Verkiezingscampagne Vijf partijen die wel wilden meedoen, zijn afgewezen door de Kiesraad. Niet elke nieuwkomer staat in elk kiesdistrict op het stembiljet.
Politieke partijen moeten bij de Kiesraad onder andere hun kieslijsten en ondersteuningsverklaringen uit verschillende regio's inleveren
Het belooft weer een ouderwets gepruts te worden bij het opvouwen van de stembiljetten bij de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober. De Kiesraad bepaalde vrijdag namelijk dat op het biljet 27 partijen zullen staan. Dat is er een meer dan bij de vorige verkiezingen, in 2023. Nog een verkiezing daarvoor, in 2021, poogden 37 partijen in de Kamer te raken – een recordaantal in de naoorlogse parlementaire geschiedenis.
Het is dit keer zes nieuwe partijen gelukt een plek op de biljetten te bemachtigen. Om in elk van de twintig kiesdistricten op het formulier te staan, moesten nieuwkomers 580 geldige steunverklaringen inleveren, afkomstig uit alle kiesdistricten van Nederland. Daarin zijn niet alle nieuwkomers geslaagd. Uiteindelijk doen achttien partijen in ieder kiesdistrict mee.
Een van bekendere nieuwkomers is Partij voor de Dieren-afsplitsing Vrede voor Dieren. Deze partij werd opgericht als ‘pacifistisch alternatief’, nadat PvdD besloot om de Europese plannen voor herbewapening te steunen. “Dit is een prachtig moment”, zegt lijsttrekker Pascale Plusquin op de eigen website. „Dankzij de inzet van honderden leden en vrijwilligers die handtekeningen hebben opgehaald, kunnen we nu echt meedoen.”
Ook het FNP, de Fryske Nasjonale Partij, doet mee, onder leiding van voormalig NSC-kamerlid Aant Jelle Soepboer. Het FNP is er evenwel niet in geslaagd in ieder kiesdistrict genoeg steunverklaringen te verzamelen en staat bijgevolg niet op het stembiljet in onder andere Amsterdam en Rotterdam. Tegenover de Leeuwarder Courant omschrijft Soepboer de procedure als „bealgjen”, dat zich in het Nederlands laat vertalen als ‘zwoegen’ of ‘hard werken’. „Het is niet zomaar wat handtekeningen ophalen, de Kiesraad vraagt veel van de mensen.”
Een derde nieuwkomer is De Linie, een partij met de motto’s „Tot hier en niet verder” en „Minder bureaucratie, meer bescherming. Minder regels, meer orde”. Ook Vrij Verbond doet mee, een naar eigen zeggen „rechts-progressieve” partij onder leiding van ondernemer Bart Burggraaf, die voor lagere belastingen en tegen het minimumloon is.
Dan is er Ellect, een partij met een focus op armoedebestrijding en het tegengaan van mensenhandel. Aan de leiding staat prediker Joanne Amoah. Ook de Partij voor de Rechtsstaat neemt deel, die niet „links of rechts” placht te zijn. Deze is gericht op het beschermen van onder meer vrouwenrechten en inclusie.
De Kiesraad wees ook vijf partijen af, omdat ze de waarborgsom van meer dan 11.000 euro niet betaalden of niet genoeg steunverklaringen inleverden. De meest opvallende van deze partijen was misschien wel ORDA – een afkorting van Oranje Republikeinse Democratische Alliantie. Deze partij werd opgericht door Erwin Lensink, een radicale republikein die naam maakte als ‘waxinelichtgooier‘ nadat hij op Prinsjesdag van 2010 een waxinelichthouder naar de Gouden Koets gooide. Lensink zat daarvoor bijna twee jaar in voorlopige hechtenis en kreeg later een gevangenisstraf opgelegd voor het stalken van een vrouw. Op de lijst van ODRA stond ook voormalig journalist en complotdenker Micha Kat, die in 2023 een celstraf van 28 maanden opgelegd kreeg vanwege opruiing en bedreiging.
Voorts maakte de Kiesraad vrijdag bekend welk nummer elk van de partijen op het stembiljet heeft gekregen. De vijftien partijen die bij de vorige verkiezingen zetels behaalden, staan vooraan op het biljet. Lijst 1 is voor de PVV, vorige keer de winnaar. De nieuwkomers hebben op basis van loting een lijstnummer gekregen.
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC