AI Leren programmeren geen zin door de snelle opkomst van AI? Dat is te kort door de bocht, zien Wouter van der Horst en Niels Kerssens.
Als we de leveranciers software moeten geloven, is de grote AI Job Apocalypse aanstaande. Het handmatige programmeren sterft uit en veel IT-werk zal worden uitbesteed aan AI-bots. Zo denkt de technisch directeur van Microsoft dat over 5 jaar 95 procent van de code door bots wordt geschreven.
Wouter van der Horst is practor mediawijsheid en buitenpromovendus AI in het mbo aan de Universiteit Utrecht
Niels Kerssens is universitair docent onderwijs, digitalisering, publieke waarden aan de Universiteit Utrecht
Door deze voorspellingen kunnen mbo-studenten in de IT denken dat hun opleiding overbodig wordt, terwijl de arbeidsmarkt hun vaardigheden juist meer dan ooit nodig heeft. Dus kloppen die voorspellingen wel? En wie heeft er belang bij?
Dat AI de aard van het IT-werk verandert, staat buiten kijf, net als van veel andere beroepen. In een recent artikel uit de Volkskrant worden Indeed-cijfers aangehaald die vacatures voor programmeur en engineer tegenover elkaar zetten, waarbij programmeur wordt uitgelegd als „codeklopper” en engineer als „architect”. In de praktijk lopen titels als programmeur, developer en engineer echter vaak door elkaar. Het artikel spreekt over een daling van 20 procent voor ‘programmeurs’ en een stijging van 25 procent voor ‘(IT-)engineers’. Zet je die bewegingen naast elkaar, dan wijst dat niet op banenverlies maar eerder op taak- en titelverschuiving, met per saldo dus zelfs een lichte stijging (5 procent).
Die verschuiving is al langer gaande, deels als gevolg van outsourcing: handmatige, tijdrovende programmeertaken worden al jaren uitbesteed aan lage-lonenlanden. Dat het low-level IT-werk nu vooral door bots wordt overgenomen, treft die landen dan ook harder dan de westerse arbeidsmarkt.
Beroepsopleidingen hier in Nederland zullen ongetwijfeld inspelen op de snel veranderende arbeidsmarktvraag, zoals eerder bij de opkomst van het internet en sociale media. Juist in het mbo ligt de kracht om opleidingen voortdurend praktisch bij te sturen, in nauwe samenwerking met het regionale bedrijfsleven. Voor het beroepsonderwijs is het dus van groot belang niet mee te gaan in apocalyptische voorspellingen over AI en de arbeidsmarkt, maar daarentegen met flexibiliteit tegenwicht te bieden.
Het is belangrijk om stil te staan bij wie er belang heeft bij de deze voorspellingen. Dat zijn vooral de Big Tech-partijen die graag zien dat zoveel mogelijk IT-taken worden uitbesteed aan hun AI-tools. Zoals CoPilot, een AI-bot die in praktisch alle Microsoft-software ingebouwd wordt. Zo belooft de tech-industrie dat voortaan iedere professional met behulp van chatbots zelf kan programmeren en er dus geen IT-er meer nodig is. Maar wie denkt dat veel van de IT-beroepen één op één door AI worden vervangen, mist zowel de kern van die beroepen als de grenzen van de technologie, en trapt in de techno-deterministische val van Big Tech. Zo worden voorspellingen makkelijk een self-fulfilling prophecy.
Het grootste risico van dit soort ongefundeerde arbeidsmarktvoorspellingen is dat ze nu al de studiekeuzes van (mbo-)jongeren beïnvloeden. ‘Waarom zou je in deze tijd nog voor een opleiding tot programmeur kiezen?’ is de vraag die blijft hangen. Het leidt waarschijnlijk tot minder aanmeldingen voor opleidingen voor Software Developer, terwijl de totale vraag naar IT/software-engineers toeneemt met 5 procent. Hierdoor dreigt een nog groter tekort aan IT-ers op de arbeidsmarkt, en worden we nog afhankelijker van outsourcing naar AI. Terwijl er juist meer behoefte is aan onafhankelijke, kritisch denkende professionals die creatieve output kunnen schrijven en gegenereerde output kunnen controleren. Als we onvoldoende studenten opleiden die dit kunnen, is dat niet alleen slecht voor de arbeidsmarkt maar voor de hele samenleving, waar digitale autonomie en nationale veiligheid steeds belangrijker worden.
De echte dreiging is niet AI-technologie zelf, maar het frame dat jongeren weghoudt van IT-opleidingen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC