naar ‘de originele vorm’ van Oekraïne: zo zegt hij niet of de in 2014 geannexeerde Krim daar ook toe behoort. Dat geldt ook voor de delen van Oost-Oekraïne die al voor de invasie van 2022 in Russische handen waren. Al even raadselachtig is Trumps toevoeging dat Oekraïne na de herovering van de bezette gebieden ‘wie weet zelfs verder kan gaan dan dat’.
Zelensky heeft Trumps nieuwe standpunt dinsdagavond verwelkomd. De Amerikanen ‘zullen Rusland in de richting van vrede duwen’, zei de Oekraïense president. Het Kremlin heeft nog niet op Trumps woorden gereageerd.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant