Chris Stoffer | lijsttrekker SGP Chris Stoffer werd in 2023 politiek en fractieleider van de SGP. Zijn voorganger Kees van der Staaij had de reputatie van staatsrechtelijk geweten van de Kamer. „Ik heb natuurlijk niet het track record van Kees”, zegt Stoffer. Hij komt op voor mensen die „in de knel” zitten omdat hun „wijk wordt overgenomen door de islam”. Daaronder verstaat hij ook de relschoppers die Den Haag zaterdag terroriseerden.
SGP-leider Chris Stoffer (51) had een vol weekend. Op zaterdag was zijn verkiezingscongres en direct daarna reed hij naar huis in Nunspeet om zijn verjaardag te vieren. ’s Zondags werken SGP’ers nooit, die dag is voor God. Zo doet de Staatkundig Gereformeerde Partij, een partij voor de meest streng-in-de-leer confessionelen van Nederland, het al sinds de oprichting in 1918.
Zo kan het dat Stoffer op maandagochtend „minder goed dan veel anderen” heeft meegekregen hoe Den Haag zaterdag werd overspoeld door extreemrechtse groeperingen die demonstreerden tegen „kanker azc’s”, met NSB-vlaggen zwaaiden, „Sieg Heil” riepen, de politie aanvielen en het D66-partijkantoor in de binnenstad bekogelden met stenen. „Verschrikkelijk geweld”, vindt Stoffer. „Ik heb direct even contact gezocht met Rob Jetten (D66) die zaterdag, om hem sterkte te wensen. Gelukkig waren er geen mensen in dat kantoor.”
Hoe zou u uw eigen karakter omschrijven?
„Resultaatgericht. En mensgericht. Ik heb liever dat je de boel bij elkaar houdt en iets minder ver komt, dan dat je het ultieme resultaat haalt maar iedereen verloren bent.”
Wie van een andere partij zou u bij uw partij willen hebben?
„Isa Kahraman (NSC). We hebben veel samen opgetrokken rond christenvervolging. Hij is zelf gevlucht als christen uit het Midden-Oosten, dus heeft aan den lijve ondervonden wat dat betekent.”
Welk boek heeft u onlangs geïnspireerd?
„Het Beladen Huis van Christien Brinkgeve.”
Waar bent u anders over gaan denken?
„Integratie. Vroeger had ik het idee: als je iemand een duwtje in de goede richting geeft komt dat wel goed.”
Op welk compromis bent u trots?
„Het belastingplan in juni. We hebben 100 miljoen kunnen vrijmaken voor eenverdienersproblematiek.”
Wat is uw grootste politieke fout geweest?
„Grote fouten, die heb ik denk ik niet gemaakt. Wij zijn wel jarenlang bezig geweest met de Westerscheldetunnel, daar wordt tol geheven. Toen die afgeschaft was sprong Caroline van der Plas voor alle camera’s en claimde het succes.”
„Nee, dat denk ik niet. Zulk geweld zien we van alle kanten, ook op universiteiten.”
Stoffer refereert aan de pro-Palestijnse demonstraties bij Nederlandse universiteiten, waarbij de afgelopen jaren politie moest optreden.
„Maar ik denk dat niemand in dit huis tot geweld van welke kant dan ook wil aanzetten. En ieder mens is altijd verantwoordelijk voor zijn eigen daden. Dus ook die mensen die die boel daar kort en klein slaan.
„Maar wij moeten in de Tweede Kamer voorzichtig zijn dat we niet met te grote woorden spreken. Wij geven hier het voorbeeld. Dat begint klein. Vorige week had ik een school op bezoek tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen en de leider van de Partij voor de Dieren deed een verschrikkelijk lelijke kreet. [PvdD-leider Esther Ouwehand zei „fucking hell”, red.] Die leraar zei: ‘Ik probeer die kinderen hier een beetje netjes op te voeden. Gedragen jullie je daar?’”
„Ik ga niet naar één partij wijzen, ik denk dat dat breder is. Aan de andere kant, op links, zie ik iemand als Frans Timmermans. Dat is ook niet degene die zijn toon, op alle fronten zeg maar, downgradet. We moeten ons het alle honderdvijftig aantrekken. Het is een wat reformatorische term maar we moeten een beetje tot onszelf inkeren.”
„Ik heb direct afstand genomen van deze mensen in Den Haag. Geweld gebruiken kan gewoon niet. Maar dat geldt ook voor de linkerkant. Wat je hebt gezien op universiteiten rond de pro-Palestinabijeenkomsten, dat spullen kapot worden geslagen…
„Er zijn groepen, en dat kan aantrekkingskracht hebben, die zeggen: we gaan het op die manier doen. Daar ben ik echt wel bang voor. En dat is zowel vanuit de rechterflank als uit de linkerflank.”
Stoffer is even stil. „Ja. Dat denk ik wel. Het lijkt wel een soort islamitische samenleving te worden.. Ik ben heel bang dat dat veel verder doorgaat hier in Nederland. Dat staat ver van mijn ideaal, een samenleving gestempeld door de Bijbel. Het raakt ook het gewone leven. We moeten voorkomen dat mensen in de knel komen.”
„Ik wandel best vaak door de Schilderswijk, alle winkels zijn met Arabische teksten vormgegeven. Het lijkt wel of het dan oprukt. Nederlanders hebben niet meer het gevoel dat we gewoon die normale Nederlandse cultuur hebben. Dán gaan mensen dit afschuwelijke geweld gebruiken. Als je ze een-op-een spreekt dan hadden ze dat eigenlijk wellicht helemaal niet gewild. We moeten mensen niet in de knel brengen, of het nu boeren zijn of, of mensen die denken ‘er wordt niets gedaan aan het klimaat’ of mensen wier wijk wordt overgenomen door de islam.”
„Totaal niet, je moet het altijd via debat en gesprek doen.”
„Dat ligt eraan hoe je het vormgeeft. Je kan zeggen: ik herken mij niet meer in dat deel van Nederland waar ik woon, daar moet je echt wat mee doen. Dat betekent niet dat je iedereen die moslim is over één kam moet scheren. Je moet ook blijven benoemen dat een heel aantal mensen hier prima integreren, meedoen in de samenleving, weten wat 5 mei is. En je moet benoemen wat mis gaat.”
„Het gaat er niet zozeer om wat ik vind.”
„Dan moet je vooral niet altijd je eigen mening naar boven brengen. Het hoofdbestuur heeft een keuze gemaakt, daar sta ik achter. Als ik me niet meer thuis voel bij wat het hoofdbestuur doet, dan moet ik zeggen: jongens ik stap de partij uit.”
De discussie over vrouwen in de Tweede Kamer laaide dit jaar opnieuw op toen het Vlissingse SGP-raadslid Lilian Janse bekendmaakte dat ze de Tweede Kamer in wil. In een interview in NRC zei ze steun te hebben van één van de drie SGP-Kamerleden. Publiekelijk hield de fractie zich stil. Janse verweet de partij haar in de steek te hebben gelaten.
„Dat helpt niet. Natuurlijk vind ik het jammer dat mensen zich gepasseerd voelen. Maar ik hoor nog wel eens wat over de gemeenteraadsverkiezingen. Ik denk dat je zal zien dat op een aantal plekken vrouwen hoog op de lijst komen.”
Stoffer moet lachen. „Jazeker, en ze hebben ook een mening. Ik vind het altijd mooi om te luisteren naar hun argumenten. Ik moet ze ook niet altijd bij willen sturen, ik vind het mooi dat ze hun eigen mening hebben.”
„Ik heb natuurlijk niet het track record van Kees. Die kwam van de Raad van State en toen hij stopte in de Kamer ging hij weer terug. We zijn ook andere personen. Maar wij hechten net zoveel waarde aan de rechtsstaat, ik spreek er met Kees ook geregeld. Niet elke week, hoor.”
De SGP stemde in juli in met de asielnoodmaatregelenwet, inclusief een PVV-amendement dat hulp aan illegalen óók strafbaar stelt. Het was niet helder wat dat amendement voor bijvoorbeeld kerken zou betekenen. Stoffer vroeg de Raad van State om áchteraf nog advies uit te brengen, die oordeelde negatief. Het kabinet is de wet nu aan het repareren. CU-leider Mirjam Bikker noemde het een „staatsrechtelijke modderpoel”.
„Niet alleen wij, iedereen. De hele aanloop was al niet goed, het was een rommelige periode, die hele kabinetsperiode. Deze wetsbehandeling moest in één dag, en verdient totaal niet de schoonheidsprijs, maar dat moet de hele Kamer zich aantrekken. Maar met dat amendement hebben we echt een inschattingsfout gemaakt, dat hebben anderen beter gezien.”
„Ja, want het is ook nog eens de vraag of we na de verkiezingen nog op dezelfde meerderheden kunnen rekenen. Maar er is eerst getreuzeld door het kabinet met de wetten aanleveren. Dat is niet zoals je wetgeving zou willen behandelen.”
„Ja, maar als we tegen hadden gestemd, waren die wetten weg geweest. Dan is al het effect dat we wilden weg.”
„Op het moment dat je moet stemmen voor die wet, nadat het amendement is aangenomen, wel. Dat zou ik zo opnieuw doen. Maar als ik verder terug kon: de wetsbehandeling van tevoren had uitgebreider gemoeten.”
„Nou, daar hoef ik eigenlijk niet heel lang bij stil te staan. Vanuit het kabinet wordt aangegeven dat meer mensen geholpen kunnen worden door in te zetten op plekken in landen daar omheen, door er extra geld in te stoppen en te zorgen dat medische hulp daar volop geboden kan worden. De minister durft die uitdaging aan. Op het moment dat het kabinet zegt: ‘het lijkt ons toch verstandig om die kinderen hier naartoe te halen’, heroverwegen we.”
„Op de stoel waar u nu zit heeft Artsen zonder Grenzen ook gezeten, daar hebben we een gesprek over gevoerd. Dat maakt het ook niet makkelijk. Maar uiteindelijk hecht ik aan waar de minister mee komt. Het valt op dat Artsen zonder Grenzen het niet heeft over andere landen waar het minstens zo schrijnend is. Congo, Jemen, noem maar op. Uiteindelijk weeg ik het als geheel.”
„Wellicht omdat er vanuit hun achterban meer druk is. Op ons partijcongres hebben we afgelopen zaterdag gezien dat er wel discussie over Israël is, maar het is minder hard tegen elkaar.”
„Ik geloof echt wel wat ze zeggen . Maar het is wel eenzijdig. We moeten ook niet denken dat we in dit kleine landje iedereen kunnen helpen.”
„Ik heb al aangegeven: voor ons is de afweging groot. Maar zolang het signaal van het kabinet blijft dat er kans is om meer mensen in de regio te helpen, blijven wij deze keuze maken.”
„Nee, niet per se. Wij zeggen altijd: het migratiesaldo moet richting de nul. Maar dit gaat natuurlijk niet over grote aantallen.
„Het raakt me wel, ik ben zelf ook vader en ik heb zelf ook kinderen. Die Gazaanse ouders zoeken ook het beste, iedereen zoekt het beste. Dus het raakt me wel.”
Laurens Dassen
Eddy van Hijum
Mirjam Bikker
Jimmy Dijk
Lidewij de Vos
Stephan van Baarle
Chris Stoffer
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC