De SGP wil gokken, prostitutie en pornografie verbieden. Moeten mensen daar niet hun eigen keuzes in maken? En wat heeft lijsttrekker Chris Stoffer tegen zebrapaden ‘in allerlei kleuren’? De Volkskrant bevroeg Stoffer in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen.
zijn politiek verslaggevers van de Volkskrant.
Over deze serie
In de aanloop naar de verkiezingen op 29 oktober interviewt de Volkskrant de lijsttrekkers over hun ideeën voor de toekomst van Nederland. Alle partijen die nu vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer en die weer meedoen aan de verkiezingen, zijn uitgenodigd.
Stel dat u na de verkiezingen kunt meeregeren. Wat zou u het liefst direct veranderen?
‘Dat we het gezin weer centraal zetten. Niet alleen in woorden, maar ook praktisch. Dat we zorgen dat gezinnen weer goed kunnen rondkomen. En als ik er één speerpunt aan mag toevoegen: het beschermen van kwetsbaar leven. Ik zou het liefst abortus naar nul brengen. Maar waar ik mee zou beginnen, is het verbeteren van alle omstandigheden die vrouwen ertoe kunnen bewegen abortus te plegen – ook als ze het eigenlijk niet willen – zoals geen woning of geen geld hebben. Het is verdrietig als vrouwen over dat soort praktische zaken inzitten.’
De SGP bindt in het verkiezingsprogramma de strijd aan met losbandigheid: drugs, prostitutie, gokken, pornografie en datingsites die overspel aanmoedigen, worden verboden. Waarom zouden mensen niet hun eigen keuzes mogen maken?
‘Het liefst zouden we zien dat mensen zelf de keuze maken om dit niet te doen. Want in veel gevallen werkt het heel destructief als iemand bijvoorbeeld verslaafd raakt aan gokken. Bij mensen die verslaafd zijn aan pornografie zie je ook vaak een negatief effect op de relatie. Dus het gaat ons vooral om de desastreuze gevolgen. Voor mensen zelf en hun omgeving. Dan kun je zeggen: iets is een vrije keuze. Maar als iets verboden is, heb je gemiddeld genomen toch minder mensen die eraan beginnen.’
De SGP wil ook een vuist maken tegen de ‘woke-cultuur’. Wat is dat en wat is er erg aan?
‘Dat is een lastig begrip om te definiëren. Maar hier voor het Kamergebouw ligt bijvoorbeeld een zebrapad dat ineens in allerlei kleuren moet. Vlaggen die overal hangen, ook op universiteiten. Alles redeneert naar een bepaalde idealistische richting toe. En als je daar niet aan voldoet, hoor je er niet bij. Wat mij betreft begint het met universiteiten: dat je daar de vrijheid blijft houden om met elkaar het fundamentele debat aan te gaan over dit soort ideologieën. En niet dat je denkt – als er een progressieve wind waait – ik mag niet meer conservatief zijn. Want dat zou andersom ook kunnen doorslaan, hè?’
Gaat het u echt om zebrapaden? In Amerika lijken politici vaak te verwijzen naar transgender personen als ze bezwaren uiten over wokisme. Alsof transgender zijn een ideologie is die aan jonge kinderen wordt opgedrongen.
‘Ja, als je niet uitkijkt wel. Ik denk persoonlijk dat het verstandig is dat je bij seksuele voorlichting zou uitgaan van mannen en vrouwen. Dat is mijn norm. Dat laat onverlet dat je aandacht moet hebben voor het feit dat er een groep kinderen en volwassenen is die echt worstelt met hun identiteit. Daar moet je zorgvuldig mee omgaan. Maar nu lijkt het wel alsof je iedereen aan het twijfelen moet brengen. Wij denken dat dat niet de goede weg is.’
Over de zorg voor anderen gesproken: de SGP wil een structurele mantelzorgvergoeding voor wie noodgedwongen zorgtaken op zich neemt. Waarom en wie betaalt dit?
‘Ik had vroeger een oma met een spierziekte. Zij had twaalf kinderen, dus iedere ochtend kwam er eentje langs om te helpen. Nu zijn gezinnen kleiner. Zoiets krijg je gewoon niet meer voor elkaar. Daar zullen we iets mee moeten. Uiteindelijk denk ik dat je dit met elkaar moet ophoesten, uit een maatschappelijk fonds of door de belastingen te verlagen, waardoor iemand de ruimte krijgt om te helpen.’
U pleit voor meer erkenning voor het verdriet vanwege een miskraam of stille geboorte. Hoe ziet u die erkenning voor zich?
‘Een van de dingen die denk ik al helpt, is dat je sinds kort na een miskraam het kind alsnog een naam kunt geven en het kunt laten inschrijven. We hebben vrienden die dit overkwam. Het was de eerste keer dat ik een doodgeboren kindje zag dat echt voldragen was. Ik schiet er nog altijd vol van (slikt). Mijn vrouw belt haar vriendin altijd op de dag dat het kindje eigenlijk was uitgerekend. Ik denk dat het belangrijkste is: oog voor elkaar hebben dat zoiets is gebeurd.
‘Bij de SGP zijn we ook bezig met het uitbreiden van het rouwverlof. Dit komt ook niet helemaal uit de lucht vallen. Ik heb dat zelf vroeger meegemaakt (Stoffers moeder overleed toen hij 13 jaar was, red.). Ik heb mij ingezet om dingen te regelen in wetgeving, maar het begint met het benoemen van dit soort zaken.’
Vrouwenrechten. We kunnen er niet omheen bij de SGP. Formeel mogen vrouwen inmiddels ook politieke functies bekleden in uw partij. Maar het uitgangspunt blijft dat het ‘regeerambt vrouwen niet toebehoort’. Kunt u uitleggen waarom?
‘Er zijn inmiddels een paar vrouwen politiek actief geworden in de SGP. Maar in het beginselprogramma staat dus dat die functie de vrouw niet toebehoort. Het heeft te maken met de rolopvatting van vrouwen. Maar daar zit verschil van inzicht in de partij. Als leider van de SGP wil ik niet een van die twee kampen kiezen.
‘Maar laat ik dit zeggen: natuurlijk zien wij een maatschappelijke verandering. Vijftig jaar geleden moest je als vrouw je baan opzeggen als je ging trouwen. Dat is veranderd, en ook in onze achterban veranderen de opvattingen. Bij ons gaat alles wellicht minder snel dan in de rest van de samenleving. Maar het zou me niet verbazen als er bij de gemeenteraadsverkiezingen alweer meer vrouwen meedoen namens de SGP.’
De huidige grootste partij van het land, de PVV, vindt dat Nederland ‘islamiseert’, waardoor Nederlanders hun eigen land niet meer zouden herkennen. Ben u het met Geert Wilders eens?
‘Dat Nederland sterk islamiseert, zijn we met hem eens. Wat ons betreft is en blijft Nederland een joods-christelijke natie. Ik ken overigens veel moslims met wie ik prima samenwerk of bevriend ben geraakt, maar ik zie ook de zwarte kanten van de islam. Vanuit de Kamer heb ik onderzoek gedaan naar hoe onvrije landen proberen moslimgemeenschappen in Nederland te beïnvloeden met een gedachtegoed dat de kernwaarden van onze samenleving afwijst.
Recentelijk nog gaf Arjen Lubach toe dat hij geen grappen over de islam durft te maken, maar wel over christenen. Daar zit natuurlijk wel een pijnpunt, en daar zit ook mijn angst voor de islam.
‘Daar staat tegenover dat we het PVV-voorstel om islamitische scholen te verbieden níét hebben gesteund. We hebben in Nederland klassieke vrijheden, daar moeten we zuinig op zijn. Die vrijheden zijn er voor iedereen. Er mogen ook christelijke scholen zijn.’
Zit u in het asieldebat meer aan de rechter- of linkerzijde?
‘Ik denk dat wij daar ergens tussenin zitten. Mensen die hun leven niet zeker zijn, of worden vervolgd om geloof of politiek, moet je hier ruimhartig opvangen. Aan de andere kant zie je hier in de samenleving problemen: dat we het qua zorg en onderwijs niet aankunnen. Het is te veel en het leidt tot polarisatie. We zoeken dat evenwicht tussen barmhartigheid en de nood van de samenleving.’
U steunt Israël onvoorwaardelijk sinds de terreuraanval van Hamas van 7 oktober 2023. Sindsdien is er veel kritiek op Israëls harde optreden. Bent u zelf opgeschoven in uw denken de afgelopen twee jaar?
‘Ik onderscheid drie zaken in mijn antwoord. Vanuit Nederland ligt onze eerste verantwoordelijkheid bij de Joodse gemeenschap in Nederland. In de Tweede Wereldoorlog hebben we echt steken laten vallen als samenleving. Nu moeten wij zorgen dat ze hier veilig en fatsoenlijk kunnen leven. Dat valt niet mee op dit moment. Dus ben ik opgeschoven in mijn standpunt? Over de Joodse gemeenschap hier zeker: ik ben daar nog meer omheen gaan staan.
‘Het tweede punt is het bestaansrecht van de staat Israël. Dat hebben we altijd van harte ondersteund. Daar ben ik niet opgeschoven: er moet een veilige plek zijn voor de Joden.
‘Het derde punt is natuurlijk de democratie in Israël. Ik denk niet dat alles daar ideaal is. En als je kijkt naar wat er rond het conflict in Gaza gebeurt: dat is bijna uitzichtloos. Mijn lijn blijft: gijzelaars vrij, Hamas vernietigd, en laten we goed zorgen voor de gewone Gazanen, want dat zijn onze medemensen. Maar de uitzichtloosheid van: hoe komt dit ooit tot een einde? Daar word ik steeds somberder over.’
Wat zou de regering-Netanyahu moeten doen om de steun van de SGP te verliezen?
‘Als ze dezelfde lijn overschrijden die Hamas heeft overschreden op 7 oktober. Ik ben er een paar maanden later geweest en heb de filmbeelden gezien. Wat daar gebeurde: verschrikkelijk geweld, mensen die moedwillig werden verbrand en verkracht, gewoon onschuldige mensen, zonder enige aanleiding. En dan ook nog mensen meenemen als gijzelaars die je niet wilt vrijlaten. Ja, als dat gebeurt, dan houdt het op.
‘En dat zie ik nog steeds niet. Ik heb contacten in Israël, ook in het kabinet. Ik vind dat bij hen het doel is dat zij een veilig Israël willen, ook voor de twee miljoen mensen die een Palestijnse, Arabische of andere achtergrond hebben.
‘Maar het compleet schoonvegen van Gaza, wat je sommige mensen hoort zeggen in de Israëlische regering, daar heb ik ook afstand van genomen. Als het wordt wat Smotrich en Ben-Gvir benoemen, dan houdt het bij mij wel op, maar dat zie ik niet.’
U bent voor humanitaire hulp aan Palestijnen. Waarom stemde u tegen de medische evacuatie van een aantal zieke kinderen?
‘De belangrijkste reden is dat ons kabinet aangeeft dat het met de contacten die het heeft in de regio veel meer mensen kan helpen dan als het die mensen hiernaartoe haalt. Als het met andere informatie komt, heroverwegen we ons standpunt, want die steun aan zieke kinderen weegt zwaar voor ons.
‘Het tweede argument is dat je veel andere gebieden in de wereld ziet – Congo, Soedan, Jemen – waar misschien de nood nog groter is. Van daaruit halen we ook geen mensen hiernaartoe. We hebben in de Nederlandse politiek denk ik te veel een focus op Gaza.’
De verkiezingen komen eraan. Christelijk rechts is een machtige beweging geworden in de VS, ook onder jongeren. Ziet u die kans ook in Nederland?
‘Ik zit er wat ambivalent in. Enerzijds ben ik dankbaar voor alles wat christelijk is. Maar mijn gedachte is meer de Bijbelse: niet door geweld, maar door mijn geest zal het geschieden. Het moet een innerlijke beweging zijn. Bij mijn oudste dochter zie ik die beweging ook. Die gaat naar een Bijbelconferentie in Engeland. Dan denk ik: toen ik zo oud was, dacht ik daar nog niet eens over. Maar ik heb niet zoveel met die grote bijeenkomsten, met als je niet uitkijkt grote leiders op een podium die er uiteindelijk ook weer doorheen zakken.
‘Bij veel partijen gaat het om wie het gezicht van de partij is. Voor ons gaat het om het inhoudelijke programma. Ik wil Nederland zo dicht mogelijk bij de Bijbel brengen. Als mensen zeggen: dat is goed voor de samenleving, ja dan moet je bij de SGP zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant