De omstandigheden van kinderen die in armoede opgroeien, zijn de laatste tien jaar nauwelijks verbeterd, concludeert Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer in een nieuw rapport. De aanpak blijft steken in losse lapmiddelen zoals een fiets, laptop of schoolontbijt. Structureel veranderen die weinig aan de armoede.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.
Kalverboer pleit voor integraal armoedebeleid: beleid dat niet alleen naar geld kijkt, maar alle aspecten van het leven van een kind, van een veilig thuis en een stabiel dak boven het hoofd tot onderwijs, vrije tijd en sociale contacten. Nu ontbreekt volgens haar een ‘duidelijke visie op wat kinderen echt nodig hebben’.
Ze baseert haar conclusie op basis van vijf metingen tussen 2016 en 2024, waaraan bijna tienduizend kinderen tussen de 8 en 18 jaar deelnamen. Van hen lieten 628 kinderen, ruim 6 procent, weten dat er thuis te weinig geld is.
Deze kinderen worden volgens Kalverboer ernstig bedreigd in hun ontwikkeling. ‘Zij noemen geld niet als eerste probleem. Hun zorgen gaan over thuis: of er ruzie komt, of de deurwaarder langskomt, of hun moeder straks in een goede bui is. Dat los je niet op met een fiets of een schoolontbijt.’
Kalverboer vindt dat Den Haag één landelijke lijn moet uitzetten, zodat gemeenten niet langer ieder hun eigen koers varen. Het Kinderrechtenverdrag kan dienen als basis, vertaald naar concrete richtlijnen voor gemeenten. Die zouden overal op dezelfde manier in kaart moeten brengen hoe kinderen opgroeien, via gesprekken met ouders en kinderen en met behulp van vragenlijsten.
De uitvoering mag lokaal verschillen, benadrukt Kalverboer, ‘want de problemen zijn niet overal hetzelfde. Maar het uitgangspunt moet gelijk zijn: elk kind heeft recht op een veilige omgeving en brede ontwikkelingskansen.’
Opvallend is ook de oproep in het rapport om kinderen verplicht een stem te geven in beleid. ‘Kinderen hebben een ander verhaal dan volwassenen. Alleen als je hen spreekt, weet je wat er echt nodig is’, aldus Kalverboer.
Stress
Het rapport schetst een indringend beeld van de gevolgen van armoede. Kinderen die in armoede opgroeien, geven hun leven gemiddeld 1,1 punt lager dan leeftijdsgenoten zonder geldzorgen. Meisjes in armoede zijn het minst tevreden (gemiddeld een 6,8), terwijl jongens hun leven met een 6,9 waarderen, tegenover een 8,2 bij jongens zonder armoede – de sterkste daling van alle groepen. Stress thuis, schaamte en eenzaamheid zijn terugkerende thema’s.
Een 9-jarige jongen vertelt: ‘Over een paar weken hebben we geen huis meer en moeten we op straat slapen. Ik heb al elf keer moeten verhuizen omdat er boeven zijn. Dat vind ik stom en ik word er verdrietig van.’
‘We hebben niet veel geld en zijn vaak verhuisd’, schrijft een 17-jarig meisje. ‘Ik maak me zorgen over studeren en een rijbewijs, ik zal heel veel geld moeten lenen.’
Zorgvuldig
De Rotterdamse wethouder Abigail Norville, die armoedebestrijding in haar portefeuille heeft, onderschrijft dat losse maatregelen niet volstaan. ‘Ik ben groot voorstander van een integrale aanpak: minimumloon omhoog, toeslagen eruit en problemen in samenhang oplossen. Dit rapport bevestigt wat we al weten.’ Het betrekken van kinderen vindt ze waardevol. ‘Maar je moet vooraf helder maken hóe hun stem meetelt, anders verlies je snel vertrouwen.’
Haar Amsterdamse collega Marjolein Moorman noemt het rapport ‘een pijnlijke onderstreping van wat wij hier dagelijks zien: armoede grijpt diep in op het leven en de toekomst van kinderen’. Amsterdam probeert kansen te vergroten met verruimde kindregelingen en familiescholen, maar volgens haar ligt de kern van het probleem landelijk. ‘Te lage inkomens en te hoge lasten kunnen wij als gemeente niet oplossen. Het Rijk moet zorgen voor bestaanszekerheid, zodat kinderarmoede snel tot het verleden behoort.’
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) noemt kinderarmoede een belangrijk aandachtspunt voor het kabinet. ‘Geen kind zou moeten opgroeien in armoede’, aldus de woordvoerder. Volgens SZW is de kinderarmoede de afgelopen vijf jaar meer dan gehalveerd, onder meer door hogere kinderbijslag, een verhoging van het kindgebonden budget en goedkopere kinderopvang. Het gaat echter niet alleen om geld, benadrukt de woordvoerder: gezinnen hebben ook tijdige hulp nodig op gebieden als onderwijs, zorg en huisvesting. Daarom werkt het kabinet samen met gemeenten en andere partijen aan ‘een bredere aanpak’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant