Woningnood Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde dinsdag voor de zogeheten leegstandbelasting. Gemeenten kunnen die heffen als een huis langer dan een jaar leegstaat, maar krijgen veel vrijheid bij de interpretatie van de maatregel.
In Nederland staan zo'n 180.000 woningen leeg.
Gemeenten kunnen voortaan belasting heffen op pandeigenaren die woningen langer dan een jaar leeg laten staan. De Tweede Kamer heeft dinsdagmiddag ingestemd met een amendement dat deze zogenoemde leegstandbelasting mogelijk maakt. Het voorstel van GroenLinks-PvdA kreeg steun van PVV, NSC, SP, Partij voor de Dieren, Denk, Volt, D66 en ChristenUnie.
De leegstandbelasting „is noodzakelijk omdat in Nederland 180.000 woningen leegstaan, waarvan meer dan 50 duizend langer dan een jaar”, aldus Tweede Kamerlid Luc Stultiens (GroenLinks-PvdA), de indiener van het voorstel. „In een tijd van woningnood, waarin veel mensen grote moeite hebben een woning te vinden, is dat moeilijk uit te leggen”, schrijft Stultiens.
De leegstandboete is een nieuw instrument dat gemeenten voorhanden krijgen om meer woningaanbod te realiseren. Gemeentebesturen krijgen veel vrijheid in hun omgang met de heffing. Zo kunnen ze zelf bepalen hoe hoog de belasting is en wanneer die geldt. Het kan een vast of oplopend bedrag zijn, bijvoorbeeld gebaseerd op de WOZ-waarde.
Gemeenten kunnen er ook voor kiezen geen leegstandbelasting in te voeren. Aanvankelijk is de maatregel uitsluitend van kracht bij leegstaande woningen. Later kan dit worden uitgebreid naar andere leegstaande panden. In België bestaat al een boete op leegstand.
Naast de partijen in de Tweede Kamer die voorstemden, is ook de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) pleitbezorger van de leegstandboete. De Woonbond en Jongerencoalitie reageren eveneens positief op de ‘leegstandboete’.
„Dit besluit biedt gemeenten een krachtig middel om leegstand aan te pakken en woningen beschikbaar te maken voor mensen die dringend een huis zoeken”, schrijft de Woonbond. „Het is een belangrijk signaal dat woonruimte er is om in te wonen, niet om leeg te laten staan”, reageert voorzitter Zeno Winkels.
In veel gemeenten is het op dit moment al verplicht om leegstand binnen een halfjaar te melden. In Amsterdam mogen gemeenteambtenaren sinds 2022 in dat geval een ‘marktconforme huurprijs’ opleggen, om te voorkomen dat eigenaren hun huizen lang leeg laten staan in afwachting van een stijgende verkoopprijs.
De huidige demissionaire minister voor Wonen, Mona Keijzer (BBB) is tegenstander van de maatregel. Datzelfde gold voor haar voorganger Hugo de Jonge (CDA). Volgens Keijzer levert de taks slechts in beperkte mate nieuwe woningen op.
Nederland kampt al jaren met een woningcrisis, die onder meer jongeren hard treft. Zij kunnen door het schaarse aanbod en de hoge prijzen maar moeilijk aan woonruimte komen. In 2023 kondigde toenmalig De Jonge tot 2030 de komst van 100.000 nieuwe huizen per jaar aan. In de praktijk blijkt dat aantal lastig te behalen. Vorig jaar verrezen in totaal 69.000 nieuwe woningen, 30.000 minder dan de bedoeling was.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC