Rembrandt van Rijn liet zich voor de blaffende hond op De Nachtwacht inspireren door een zeventiende-eeuwse tekening van kunstenaar Adriaen van de Venne. Een conservator van het Rijksmuseum ontdekte de gelijkenissen tussen de tekening en het beroemde schilderij bij toeval.
De grote overeenkomsten tussen de hond van Rembrandt en het dier op de tekening zijn onlangs ontdekt tijdens Operatie Nachtwacht. Dat is het grootste en omvangrijkste onderzoeks- en restauratieproject van Rembrandts meesterwerk ooit. De tekening van Van de Venne zit al ruim honderd jaar in de collectie van het Rijksmuseum.
De meest in het oog springende gelijkenis is dat de draaiing van de kop precies overeenkomt. De honden kijken met een iets geopende bek in dezelfde richting omhoog. Ook hebben de dieren vergelijkbare schedels en vormt een zwarte streep het rechteroog. Daarnaast komen de halsbanden sterk overeen.
Toch zijn er ook kleine verschillen zichtbaar. De neus van de hond op De Nachtwacht is iets platter en de oren hangen verder naar beneden. Ook schilderde Rembrandt de bek iets opener en voegde hij een tong toe.
Conservator bij Operatie Nachtwacht Anne Lenders kwam de tekening toevallig tegen in het Zeeuws Museum, dat het werk voor een tentoonstelling had geleend. Ze moest direct aan de hond op De Nachtwacht denken. "De kop, de halsband en de houding vertonen zo'n grote gelijkenis dat het niet anders kan dan dat Rembrandt deze tekening heeft gebruikt als inspiratiebron", zegt ze. "Het onderzoek dat daarop volgde bevestigt dit."
"Het is bijzonder dat zelfs na bijna vierhonderd jaar nog steeds nieuwe ontdekkingen worden gedaan bij een van de meest onderzochte schilderijen ter wereld", zegt Taco Dibbits, directeur van het Rijksmuseum. "Deze vondst geeft meer inzicht in het denkproces van Rembrandt bij het maken van dit schilderij."
De Nederlandse schilder voltooide De Nachtwacht in 1642. Het groepsportret van officieren en andere schutters van Wijk II in Amsterdam hangt sinds 1808 in het Rijksmuseum.
Source: Nu.nl algemeen