Wie de rellen in Den Haag afdoet als het werk van ‘tuig’ mist de diepere oorzaak van deze woede, betoogde Quin Blokzijl in een opiniestuk. Volkskrant-lezers reageren.
Quin Blokzijl legt in zijn bijdrage uit dat hoogopgeleiden neerkijken op wie geen hbo- of universitaire opleiding heeft. Dat neerkijken zou de woede verklaren die leidde tot de grote aanhang van het populisme en bijvoorbeeld de rellen in Den Haag. Mijn vraag is: waar komt dat idee van massaal neerkijken vandaan?
Blokzijl wijst op zijn eigen ervaringen als mbo’er in het Europees Parlement. Tegelijkertijd kan iedere praktisch opgeleide merken hoezeer zijn of haar werk als verpleegkundige, monteur, chauffeur en dergelijke wordt gewaardeerd. Ik spreek het zelf vaak uit en hoor hoe al die hardwerkenden zich gewaardeerd voelen, ook door theoretisch opgeleide mensen.
Neerkijken op anderen is helaas een menselijke eigenschap die niet alleen voorkomt bij hoger opgeleiden. Er zijn ook praktisch opgeleide mensen die neerkijken op wetenschap (‘ook maar een mening’), die menen dat vaccineren onzin is en dat wie dikke boeken leest een nutteloze professor is. Tegelijkertijd spreken praktisch opgeleiden hun waardering uit voor de dokter en maken ze dankbaar gebruik van ingewikkelde apparaten.
De meeste mensen doen werk dat aansluit bij hun opleiding. Sommigen slaan een brug, zoals Blokzijl, of de universitair geschoolde die hovenier wordt. Hulde daarvoor! Maar de theoretisch opgeleide die kankeronderzoek doet en de praktisch opgeleide die de school schoonmaakt verdienen net zoveel hulde. En krijgen die ook vaak.
Op elkaar neerkijken is zinloos, gebeurt dus niet alleen van ‘hoog’ naar ‘laag’ en mag geen reden zijn om bijvoorbeeld immigranten te willen deporteren of mensen die een mbo-opleiding hebben te negeren tijdens een overleg in het Europees Parlement. En al helemaal niet om uit boosheid daarover ruiten in te gooien en politieauto’s in brand te steken. Het idee dat neerkijken op praktisch opgeleiden massaal gebeurt is veel te kort door de bocht.
Bert Groen, Tilburg
Noem de relschoppers geen tuig, bepleit Quin Blokzijl. Ze voelen zich tekortgedaan door de samenleving en weggezet door een hoogopgeleide elite als mensen die niets hebben weten te maken van hun leven. Ze willen alleen maar hun gevoel voor trots en eigenwaarde terug. Maar mensen die hun trots halen uit vernieling en openlijke geweldpleging zijn tuig.
Dat is geen scheldwoord, maar een beschrijving. Dit soort grensoverschrijdend gedrag heeft bovendien met opleiding niets te maken. Tuig komt uit alle lagen van de bevolking.
John Burger, Amstelveen
Waarde en democratische deelname koppelen aan ‘mens-zijn’, maar wat is mens-zijn? Volgens Quin Bolkzijl moet de waarde van een mens niet worden bepaald door diploma’s en prestaties. Ik denk dat veel Nederlanders het daar volkomen mee eens zijn, incluis linkse politici, die juist het leven van minder bedeelden trachten te verbeteren. Dat heet sociaal, in tegenstelling tot rechtse en populistische politici die vooral met economische groei bezig zijn, onhaalbare beloftes doen en dan een kabinet laten vallen.
Wow, wat is bijvoorbeeld onze zorg er toch op ‘vooruit’ gegaan de afgelopen decennia! En volgend jaar daalt het minimum loon! Voor de trotse kiezers die Blokzijl geen ‘tuig’ wil noemen, maar woedende mensen. Woedende mensen, die zichzelf boven anderen voelen staan om kleur/afkomst en menen dat met geweld te mogen uiten.
Ik heb Frans Timmermans nog nooit horen zeggen dat hij een timmerman in elkaar wil slaan. Dus waar wil dit tuig zijn trots vandaan halen? Ik dacht nog altijd dat goedheid een mens trots op zichzelf kon laten zijn.
Reina Merhottein-de Haan, Gokceovacik (Turkije)
Met grote interesse las ik het stuk van opiniestuk van Quin Blokzijl over ‘woede en vernedering’ als bron van het geweld in Den Haag. Ja, wij allen moeten elkaar met respect bejegenen, een meritocratische bubbel doorbreken. Maar ik zie niet waar de belediging schuilt achter de visie dat iedereen een gelijke kans moet hebben. En aan het einde wordt een oproep gedaan om ook minder bedeelden aan het democratisch proces te laten deelnemen.
Mij dunkt: dát is wel geregeld. Wat echter niet geregeld is, is het bestrijden van het al jarenlange haatzaaien van een aantal politici met gebruikmaking van aperte leugens. En vlak ook de recent gepubliceerde onderzoeken over het basisinkomen niet uit: het helpt geen bal, ongelukkig (‘woede’) zijn lijkt wel intergenerationeel.
Ton Jan van Osnabrugge, Heemstede
Ik lees in het opiniestuk van Quin Blokzijl dat er mensen, politici in Nederland en Europa, moeten opstaan om democratie te koppelen aan het mens zijn. Dat durft hij ‘gezond patriottisme’ te noemen. Je mens zijn heeft helemaal niets met patriottisme te maken, maar met de manier waarop jij je verhoudt tot de planeet die wij bevolken, en om zeep helpen.
Onne Knol, Spijk
Ik word een beetje moe en boos van al die mensen die nu ineens kunnen verklaren wat - in veel gevallen - ‘links’ in de politiek allemaal fout heeft gedaan de afgelopen decennia. Twee oorzaken (onder meerdere) voor het oprukken van rechts worden hier niet genoemd.
Mensen zijn van nature etnocentrisch. Ook u en ik. Lange tijd lag er een door progressieven gestimuleerd taboe op het uitleven van de staminstincten die daarbij horen en werd er geprobeerd een op rationaliteit gebaseerd tegenwicht te leveren. Totdat wantrouwen tegenover andere stammen (buitenlanders met een ander geloof en/of een andere huidskleur), na lang beuken tegen de orde door rechtspopulisten met een grote mond, langzaam maar zeker acceptabel werd gemaakt. Met ‘gezonde’ patriottische trots heeft het ongeremd uitleven van etnocentrisme voor mij bitter weinig te maken.
Een tweede oorzaak is dat begrippen als ‘genderfluïditeit’ voor veel mensen abstract en onbegrijpelijk zijn en gemakkelijk tot verwarring leiden. Ook daartegen mag je je nu van rechtspopulisten lekker tegen afzetten.
Ik geef toe dat ik niet weet hoe je onderbuikgevoelens die nu hun vrije loop mogen krijgen, kunt beteugelen. Maar ‘links’ heeft voornamelijk geprobeerd mensen van allerlei slag te integreren. Dat willen rechtspopulisten heel eenvoudig niet.
Henri de Jongste, Selm (Duitsland)
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant