Bakken kan therapeutisch werken, weet Janneke Vreugdenhil uit ervaring. En soms helpt juist een rommelig resultaat het best, zoals een galette.
Inmiddels bijna een decennium geleden, toen ik aan het scheiden was en iedere ochtend huilend wakker werd omdat het voelde alsof mijn leven een grote mislukking was, las ik De moed van imperfectie van de Amerikaanse bestsellerauteur Brene Brown. Ik ben beslist geen grootverslinder van zelfhulpliteratuur, maar nu was het alle hens aan dek, dus vooruit.
Om eerlijk te zijn herinner ik me niet letterlijk welke aanmoedigingen voor een imperfect leven Brown haar lezers meegeeft – zoals het met zulke geschriften behoort te gaan, gaf ik het boek toen ik het uit had ook weer door aan iemand die wel wat zelfcompassie kon gebruiken. Evengoed moest ik aan haar boek denken toen ik laatst, op een nazomerse zondagmiddag, een taart aan het bakken was.
Ik bakte die taart om meerdere redenen. Een ervan was dat er mensen zouden komen eten. Een andere was dat de laatste bramen aan de struik voor mijn huis erom smeekten geplukt en benut te worden. Maar de belangrijkste reden was dat ik een dringende behoefte voelde aan voldoening. Niet dat mijn leven op dat moment nou zo mislukt voelde, zo erg was het geenszins. Maar helemaal zoals ik wilde liep het ook niet en ik was mijn eigen gepieker daarover meer dan zat. In mijn ervaring is het beste wat je op zo’n moment kunt doen een taart bakken.
Wie een taart bakt heeft geen ruimte voor zorgen. Taarten vragen om totale toewijding. Ze zijn, anders dan bijvoorbeeld soepen, weinig vergevingsgezind. Er moet tot op de gram nauwkeurig gewogen, zorgvuldig gekneed, geklopt, gevouwen of gesmolten, netjes uitgerold, lang genoeg gerust, op tijd voorverwarmd, in de gaten gehouden worden. Dergelijke focus is de perfecte remedie tegen spinnenwebben in het hoofd.
Maar wacht even, zult u wellicht tegenwerpen, dan moet zo’n taart wel lukken. Wiens humeur knapt nu op bij het uit de oven halen van een imperfecte taart? Hier komt de wijsheid van Brene Brown om de hoek kijken. Perfectionisme is, zoveel herinner ik me dan weer wel uit haar boek, niet wat een mens gelukkig maakt. Integendeel, het werkt als een barrière. Pas wanneer we onze onvolkomenheden omarmen en ons kwetsbaar durven opstellen, kunnen we een connectie maken met de wereld. En alleen in verbinding met die wereld kunnen we troost en voldoening vinden. Lees: geluk ervaren.
Terug naar die taart, want het moet hier potverdorie geen zelfhulprubriek worden. Het enige dat ik vandaag wil meegeven is dat taarten bakken goed is voor de mentale gezondheid, zélfs als het resultaat niet perfect is. En voor wie de perfectionist in zichzelf nog niet het zwijgen heeft weten op te leggen heb ik ook een tip: bak een galette. Galettes moeten het namelijk hebben van imperfectie. Ze zien er met hun rafelige omgevouwen rand ronduit rommelig uit, en dat is precies hun charme.
Noem het baktherapie, of een oefening in loslaten. Als ik mag afgaan op mijn eigen ervaring die zondagmiddag begin september, zult u aan het maken van mijn kastanjegalette met appel, bramen en rozemarijn in elk geval een lichter gemoed en een lekker toetje overhouden.
Kastanjemeel geeft aan deze galette een bijzondere, ietwat nootachtige smaak. Geen zin dit meel aan te schaffen? Vervang het dan door extra bloem, haver- of boekweitmeel. Wie wel zo’n zak koopt, wil vast graag weten wat je er nog meer mee kunt. Een idee: bak er onderstaande, glutenvrije kastanje-appelcakejes mee.
Voor 8 personen
Voor het deeg
100 g boter; 140 g bloem; 60 g kastanjemeel (of haver- of boekweitmeel, of extra bloem); 50 g fijne kristalsuiker; 1 el rozemarijnnaaldjes; ¼ tl zout; 1/8 tl bakpoeder; 100 g roomkaas; 2 tl appelazijn; 1 ei, losgeklopt met 2 tl water; 1 el rietsuiker
Voor de vulling
400 g friszoete appel, in dunne schijfjes; 90 g rietsuiker; 1 el maïzena; 1/8 tl zout; 150 g bramen (vers of diepvries); 50 g walnoten, middelfijn gehakt
Voor erbij
crème fraîche of vanille-ijs
Snijd de boter in dobbelstenen en leg die, op een bordje, een uur in de vriezer. Zeef de bloem en het kastanjemeel samen boven de mengkom van de keukenmachine. Voeg suiker, rozemarijnnaaldjes, ¼ tl zout en het bakpoeder toe en meng. Doe de boter in de kom en pulse tot een kruimeldeeg ontstaat. Voeg de roomkaas en appelazijn toe en pulse tot alles gemengd is, maar er nog geen echte deegbal is gevormd.
Kieper de mengkom leeg boven een grote kom of boven een schoon werkvlak, en kneed met een koele hand fluks tot een samenhangend deeg. Voeg zo nodig 1 eetlepel koud water toe. Rol het deeg in plasticfolie en leg het minimaal 2 uur in de koelkast. (U kunt het deeg ook met de hand maken. Hak dan de rozemarijn zo fijn mogelijk.)
Schep voor de vulling de appelschijfjes om met de rietsuiker, de maïzena en het zout. Hussel er tot slot de bramen door.
Verwarm de oven voor tot 220 graden Celsius. Rol het deeg tussen twee vellen bakpapier uit tot een slordige ronde lap met een diameter van ongeveer 34 cm. (Als het te slap wordt kunt u het voor het vullen even terugleggen in de koelkast.) Trek het bovenste vel bakpapier eraf en leg de deegbodem inclusief onderste vel bakpapier op een bakplaat.
Bestrooi met de walnoten, maar houd daarbij een rand van zo’n 6 cm vrij. Verdeel het appel-bramenmengsel over de walnoten. Vouw de vrijgehouden deegrand naar binnen, over de vulling. Kwast de rand in met het losgeklopte ei en bestrooi met 1 eetlepel rietsuiker.
Schuif de galette in het midden van de oven en draai de temperatuur terug naar 180 graden. Bak de taart in ongeveer een uur gaar. Serveer lauwwarm of op kamertemperatuur, met crème fraîche of vanille-ijs.
Appel-kastanjecakejes
Voor 12 stuks
200 g ongezoete appelmoes ; 100 ml olijfolie; 2 eieren; 1 tl appelazijn; 50 g honing; 100 g kastanjemeel; ½ tl gemberpoeder; ½ tl kaneelpoeder; 1 tl bakpoeder; ½ tl baksoda; ¼ tl zout; 1 friszure appel, ongeschild, in heel kleine stukjes
Verder nodig
Muffinblik, ingevet
Verwarm de oven voor tot 200 graden Celsius. Doe alle ingrediënten behalve de stukjes appel in een kom en mix tot een beslag. Spatel de stukjes appel erdoor.
Verdeel het beslag over de holletjes en bak de cakejes in 20-25 minuten gaar in het midden van de oven. Laat ze afkoelen op een rooster.
De laatste inzichten over eten de lekkerste recepten en slimme tips om gezond te leven
Source: NRC