Arbeiders in New York dragen de Democratische politicus Zohran Mamdani op handen. Tot hun teleurstelling houdt de Democratische Partij juist afstand tot de kandidaat voor het burgemeesterschap. ‘Hopelijk gaat de partij toch nog achter hem staan.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
De beveiligers van Zohran Mamdani proberen bij hem in de buurt te blijven, maar dat blijkt nauwelijks te doen. Een groep actievoerende arbeiders, blazend op toeters en fluiten, loopt zij aan zij met de 33-jarige New Yorkse burgemeesterskandidaat over een fabrieksterrein in stadsdeel The Bronx. Mamdani’s zwarte pak steekt af tegen de fluorescerende hesjes van de stakers – en toch stralen ze eenheid uit.
‘Ik sta hier als Democratische kandidaat voor de burgemeestersverkiezingen’, zegt Mamdani even later vanachter achter een katheder, ‘om duidelijk te maken dat ik naast de arbeiders sta, waar dan ook in deze stad.’
Na iedere zin krijgt de Democraat luid applaus van de werknemers van Perrigo, een producent van zelfzorgproducten. Drie weken staken ze nu uit protest tegen loonsverlaging voor weekenddiensten. Mamdani: ‘Jullie strijd gaat over een waardig leven.’
Zijn campagne is gericht op zogenoemde kitchen table issues: betaalbare woningen, toegang tot goed onderwijs, vervoer en gezondheidszorg. Mamdani trekt door heel New York om met kiezers te praten over de betaalbaarheid van hun leven.
Dit beeld van Mamdani tussen stakende arbeiders aan tafels vol pizza’s en donuts straalt precies uit wat de Democratische Partij zegt te zijn: een partij voor arbeiders. Zonder de arbeidersstem wordt het bijna onmogelijk om de volgende verkiezingen te winnen. Desondanks hebben partijprominenten zich nog altijd niet openlijk achter Mamdani geschaard sinds zijn zege bij de Democratische voorverkiezingen in juni.
Normaal zouden dan ook de burgemeestersverkiezingen in het progressieve New York een gelopen race moeten zijn. Maar voor Mamdani, die zijn tegenstanders met ruime marge wist te verslaan, is de strijd nog niet gestreden.
Hoewel hij de steun heeft van progressieve Democraten, zoals Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez en senator Bernie Sanders, houden gematigde Democraten afstand tot hem. Senaatsfractieleider Chuck Schumer en Hakeem Jeffries, fractieleider in het Huis van Afgevaardigden, hebben geen steun aan hem uitgesproken. Oud-president Barack Obama feliciteerde Mamdani slechts telefonisch. Congresleden die volgend jaar verkiesbaar zijn bij tussentijdse verkiezingen zouden bang zijn om gematigde kiezers van zich te vervreemden als ze de progressieve Mamdani omarmen.
‘Ik vind het toch merkwaardig’, zegt Princess Walker (62) in The Bronx, die net door een megafoon leuzen heeft geroepen richting haar baas bij Perrigo. ‘Mamdani is de enige politicus die wij hier hebben gezien.’ Walker, die al vijftien jaar als controleur bij Perrigo werkt, vraagt zich af ‘of de Democraten zich wel om arbeiders bekommeren of alleen doen alsof’.
Volgens Gustavo Gordillo, voorzitter van de New York City Democratic Socialists of America, de groepering binnen de lokale afdeling van de Democraten waar Mamdani bij hoort, gunnen gematigde Democraten Mamdani zijn succes niet. ‘De partijleiding stelt de belangen voorop van rijke donateurs die zich bedreigd voelen door Mamdani’s plannen om hen op hun verantwoordelijkheid aan te spreken en hun eerlijke deel te laten betalen’, zei hij maandag tegen nieuwssite Politico. ‘Op dit moment staan ze niet aan de kant van de New Yorkse kiezers.’
Ook liggen bepaalde opvattingen van Mamdani niet goed bij de partijtop. Hij is uitgesproken kritisch over Israël en heeft het woord ‘genocide’ nooit geschuwd. Daarnaast pleit hij voor belastingverhogingen om gratis bussen en kinderopvang van te bekostigen.
Eén opmerking blijft hem achtervolgen. In juni kreeg Mamdani in een interview de vraag of hij geen ongemakkelijk gevoel krijgt bij de slogan ‘globaliseer de intifada’. Voor Palestijnen is het een oproep tot breder verzet tegen de Israëlische bezetting, maar een deel van de Amerikanen ziet er een oproep in tot geweld tegen Joden.
Mamdani antwoordde dat hij bij veel mensen een wanhopig verlangen ziet naar gelijke rechten voor de Palestijnen en veroordeelde de leus niet. Tegenstanders gebruiken dat om hem weg te zetten als antisemiet. De Democratische oud-gouverneur van New York Andrew Cuomo heeft gezegd dat Mamdani ‘met terroristen sympathiseert’.
President Trump noemt hem een ‘communistische gek’, die illegaal in de VS zou verblijven. Verscheidene Republikeinen hebben al geopperd om Mamdani, die in Oeganda is geboren uit Indiase ouders, het land uit te zetten.
Ondanks Mamdani’s zege bij de voorverkiezingen is hij niet de enige Democratische kandidaat. De huidige, impopulaire burgemeester Eric Adams doet in november mee als onafhankelijke kandidaat. Hetzelfde geldt voor Cuomo, die bij de voorverkiezingen verloor van Mamdani.
Maar Mamdani gaat wel aan kop in de peilingen: 46 procent van de New Yorkers zegt op hem te zullen stemmen, blijkt uit een peiling van The New York Times en Siena Poll. Cuomo scoort slechts 24 procent, Adams 6 procent. Curtis Sliwa, de enige Republikein die meedoet, staat op 15 procent.
De stakers in de Bronx klappen als Mamdani zegt dat het bedrijf hun het salaris moet uitbetalen waar ze recht op hebben. ‘Ik ga zeker op hem stemmen’, zegt Joshua Madison (29), die vijf jaar geleden bij Perrigo is komen werken, in navolging van zijn moeder, die er al 25 jaar werkt. ‘Mamdani is oprecht, hij heeft goede ideeën, hij voelt als een van ons. Hopelijk gaat de partij toch nog achter hem staan.’
Voor veel kiezers brengt de weigering van de Democraten om Mamdani te steunen oud zeer in herinnering. Decennialang weigerde de partijtop de populaire Bernie Sanders een serieuze kans te geven, zelfs toen hij een kanshebber was voor het presidentschap. ‘Ik vind het moeilijk te begrijpen dat de belangrijkste Democratische leiders in de staat New York de Democratische kandidaat niet steunen’, zei Sanders vorige week over Mamdani. ‘Dus hebben we nog een strijd te voeren: die om de toekomst van de Democratische Partij.’
Aan het eind van zijn bezoek in The Bronx gaat Mamdani nog een keer met de stakers op de foto. Terwijl de beveiliging hem naar een bus begeleidt, hoort hij de vraag van de Volkskrant. Waarom hij denkt dat de partijelite nog niet haar steun aan hem heeft uitgesproken? Er verschijnt een grijns op zijn gezicht, voordat hij tussen de protestborden verdwijnt.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant