Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
De kerkklokken luiden weer boven het stille dorp, uit het orgel komt geluid en Stijn Lansdaal zoekt in zijn sacristie naar de juiste lichtknoppen. Zoals veel katholieke kerken was deze aan de eredienst onttrokken. Wie is er nog katholiek? Nou, Stijn wel, en hij is niet de enige jonge bekeerling. Hij kocht de Sint-Lambertus in Haren (Noord-Brabant) en houdt er bijeenkomsten waar ook andere ‘nieuwe katholieken’ komen; samen bidden ze de rozenkrans, soms in het Latijn, het is een lekenviering, al houdt de parochie een oogje in het zeil.
Stijn Lansdaal is 22 jaar, computerprogrammeur en eigenaar van een bedrijf in onlinebloedtesten. Hij betaalde 235 duizend euro, eigen geld via zijn holding. ‘Niet duur’ voor zo’n monumentaal kerkgebouw uit 1868, met hoge ramen en een degelijk leien dak. Aan het orgel moet wel wat gebeuren.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Hij komt het kerkplein opgereden met zijn scooter, opent de kerkdeur en daarachter staat de tijd stil: houten banken en echo’s. Hij heeft er zelf een altaar neergezet en een kaarsenrek. Grote plannen heeft hij niet, ‘misschien een Mariakapel’, de kerk kocht hij op gevoel. ‘Ik wilde het gewoon heel graag.’
Pas drie jaar geleden betrad Stijn voor het eerst een kerk. Daar ging zelfstudie aan vooraf, online is veel te vinden. Het begon met de filosofische vraag naar het bestaan van God, vertelt hij, ‘en als je op zoek bent naar waarheid kom je vanzelf bij het katholicisme uit’. Katholieke dogma’s overstijgen eeuwen. ‘Waarheid, consistentie en duidelijkheid’, dat trok hem aan. Als ik vraag naar een voor hem belangrijk dogma zegt hij: ‘Extra ecclesiam nulla salus’, ‘er is geen redding buiten de kerk’.
‘Katholiek zijn is lastiger dan protestant’, zegt hij: de kerk barst van te doorgronden esthetiek en mystiek. ‘Je eigen verantwoordelijkheid is in het katholicisme groter, je moet moeite doen.’ De biecht, bijvoorbeeld. ‘Veel mensen biechten nooit. Schuld en zonde, daar mag je het haast niet meer over hebben, maar daardoor zijn de meeste katholieken niet in staat van genade.’
Hij was een van de weinige jonge bekeerlingen in de Willibrordusparochie van Oss, onder de hoede van pastoor Roland Kerssemakers. Die staat te boek als conservatief. ‘Maar ik zou hem zo niet labelen, hij is gewoon goed.’ Inmiddels komen daar ‘tientallen’ jongeren. ‘Je ziet ook steeds meer grote gezinnen.’
Dat is voor mij lastig te begrijpen, zeg ik, als zoon van een vader die het een jaar volhield op het seminarie en daar nooit meer over praatte, en van een moeder die vertelde over de verstikkende bemoeienis thuis van ‘meneer pastoor’ – samen vochten ze zich vrij van de kerk. Maar dit is een andere tijd, zegt Stijn. ‘Die verhalen over ‘meneer pastoor’ hoor je veel; de afkeer van de kerk is denk ik een beetje doorgeslagen. En nu draait dat weer om.’
Het katholicisme lijkt inderdaad wat in de mode, bij influencers en politici die zich ‘sociaal conservatief’ noemen. JD Vance (VS), Diederik Boomsma (CDA, NSC, JA21), staatssecretaris Nicki Pouw-Verweij (FvD, JA21, BBB), Eva Vlaardingerbroek (FvD, ZZP), Dries Van Langenhove (ex-Vlaams Belang, nu ‘cultuurkatholiek’). Maar dat is niet wat Stijn Lansdaal bedoelt met geloven, ‘dat komt van binnen’ en heeft niets met politiek te maken. ‘Ik ben geen overdreven traditionalist, maar er is gewoon een waarheid, daar zijn bewijzen voor. Het katholieke geloof is Bijbels accuraat.’
Hij loopt naar de sacristie en laat de kerkklokken luiden, priester Willem Renders probeert het orgel, aan de deur melden zich gelovigen. Kyoma en Eva Maria, twintigers die zich kortgeleden bekeerden, slaan een mantilla om. ‘Je wordt geroepen door God’, zegt Eva Maria, maar de kerk geeft ook ‘houvast’ in een complexe wereld. ‘Het klopt wel wat mijn opa zei: als er oorlog dreigt, gaan mensen weer naar het geloof toe.’
En ook dat is te gemakkelijk: ‘Je lééft het echt’, zegt Kyoma, die een moeilijke tijd achter zich liet, ‘we voelen de Heilige Geest, we weten: dit kan wel en dit kan niet, je gaat weer gedachtig om met de dingen.’
Dan bidden ze de rozenkrans, geknield. Ze bidden: ‘Ontferm u over ons.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns