De politie schoot zondag een 15-jarige jongen dood bij een poging tot aanhouding. Dat gebeurde bij een volle McDonald’s in Capelle aan den IJssel. De jongen zou met twee handlangers een fatbike hebben geroofd. ‘Had de politie geen taser kunnen gebruiken?’
zijn nieuwsverslaggevers van de Volkskrant. Giebels doet verslag vanuit Capelle aan de IJssel.
De maandagochtend nadat de politie een 15-jarige jongen heeft doodgeschoten in Capelle aan den IJssel, onttrekken zwarte schermen de McDonald’s aan de Hoofdweg niet langer aan het oog. Daar, op het terras van het fastfoodrestaurant, gebeurde het, te midden van de zondagse drukte. Maar op maandag is het gewoon weer opengegaan. Een schuchtere jongen van 18 legt drie zojuist geplukte paardenbloempjes op het terras. ‘Precies op de plek waar hij is doodgeschoten’, zegt hij.
Waar dat exact was, zag hij op een 2 seconden durende video op sociale media. Te zien is dat de 15-jarige jongen over het hek van het terras springt en een politieman op hem schiet. Twee keer snel achter elkaar en dan nog twee schoten.
Meteen na zijn gebaar mag de bloemenlegger voor alle camera’s afzonderlijk vertellen waarom hij dit deed. ‘Omdat hij zo jong was, al kende ik hem niet.’
De leeftijd van de ter plekke overleden verdachte domineert de reacties van de klanten van de McDonald’s. Sinds de zaak weer open is, komen mensen die zondag na het drama om half vijf halsoverkop moesten vertrekken, hun achtergelaten vervoermiddelen ophalen. ‘Zo jong, die jongen’, zegt een man die voor zijn fiets komt. ‘Maar voor die politieman is het ook erg.’
Toen politiemensen zondagmiddag afgingen op de melding van de beroving van een fatbike in een woonwijk, kregen ze van getuigen te horen dat er drie vermoedelijke daders waren. Ze zouden zich schuilhouden bij de nabijgelegen McDonald’s. Een van de verdachten zou gewapend zijn, waarschuwde een getuige.
De Rotterdamse politie liet zondagavond weten dat agenten de verdachte meermaals hadden gewaarschuwd. Hij ging er echter vandoor, waarna is geschoten. Agenten hebben ter plaatse tevergeefs geprobeerd de 15-jarige jongen te reanimeren. Op de plaats van het schietincident is een vuurwapen aangetroffen. De politie en het OM kunnen nog niet zeggen of het om een echt wapen gaat.
Twee verdachten van de beroving zitten nog vast, zegt een woordvoerder van de Rotterdamse politie. Zij zijn zondagmiddag opgepakt – één verdachte op het terras van de McDonald’s – en worden verdacht van diefstal met geweld in groepsverband. Volgens het Openbaar Ministerie gaat het om twee jongens van 15 jaar, afkomstig uit Rotterdam en Gouda.
Tientallen mensen waren getuige van het doodschieten van de jongen. Volgens burgemeester van Capelle aan den IJssel Joost Manusama zijn er onder hen ook veel jonge kinderen. ‘Dat maakt de impact van het incident extra groot.’
Ook al is de jeugdcriminaliteit het afgelopen decennium gehalveerd, het OM zag twee jaar geleden wel een stijging van het aantal zaken tegen jongeren verdacht van een ernstig delict of eens levensdelict. De laatste cijfers dateren echter uit 2023.
Burgemeester Manusama constateert vanuit de praktijk in Capelle dat jongeren steeds vaker naar messen en ook vuurwapens grijpen, zei hij tegen Radio1. ‘Daardoor lijkt het geweld heftiger te worden.’ Toch is volgens hem in zijn gemeente de ernstigste overlast van de ‘jongerenproblematiek’ inmiddels afgenomen.
Mede vanwege de leeftijd van het slachtoffer klinkt de vraag of de politie niet anders had kunnen handelen. Agenten zijn alleen bevoegd hun vuurwapen bij een aanhouding te gebruiken als de verdachte vuurwapengevaarlijk is, of als het gaat om een verdachte van een ernstig geweldsmisdrijf, vertelt Jaap Timmer, politiesocioloog aan de Vrije Universiteit. ‘Deze verdachte lijkt aan beide voorwaarden te hebben voldaan.’
Voordat een agent zijn vuurwapen mag inzetten, moet hij eerst proberen de verdachte op andere manieren aan te houden. Ook moet er een reden zijn waarom de aanhouding niet kan worden uitgesteld, bijvoorbeeld omdat de identiteit van de verdachte onbekend is of omdat onduidelijk is waar de verdachte naartoe gaat. ‘Als je de verdachte op een ander moment en op een andere plek kunt aanhouden, dan verdient dat de voorkeur’, aldus Timmer.
Agenten worden opgeleid om in het geval van schieten bij een aanhouding, te richten op de bovenbenen of het onderlichaam. Dat lukt echter niet altijd, zeker wanneer de verdachte in beweging is. Het zou dus kunnen dat het schot van de agent hoger is uitgekomen dan bedoeld, zegt Timmer. ‘Maar we weten natuurlijk niet wat er is gebeurd. Ook in het onderlichaam of bovenbeen kun je bijvoorbeeld een slagader raken, waardoor iemand alsnog kan overlijden’.
Jaarlijks lossen politieagenten in ongeveer tweehonderd zaken een of meerdere schoten. De afgelopen decennia vielen er per jaar gemiddeld drie doden en zeventien gewonden door politiekogels, zegt Timmer. Dat de politie het vuur opent op een minderjarige verdachte, komt volgens Timmer zelden voor. ‘Ik kan mij niet herinneren dat er een dodelijk schot is afgevuurd op iemand die zo jong is.’
Wel benadrukt hij dat het lastig kan zijn om de leeftijd van een verdachte in te schatten. ‘Een jongen van vijftien kan het postuur hebben van een volwassen man.’
Een 15-jarige jongen haalt met zijn moeder zijn achtergelaten fatbike op bij de McDonald’s-vestiging waar de schietpartij plaatsvond. Hij vertelde de aanwezige media van nabij getuige te zijn geweest van de dood van zijn leeftijdgenoot. ‘Er lag overal bloed.’
Het incident maakte grote indruk op hem en zijn gezelschap, waarbij ‘meteen’ de vraag centraal kwam te staan of iemand die verdacht wordt van het beroven van een fatbike niet op een andere manier kan worden gestopt. ‘Had de politie geen taser kunnen gebruiken?’
Luister hieronder naar onze podcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant