Campagnedagboek In 107 dagen moest de Amerikaanse vicepresident Kamala Harris zich verkopen aan de kiezer. Te kort, schrijft ze in haar memoires. Ook hielpen haar partij en politieke baas Joe Biden niet mee.
Kamala Harris in september 2024, midden in haar ultrakorte campagne voor het presidentschap. Foto Keta Betancur/AFP
De cakejes met ‘Madame President’ staan al klaar als het op verkiezingsavond ook voor Kamala Harris duidelijk wordt dat ze gaat verliezen van Donald Trump. Terwijl een medewerker de letters van de baksels afpulkt om ze te serveren aan stafleden kan de verslagen Democratische kandidaat amper ademen. „Mijn god, mijn god, wat gaat er gebeuren met ons land?”, vraagt ze zich af.
Het is een scène uit Harris’ campagnedagboek 107 Days, dat deze dinsdag verschijnt. Daarin blikt ze terug op haar korte, verloren race naar het Witte Huis. In juli 2024 werd de vicepresident door de Democraten haastig gelanceerd als hun nieuwe kandidaat, nadat de aftakelende Joe Biden alsnog uit de race was gestapt. Haar boek is gebaseerd op notities die Harris maakte tijdens de 107 dagen die haar restten tot de verkiezingsdag.
Hoewel de memoires onder strikte geheimhouding tot stand kwamen, geeft uitgever Simon & Schuster al weken druppelsgewijs fragmenten vrij om publiciteit te genereren. Deze eerste passages gaan onder meer over Harris’ relatie met Biden, de selectie van haar running mate en haar verdere politieke ambities.
Voordat ze Biden opvolgde, was Harris de niet heel zichtbare vicepresident van de impopulaire regering-Biden. Harris schrijft dat krap vier maanden „te kort tijd” was dit beeld te wijzigen. Ze erkent ook dat ze „te laat” besefte welke negatieve impact Biden had op haar electorale kansen. Zo blijft ze hem tijdens de campagne trouw, bijvoorbeeld door in een tv-interview geen enkel voorbeeld te geven wat ze zelf anders zou hebben gedaan dan haar politieke baas.
Er is volgens haar geen samenzwering geweest in het Witte Huis om Bidens aftakeling geheim te houden. „Zelfs op zijn slechtste dagen was hij beter op de hoogte, beter in staat om besluiten te nemen en met meer mededogen dan Donald Trump op zijn beste dagen. Maar op zijn 81ste raakte Joe ook moe.”
Ze ziet wel een collectief falen van haar partij: die had Biden eerder moeten overreden het bij één ambtstermijn te laten. „‘Het besluit is aan Joe en [first lady] Jill’, zeiden we allemaal steeds, als in een mantra, alsof we allemaal gehypnotiseerd waren. Was dit fatsoenlijk of roekeloos? Achteraf gezien denk ik: roekeloos.De inzet was gewoon te hoog. Dit besluit had niet moeten afhangen van één iemand z’n ego, één individu z’n ambitie. Het had meer dan een persoonlijk besluit moeten zijn.”
Kamala Harris en Joe Biden in 2023. Foto Jacquelyn Martin/AP
Nadat Biden zich heeft teruggetrokken, mag Harris één debat voeren tegen Trump. Hierover serveert ze een opmerkelijke anekdote: minuten voordat dit debat begint, belt Biden. Niet om succes te wensen, maar om te klagen dat ze slecht over hem sprak tegenover Democratische donateurs. „Mijn hoofd moest helder zijn. Ik moest volledig in de wedstrijd zitten. Ik begreep werkelijk niet waarom hij me uitgerekend nu belde en het weer over hem moest laten gaan.”
Om haar profiel van vrouw van kleur aan te vullen, overweegt ze meerdere witte mannelijke vicepresidentskandidaten. Het liefst had ze minister Pete Buttigieg (Transport) gekozen, maar daar ziet ze van af omdat hij getrouwd is met een man. „Hij was een ideale partner geweest als ik zelf een heteroseksuele witte man was geweest”, schrijft Harris. „Maar we vroegen al veel van Amerika: om een vrouw te accepteren, een zwarte vrouw, een zwarte vrouw met een Joodse man.”
Zo gaat de keuze tussen gouverneurs Tim Walz uit Minnesota en Josh Shapiro uit Pennsylvania. Die laatste valt af, omdat ze hem te ambitieus vindt: „Ik hield een knagend gevoel dat hij niet tevreden was met de tweede plek.” Ook op haar uiteindelijke (tweede) keuze Walz uit ze kritiek. In debat met Trumps running mate JD Vance probeerde hij te veel „vriendjes te worden”.
Over haar ambities is Harris sinds haar verlies vaag. Eerder dit jaar besloot ze zich niet kandidaat te stellen voor het gouverneurschap van haar thuisstaat Californië. Ze blijft een van de Democraten met de grootste landelijke naamsbekendheid en bij wedkantoren worden haar kansen op de kandidatuur voor het presidentschap vaak het hoogst ingeschat.
In haar slotwoord biedt Harris geen uitsluitsel. Nu ze „niet langer de grandeur van een hoog ambt in DC bekleedt”, wil ze het land in „om met de mensen te zijn, in steden en gemeenschappen waar ik kan luisteren naar hun ideeënover het opnieuw opbouwen van vertrouwen, empathie en een overheid die de idealen van dit land waard is”.
Dat klinkt als iemand die geïnteresseerd blijft in het presidentschap. Enkele passages oogstten al kritiek van Democraten van wie verwacht wordt dat zij over drie jaar óók interesse tonen in de kandidatuur. Zo reageerde Pete Buttigieg „verbaasd” op Harris’ ontboezeming dat hij als homoman afviel voor het vicepresidentschap. „Ik heb Amerikanen hoger zitten. In mijn politieke ervaring win je het vertrouwen van kiezers op basis van wat zij denken dat je voor hun levens kan betekenen, niet in welk hokje je valt.”
Het boek '107 Days' van Kamala Harris verschijnt deze dinsdag. Foto Simon & Schuster
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC