Volksgezondheid VS Zwangere vrouwen moeten paracetamol mijden, kindervaccinaties kunnen beter gespreid gezet worden. Onder het mom de ‘autisme-epidemie’ aan te pakken, lanceerde de regering-Trump maandag meerdere wetenschappelijk onbewezen adviezen.
De Amerikaanse president Trump gaf maandag, geflankeerd door enkele van zijn hoogste volksgezondheidsfunctionarissen, een persconferentie een „antwoord op autisme”. Foto Kevin Lamarque/Reuters
„Ace...aceta...”. De Amerikaanse president Donald Trump moet goed kijken hoe hij het eigenlijk uitspreekt, het woord dat op zijn spiekbriefje staat als hij maandag een persconferentie geeft. Acetaminophen, het Engelse woord voor paracetamol, wordt als het aan zijn regering ligt niet meer gebruikt door zwangere vrouwen. Ze zouden er autistische kinderen van krijgen. „Als je koorts hebt, probeer het dan zelf uit je systeem te vechten, tenzij het écht niet anders kan.”
Tijdens de herdenkingsdienst van Charlie Kirk, zondag, zei Trump al dat hij met een grote aankondiging zou komen. Zijn regering zou „het antwoord hebben gevonden op autisme”, een complexe gedragsstoornis die zich vaak uit in problemen met sociale interacties, over- of ondergevoeligheid voor bepaalde prikkels, moeite met veranderingen en onverwachte situaties, en herhaling van bewegingen en gedragspatronen.
Volgens Trump kampen de Verenigde Staten met een „autisme-epidemie”. Wetenschappers en artsen onderschrijven dat het aantal diagnoses de afgelopen decennia flink steeg, in de VS en ook in andere westerse landen. Zij wijzen op een groter bewustzijn onder ouders en artsen, en versoepelde diagnose-criteria door de jaren heen. Op de onrust hierover onder Amerikanen met kinderen (of een kinderwens) speelde Trump tijdens zijn winnende verkiezingscampagne van 2024 gretig in, onder meer door de in de coronatijd opgelaaide wetenschapscepsis te omarmen.
Het ontstaan van autisme is een complexe samenloop van genetische aanleg en allerlei factoren uit de omgeving, zeggen wetenschappers. Hoe en wanneer in de ontwikkeling van het kind autisme precies ontstaat, daar is de wetenschap nog niet over uit.
Maar het Make America Healthy Again (MAHA)-team van Trump denkt daar anders over. „Het moet met iets kunstmatigs te maken hebben”, aldus Trump. Daarmee bereed hij het stokpaardje van zijn volksgezondheidsminister Robert F. Kennedy jr., die even later in de persconferentie zei dat de National Institutes of Health (NIH) zich sinds jaar en dag alleen op de „politiek correcte, maar totaal nutteloze genetische oorsprong van autisme” richten. „Dat is alsof je de aanleg voor longkanker onderzoekt, zonder de sigaretten mee te nemen.”
Maandag kwam RFK jr. daarom met een pakket omstreden medische adviezen om autisme te voorkomen of zelfs te behandelen: neem geen paracetamol (in de VS bekend onder de merknaam Tylenol) tijdens de zwangerschap, geef je kind niet in één keer alle kindervaccinaties maar spreidt die het liefst uit over een aantal jaren, en behandel autistische kinderen met folinezuur. Dit laatste is een middel dat momenteel vooral gebruikt wordt om bijwerkingen van chemotherapie te behandelen, maar door de voedsel- en medicijnautoriteit (FDA) per direct ook beschikbaar is gesteld voor autistische kinderen.
Nationaal en internationaal wordt het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap „als volstrekt veilig gezien”, zegt psychiater Janneke Zinkstok. Haar standpunt sluit naadloos aan bij internationale adviezen, zoals die van het Europees Medicijn Agentschap (EMA) en ook zijn Amerikaanse evenknie, de Food and Drug Administration (FDA).
De regering-Trump baseert zich op een afgelopen maand verschenen studie van de Harvard T.H. Chan School of Public Health, waarin de uitkomsten van 46 studies naar de relatie tussen paracetamolgebruik en autisme zijn geanalyseerd. Hoewel de onderzoekers een relatie bespeurden, waarschuwt hoofdonderzoeker Andrea Baccarelli er nadrukkelijk voor dat geen oorzakelijk verband is gevonden: het onderzoek stelt niet dat kinderen autisme krijgen doordát hun moeders paracetamol slikten tijdens de zwangerschap.
Een directe link leggen tussen specifieke medicijnen en het ontstaan van autisme is niet mogelijk, zegt Zinkstok. „Deze studies zijn vaak op populatieniveau uitgevoerd: bij kinderen die de diagnose autisme kregen, wordt teruggekeken wat hun moeders tijdens de zwangerschap wel of niet hebben gedaan of gebruikt. Dat kan op zijn best een indirect verband aantonen.”
Artsen waarschuwen dat juist hoge koorts tijdens de zwangerschap gevaarlijk is voor de ontwikkeling van de foetus. Het kan aangeboren afwijkingen en een te vroege geboorte veroorzaken.
Het advies van Trump om autistische kinderen folinezuur te geven is gebaseerd op enkele kleine studies die laten zien dat „een aantal symptomen zou verbeteren” bij een specifieke subgroep die een onderliggende medische aandoening heeft: een cerebraal foliumzuurtekort. Folinezuur lijkt qua werking op foliumzuur, een vitamine B9-supplement dat zwangere vrouwen nemen om hun ongeboren kind te beschermen tegen aangeboren ruggenmergafwijkingen.
Het bewijs dat folinezuur íéts doet voor autistische kinderen is zo summier, dat de wetenschappelijk directeur van de Autism Science Foundation het „te voorbarig” noemt om het middel aan te raden. „Er zijn veel belangrijkere prioriteiten in dit vakgebied. Er is gewoon geen bewijs dat het werkt.”
Trump en Kennedy gebruikten hun podium maandag om andermaal verwarring te zaaien over de veiligheid en effectiviteit van kindervaccinaties. Trump suggereerde om de kinderprikken, die volgens hem op zichzelf goed zijn om te nemen, uit te spreiden over meerdere jaren, omdat „ze zoveel vloeistof in die kleine baby's spuiten, het lijkt wel alsof ze het in een paard stoppen”.
Het vaccin tegen hepatitis-B is volgens de president niet nodig voor baby’s, omdat het „een seksueel overdraagbare aandoening is” en dus kan wachten tot het kind twaalf jaar is. Dat klopt niet. Baby's kunnen ook hepatitis-B krijgen van hun moeder, tijdens de geboorte. Kinderen die de infectie oplopen, hebben een verhoogd risico om het virus hun hele leven bij zich te houden en zo ernstige leverschade op te lopen.
Maandag maakt de Amerikaanse president er geen geheim van dat hij maar wat roept. „In sommige bevolkingsgroepen komt helemaal geen autisme voor. Zij laten zich niet vaccineren, nemen geen pillen”, zei hij terwijl hij zich omdraaide naar Kennedy. „Trouwens, klopt dat eigenlijk, wat ik zeg?” Nadat de minister iets mompelde over „een paar studies” die „suggereren dat bijvoorbeeld de Amish-bevolking...”, draaide Trump zich terug naar het publiek. „Hij moet goed op zijn woorden letten, ik niet. Ik hoor alleen: géén autisme.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC