Verenigd Koninkrijk
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Helaas is het niet zo dat de anti-migratiemars van afgelopen zondag in Londen, waar volgens de politie tussen de 110.000 en 150.000 demonstranten waren, iets eenmaligs was. Extreemrechts laat zich de afgelopen jaren steeds schaamtelozer zien in het Verenigd Koninkrijk, wat meestal gepaard gaat met geweld. Vorige zomer werden mensen van kleur op straat aangevallen, waren er tientallen aanslagen op asielzoekerscentra en moskeeën. Deze zomer werden hotels waar asielzoekers verbleven, gebarricadeerd.
Beide zomers was er een aanleiding: iemand van kleur vermoordde minderjarige meisjes (in Southport), een asielzoeker zou een meisje hebben betast (in Epping). In beide gevallen is ook duidelijk dat begrijpelijke woede van familieleden en andere betrokkenen door extreemrechtse opruiers als Stephen Christopher Yaxley-Lennon – beter bekend onder het pseudoniem Tommy Robinson – wordt misbruikt. De moord op de Amerikaanse activist Charlie Kirk, duizenden kilometers weg, gebruikten de organisatoren in Londen als extra argument, de Britse manier van leven zou worden bedreigd.
Wat het ditmaal nog beangstigender maakt dan vorige zomers, is dat techmiljardair Elon Musk zich actief mengt in een discussie in een land waarvan hij noch inwoner noch burger is. Musk gaf de veroordeelde Robinson weer toegang tot X, waardoor die opnieuw een socialemediaplatform had voor zijn racistische boodschappen.
Via een videolink riep Musk op tot „de ontbinding van het [Britse] parlement” en „verandering van de regering”. Tegen „het redelijke midden” zei hij: „Als dit doorzet, dat geweld naar u toe komt, dan heeft u geen keuze. (...) Dan vecht u terug of sterft u, dat is de realiteit.” Dat is een oproep tot burgeroorlog.
Het was voor premier Keir Starmer een moment geweest om een streep te trekken. De eerste reactie van de regering, bij monde van de minister van Economische Zaken, was dat de massaliteit van de demonstratie liet zien dat „we in een land leven waar vrijheid van meningsuiting en van vereniging bloeien”. Starmer herhaalde later dat demonstreren een recht is, al zei hij te begrijpen dat sommigen zich „terecht bang en geïntimideerd voelen. Soms vanwege hun achtergrond of de kleur van hun huid”.
Hij zei ook de Britse vlag „niet op te zullen geven” aan mensen die de Union Jack willen gebruiken om verdeeldheid te kweken en angst te zaaien. Het schokkende racistische geweld van de jaren zeventig en tachtig ging immers met vlagvertoon gepaard. Toen gebruikten extreemrechts en hooligans de Engelse vlag, de Union Jack gold toen nog als een veilig symbool voor Britten met migratieachtergrond.
Oppositieleider Kemi Badenoch vond dat de demonstranten „terechte zorgen hadden” over het „verlies van culturele identiteit” en de komst van asielzoekers. Musk wilde ze niet veroordelen, Robinson niet „het label” extreemrechts opplakken. Zo wordt hij salonfähig.
Jarenlang pochten politici van Labour en de Conservatieven dat het VK een multiculturele en -etnische samenleving was. Of de tamme reacties van Starmer en Badenoch nu uit electorale angst zijn – de altijd al op de anti-immigratietamboerijn trommelende Nigel Farage doet het met zijn Reform UK uitzonderlijk goed in de peilingen – of uit politiek onvermogen, het niet krachtig verdedigen van díé samenleving is gevaarlijk. En misschien nog wel een groter gevaar dan het niet veroordelen van extreemrechts.
Source: NRC