Het ene na het andere westerse land gaat voor en tijdens de Algemene Vergadering van de VN over tot erkenning van een Palestijnse staat als onderdeel van een tweestatenoplossing. De regering-Netanyahu reageert getergd.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Tijdens een zitting van de Verenigde Naties in New York heeft Frankrijk maandag de Palestijnse staat erkend. Afgelopen weekend gingen het Verenigd Koninkrijk, Portugal, Canada en Australië al tot erkenning over. Tot nu toe hebben 151 van de 193 lidstaten van de VN de Palestijnse staat erkend.
De meeste westerse landen waren altijd huiverig voor deze stap, maar dat is veranderd door de oorlog in Gaza en de toenemende Israëlische aanspraken op de Westelijke Jordaanoever. ‘Als we vrede en veiligheid in de regio willen, moeten we de voorwaarde van een politiek perspectief voor iedereen bewaren’, zei de Franse president Emmanuel Macron zondag in een interview voor de Amerikaanse televisie.
Erkenning is een politiek signaal dat Frankrijk en andere landen de tweestatenoplossing als de enige manier zien om duurzame vrede in het Midden-Oosten te bereiken. Door het optreden van Israël raakt een Palestijnse staat echter steeds verder uit zicht. In Gaza stuurt Israël aan op etnische zuivering, terwijl het op de Westelijke Jordaanoever steeds meer Joodse nederzettingen bouwt. ‘Terwijl de internationale steun voor de tweestatenoplossing zelden groter is geweest, is de situatie ter plaatse slechter dan ooit’, zei de Noorse minister van Buitenlandse Zaken Espen Barth Eide.
Maandag bleek ook eens te meer dat Europa verdeeld is over Israël. Duitsland, Italië en Nederland gaan niet tot erkenning over. Bovendien weet ook Macron dat zijn politieke gebaar vooral symbolische waarde zal hebben, zolang de Verenigde Staten pal achter Israël blijven staan.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio noemde de Franse erkenning ‘een roekeloze beslissing’. Macron verwierp die kritiek. ‘Hamas is geobsedeerd door de vernietiging van Israël, maar ik erken de legitimiteit van zo veel Palestijnen die een staat willen, die een volk zijn’, aldus de Franse president. ‘Zij willen een natie, zij willen een staat en we moeten ze niet in de armen van Hamas drijven.’ Om dat te voorkomen moet de Palestijnen een politiek perspectief worden geboden, meent Macron.
In Israël is boos gereageerd op de erkenning van de Palestijnse staat door Frankrijk en andere westerse landen. ‘Lege verklaringen die de realiteit en de sinistere krachten in onze regio negeren, brengen ons niet verder’, zei Danny Danon, ambassadeur van Israël bij de VN. Premier Benjamin Netanyahu herhaalde nog eens dat er geen Palestijnse staat zal komen. De erkenning noemde hij een beloning voor de terreurdaden van Hamas op 7 oktober 2023.
Verschillende ministers, onder wie de extreemrechtse Belazel Smotrich en Itamar Ben-Gvir, eisten de volledige annexatie van de Westelijke Jordaanoever, die nu door Israël bezet wordt. ‘De tijd waarin het Verenigd Koninkrijk en andere landen onze toekomst bepaalden is voorbij’, aldus Smotrich.
Voor hen is annexatie een doeltreffende manier om een einde te maken aan de roep om een Palestijnse staat. Zo’n stap zou echter op groot internationaal verzet stuiten en de Israëlische diplomatie doorkruisen. In 2020 sloot Israël, onder bemiddeling van de Amerikaanse president Donald Trump, de Abraham-akkoorden met Bahrein, de Verenigde Arabische Emiraten, Soedan en Marokko.
De Verenigde Arabische Emiraten hebben al laten weten dat annexatie een ‘rode lijn’ is die ‘het einde betekent van het streven naar regionale integratie’. Het is onwaarschijnlijk dat Saoedi-Arabië zich in dat geval nog bij de akkoorden zou aansluiten, zoals Israël en de Verenigde Staten hopen. Door de oorlog in Gaza was het vooruitzicht op Saoedische aansluiting toch al sterk verminderd.
Een gehele of gedeeltelijke annexatie van de Westelijke Jordaanoever zou Israël verder in een isolement drijven. De huidige Israëlische regering lijkt echter niet gevoelig voor internationale kritiek. Alleen de Amerikaanse president Trump kan enige invloed op Netanyahu uitoefenen. Tot dusverre heeft hij Netanyahu niets in de weg gelegd, maar formele annexatie van de Westelijke Jordaanoever zou Trumps goede en lucratieve contacten met de Golfstaten in gevaar brengen.
Vrijdag spreekt Netanyahu de Verenigde Naties toe. Daarna praat hij met Trump.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant