Drama De hoofdpersoon van ‘Sorda’ is trots op haar doofheid, het gebruik van gebarentaal voldoet prima en is bijzonder expressief. Maar als ze een kind krijgt, voelt ze zich meer en meer buitengesloten.
In ‘Sorda’ is een verjaardagsfeest met doven een feest om naar te kijken.
‘Goed horen verbetert je leven. Leef een leven vol geluid’ staat op een advertentie bij een gehoorwinkel in de Spaanse film Sorda (Doof). De slogan representeert een zienswijze waar veel niet-horenden tegen strijden. Dat doof zijn een beperking is waartegen iets gedaan moet worden. Medisch gezien kan dat middels een cochleair implantaat (CI) of een (uitwendig) gehoorapparaat. Maar die oplossingen zijn bedacht door niet-dove mensen en gaan er impliciet vanuit dat horen de zaligmakende norm is. In de levendige dovencultuur – zie de documentaire Doof kind (Alex de Ronde, 2018) – is hier terecht verzet tegen, wat is er mis met doof zijn? Angela, de dove hoofdpersoon van Sorda, reageert dan ook gefrustreerd op de schutterende verkoper in de gehoorwinkel: „Je werkt met doven, leer toch gebarentaal”.
Sorda. Regie: Eva Libertad. Met: Miriam Garlo, Alvaro Cervantes. Lengte: 100 min.
Hector, de horende partner van Angela, heeft wel gebarentaal geleerd. Toch komt hun liefdevolle relatie onder druk te staan als Angela zwanger is. De dokter wijst er op dat de kans op doofheid bij hun baby 50 procent is. Een test na de geboorte is pas na een paar maanden betrouwbaar. De horende ouders van Angela vinden het krijgen van een baby daardoor onverantwoord. Zelfs Hector lijkt een horend kind te verkiezen. Vlak na de geboorte van hun baby Ona betrapt Angela hem op het testen van Ona’s gehoor door met zijn vingers vlak bij haar oren te knippen. Zelf is Angela trots op haar doofheid, het gebruik van gebarentaal voldoet prima en is bovendien bijzonder expressief. Een verjaardagsfeest met doven is een feest om naar te kijken. Toch voelt zij zich als dove moeder meer en meer geïsoleerd, de angst om buitengesloten te worden – bijvoorbeeld door horende moeders – is groot.
Sorda is geschreven en geregisseerd door Eva Libertad, haar dove zus Miriam Garlo speelt de indrukwekkende hoofdrol. Het scenario kwam tot stand door gesprekken met haar zus en talloze interviews met dove moeders. Het levert een genuanceerde film op die niet didactisch overkomt. Horende toeschouwers wordt simpelweg getoond hoe doven leven en behandeld worden door horenden. Er zijn praktische zaken: een lichtje dat aangaat als de deurbel gaat. Maar er is ook ongemak. Een zoontje van een dove vriendin schaamt zich voor de gebarentaal van zijn moeder. Het moederschap zelf is lastig(er), Angela hoort haar baby niet huilen en kan Ona niet voorlezen.
De chaotische bevalling zelf is de sleutelscène van Sorda. Hector tolkt maar wordt opzijgeschoven als er complicaties zijn. Een gynaecologe met mondkapje op maakt liplezen onmogelijk. Angela rukt het dan ook van haar gezicht. Sorda maakt haar frustratie bijzonder invoelbaar.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC