Verbetert het drinken van alcohol de spreekvaardigheid in een andere taal? Een team wetenschappers van de Universiteit Maastricht onderzocht dit fenomeen en wint daarmee de Ig Nobelprijs, de humoristische tegenhanger van de jaarlijkse Nobelprijs.
Serieus bedoeld onderzoek dat je eerst laat grinniken, maar je vervolgens tot nadenken aanzet. Daar gaat het om bij de jaarlijkse Ig Nobelprijs, die een cultstatus onder wetenschappers heeft.
Het idee voor het onderzoek ontstond op een wetenschapsconferentie, vertelt Inge Kersbergen, een van de wetenschappers achter de prijswinnende Maastrichtse studie. ‘Met een aantal andere onderzoekers raakte ik verzeild in een gesprek over hoe het soms makkelijker voelt om een andere taal te spreken als je wat gedronken hebt.’ Dat was het uitzoeken waard, besloten de wetenschappers.
Ze nodigden vijftig Duitse twintigers uit die voor hun studie in Maastricht onlangs Nederlands hadden geleerd. In een ‘lab dat eruitzag als een kroeg’ kreeg de ene helft van de deelnemers water aangeboden en de andere helft een mixdrankje van wodka en bitter lemon. Vervolgens werd de studenten – waarvan de helft lichtelijk aangeschoten – gevraagd hun standpunt op het gebied van dierproeven te verdedigen. In het Nederlands, welteverstaan.
De spreekvaardigheid van de proefpersonen werd beoordeeld door twee moedertaalsprekers die niet wisten wie er alcohol had genuttigd en wie niet. Wat bleek? De Duitsers met een borreltje op kregen betere rapportcijfers voor hun Nederlandse uitspraak. ‘Ik vermoed dat de deelnemers zich door de alcohol vrijer voelden om alles net iets Nederlandser uit te spreken.’
De hoeveelheid gedronken alcohol was overigens niet meer dan een klein biertje. ‘Ze waren zeker niet ladderzat. We denken zeker niet dat nog meer alcohol leidt tot een betere Nederlandse uitspraak.’
Ook op andere vlakken, zoals grammatica en woordenschat, scoorde de alcoholgroep iets beter dan de waterdrinkers, alhoewel de verschillen daar niet significant waren.
De prijs is in het leven geroepen door het excentrieke wetenschapstijdschrift Annals of Improbable Research (Annalen van Onwaarschijnlijk Onderzoek) om mensen te enthousiasmeren voor wetenschappelijk onderzoek.
‘Per jaar krijgen we zo’n negen- tot tienduizend nominaties binnen’, vertelt bioloog Kees Moeliker. Hij is voormalig winnaar van de prijs, met ’s werelds eerste gevalsbeschrijving van het gedrag van een homoseksuele, necrofiele eend. Sindsdien ontfermt hij zich over de Europese nominaties. Daar kiest het Ig Nobelcomité er vervolgens tien uit die volgens hen de felbegeerde onderscheiding verdienen.
‘Pas als die tien gekozen zijn, kijken we welke categorieën we erop kunnen plakken.’ Ook dat gebeurt met een knipoog. Zo ging de prijs voor de Luchtvaart naar het bestuderen van het vlieggedrag van dronken vleermuizen. De Maastrichtenaren wonnen de prijs voor de Vrede, omdat het onderzoek erop wijst dat mensen met verschillende moedertalen soepeler kunnen converseren met een drankje op. ‘Dat bevordert dus onderling begrip en uiteindelijk ook de vrede.’
Ook bij de prijsceremonie zelf, afgelopen nacht op de Universiteit van Boston, voert humor de boventoon. Het thema van dit jaar was ‘spijsvertering’, en daarom ontvingen de winnaars als trofee een handgemaakt model van een maag, uitgereikt door échte Nobelprijswinnaars.
Een geldprijs zat er dit jaar niet in. In voorgaande edities ontvingen de kersverse laureaten 10 biljoen Zimbabwaanse dollar, één enkel biljet dat wegens hyperinflatie slechts een paar euro waard is. Maar helaas was de aankoopwaarde van de biljetten door inflatie boven het budget van de Ig Nobelorganisatie uit gekomen. ‘Daarom kregen ze dit jaar een stukje vochtig toiletpapier’, aldus Moeliker.
Bijna vier decennia lang de groei van je vingernagels bijhouden, analyseren en beschrijven. William Bennett Bean deed het, en voor zijn toewijding en schrijfkunsten ontvangt deze Amerikaan postuum de Ig Nobelprijs voor de Literatuur. Met stukjes scherp glas maakte hij lijntjes aan de wortel van zijn duimnagel, waarna hij de tijd noteerde dat de lijntjes erover deden om uit te groeien. ‘Doe dat maar eens 35 jaar lang, en er dan ook nog zo prachtig over kunnen schrijven’, prijst Moeliker de overleden winnaar. Voor wie het weten wil: Beans nagel groeide aanvankelijk zo’n 0,123 millimeter per dag op zijn 32ste, maar dat nam af tot 0,095 millimeter op zijn 67ste.
Japanse wetenschappers sleepten de Ig Nobelprijs voor de Biologie binnen door zwarte koeien met witte strepen te beschilderen. Bekend is namelijk dat zebra’s met hun gestreepte pak in staat zijn steekvliegen op afstand te houden. De Japanners ontdekten dat ook koeien minder snel worden gestoken als je ze een gestreept likje verf geeft.
Toen een internationaal onderzoeksteam de hagedissen op een strandresort in Togo bestudeerde, viel hun iets bijzonders op: ze leken wel een erg sterke voorkeur te hebben voor een bepaald soort menselijk voedsel. Ze legden twee soorten pizza, een quattro formaggi en een quattro stagioni, op het strand, en de reptielen vielen massaal de vierkazenvariant aan, zonder de stagioni een blik waardig te gunnen. Dat leverde de wetenschappers de Ig Nobelprijs voor de Voedingsleer op.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant