Femicide Voor aanwezige Kamerleden bij het debat over de aanpak van femicide was de urgentie duidelijk. In de zaal was amper plek voor nabestaanden die op het debat waren afgekomen.
Actievoerders van Dolle Mina tijdens een demonstratie in aanloop naar het Kamerdebat over femicide.
De Tweede Kamer sprak maandagavond over femicide, naar aanleiding van een initiatiefnota van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Songül Mutluer. Het debat trok ongewoon veel publiek: op de tribune zaten nabestaanden van vrouwen die door hun partner of ex-partner zijn vermoord. „Ik kan nauwelijks in woorden uitdrukken hoe ontroerd ik ben zoveel mensen te zien,” zei Mutluer. De zaal was te klein om iedereen te ontvangen.
Mutluer noemde femicide „de meest voorspelbare moord”, omdat vrijwel altijd een patroon van controle, stalking en bedreiging voorafgaat. In haar nota pleit ze voor een nationaal actieplan en meer samenwerking tussen politie, OM, gemeenten en ministeries.
VVD-Kamerlid Bente Becker schaarde zich achter dat pleidooi voor een nationale coördinator. Ook Faith Bruyning (NSC) en Sarah Dobbe (SP) steunden de oproep tot meer regie. Staatssecretaris Nicki Pouw-Verweij (Langdurige Maatschappelijke Zorg) benadrukte echter dat zij zichzelf al als coördinerend bewindspersoon ziet. „Het is mijn taak om te verbinden en aan te jagen,” zei zij, zonder vooruit te willen lopen op het eventueel aanstellen van een regeringscommissaris. Becker hield voet bij stuk: „Het gaat niet om bewustzijn creëren, maar om iemand die dit fulltime aanjaagt.”
De inhoudelijke ambities botsen echter op een praktisch probleem: schaarse politiecapaciteit. SP’er Sarah Dobbe wees op een dreigend tekort van 86 miljoen euro in 2026. „We kunnen wetten aannemen, maar zonder genoeg agenten werkt het niet,” waarschuwde Becker.
Staatssecretaris Arno Rutte (Justitie en Veiligheid) temperde de verwachtingen: „het demissionaire kabinet kan geen extra geld beloven met slechts 31 zetels in de Kamer, bovendien levert extra geld niet automatisch meer personeel op.”
Het debat nam een politieke wending toen SGP’er Diederik van Dijk stelde dat bepaalde groepen „oververtegenwoordigd” zijn bij zedenmisdrijven. Dobbe probeerde dit te voorkomen: „Ik was bang dat dit de discussie van de avond zou worden, terwijl er vrouwen gevaar lopen omdat wij niet komen tot concrete maatregelen.”
Na Van Dijk haalde PVV’er Emiel van Dijk cijfers aan om femicide een „allochtonenprobleem” te noemen. D66’er Hanneke van der Werf trok een duidelijke grens: „Komt u ook opdagen bij debatten over Andrew Tate en online haatcampagnes? Of vindt u femicide alleen belangrijk als u er migratiepolitiek van kunt maken?”
Het debat dreigde gekaapt te worden toen DENK-Kamerlid Ismail El Abassi namen ging noemen van PVV’ers die in verband waren gebracht met zedenzaken. Becker herinnerde eraan dat de urgentie niet voortkomt uit partijpolitiek: „Wat zegt de PVV tegen families die hun dochter met 80 messteken hebben verloren, als ze doen alsof er maar één oorzaak is?”
Mutluer sloot het culturele steekspel af met een krachtige interventie: „Jaren werd mij voorgeschoteld dat vrouwenmoord iets van andere culturen was, totdat ik sprak met nabestaanden van Gea, van Sanne, van Lisa. Iedere keer weer een man die vond dat hij recht had op macht. Dat komt in alle lagen van de samenleving voor, ongeacht kleur of achtergrond.”
Mutluer vroeg speciale aandacht voor niet-fatale verwurging: vrouwen die dit meemaken, hebben zeven keer meer kans om later door dezelfde partner vermoord te worden, en daarom wil zij dit expliciet als zware mishandeling in de wet opnemen. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, Arno Rutte steunde pilots en betere training van politie en hulpverlening, maar waarschuwde dat bewijsvoering lastig blijft bij zaken als verwurging.
Een terugkerend punt is dat politie, zorg en gemeenten signalen vaak niet delen omdat privacywetgeving in de weg zit. Becker diende daarom een motie in om de wetgeving te inventariseren. „De veiligheid van vrouwen moet zwaarder wegen dan de privacy van daders.” Pouw-Verweij beloofde eind 2025 de Kamer te informeren over een gezamenlijk meldsysteem.
Ondanks de politieke botsingen was er één gedeeld gevoel in de zaal: urgentie voor praktische aanpak. Zoals Mutluer het verwoordde: „Het gaat niet om statistieken of andere culturen, maar om vrouwen in alle lagen van de samenleving die recht hebben op bescherming.” De aanwezigheid van zoveel nabestaanden op de publieke tribune onderstreepte die boodschap.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC