Drie dagen lang werd Donald Trump door de Britten in de watten gelegd. Een koninklijke ontvangst, een overdadig staatsbanket, cognac uit het geboortejaar van zijn moeder. Er stond dan ook heel wat op het spel voor premier Keir Starmer.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Amerikaanse bedrijven gaan voor omgerekend 170 miljard euro investeren in het Verenigd Koninkrijk. Dat maakte de Britse premier Keir Starmer bekend op de slotdag van het staatsbezoek van Donald Trump. Het is de opbrengst van drie dagen lang fêteren, met de koning als troef.
Op Chequers, het buitenverblijf van de Britse premier, tekenden de twee leiders een ‘tech prosperity deal’, waarbij de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk nauw gaan samenwerken op gebieden als AI en nucleaire technologie. Starmer sprak de hoop uit dat dit de Britse economie vijftienduizend hoogwaardige banen gaat opleveren. Op de gezamenlijke persconferentie zei een opmerkelijk ruimhartige Trump dat de deal zelfs wat beter is voor de Britten dan voor zijn land. De twee benadrukten dat de ‘special relationship’ tussen beide naties een nieuwe fase is ingegaan.
Dat de Amerikaanse president, die onvoorspelbaar en humeurig kan zijn, zo opgewekt was, kwam niet als een verrassing. De Britten hadden kosten noch moeite gespaard om het Trump naar de zin te maken. Zo mocht Trump, die dol is op militaire parades, woensdag de grootste Britse erewacht ooit inspecteren. Zittend naast koning Charles III reed hij in een gouden koets over het landgoed van Windsor Castle. De Red Arrows vlogen over om de grauwe lucht te versieren met rode, witte en blauwe rook, de kleuren uit de vlaggen van beide landen.
Het staatsbanket die avond was zo overdadig als het maar zijn kon. De 160 gasten zaten aan een 42 meter lange, rijkelijk versierde tafel waarop 1.452 stuks bestek lagen en 139 kaarsen brandden. Trump liet nog maar eens weten dat hij de eerste president was die deze eer ten deel viel, er grappend aan toevoegend dat hij hoopt meteen ook de laatste te zijn. Hoever de Britten gingen in het vleien, bleek uit de Hennessy-cognac die na het avondmaal werd geschonken. Deze kwam uit 1912, het geboortejaar van Trumps Schotse moeder, Mary.
De gastenlijst toonde aan waar het de Britten echt om ging. Geen Jaggers en Clooneys, maar vooraanstaande ondernemers. Tim Cook (Apple), Sam Altman (OpenAI) en Stephen Schwarzman (Blackstone) aten mee. Ook mediabaron Rupert Murdoch schoof aan, al heeft Trump een rechtszaak lopen tegen diens Wall Street Journal omdat die had gemeld dat de president ooit een verjaardagskaart aan de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein had geschreven. Charles’ broer prins Andrew –ernstig in opspraak geraakt door zijn connecties met Epstein – was in geen velden of wegen te bekennen.
Amerikaanse bedrijven als Microsoft, Blackrock en Google gaan miljarden investeren in het Verenigd Koninkrijk, daarbij onder meer profiterend van het zwakke pond. Jensen Huang, topman van computergigant Nvidia, voorspelde dat het Verenigd Koninkrijk een ‘supermacht op het gebied van AI’ gaat worden. Dat zijn geluiden die Starmer, wiens premierschap onder druk staat, graag hoort. Het paaien van de president is bedoeld voor de economie, niet voor zijn eigen populariteit. De meeste Britten zijn bepaald geen fan van Trump.
De enige smet op het bezoek was Washingtons weigering de importheffingen op Brits staal en aluminium tot nul te reduceren. Maar nog altijd hebben de Britten te maken met lagere handelstarieven dan de andere Europese landen en China. De enige zorg voor Starmer de Trumpfluisteraar was de afsluitende persconferentie, het enige onderdeel – afgezien van het weer, dat een show van Amerikaanse en Britse straaljagers verhinderde – waarop hij geen controle had. Tegenover de media doet en zegt Trump immers wat hij wil.
Maar dat viel dus mee. Trump en Starmer kwamen op vriendschappelijke wijze overeen om het over belangrijke kwesties oneens te zijn. Zo is Trump het er niet mee eens dat Starmer een Palestijnse staat gaat erkennen. Hij wees erop dat 7 oktober 2023 niet mag worden vergeten en dat er nog steeds Israëlische gijzelaars worden vastgehouden. Ook wat betreft het gebruik van olie en gas, waar de Britten van af willen, varen de twee een andere koers. Geen enkele journalist vroeg overigens iets over de ‘technology prosperity deal’, het thema van de persconferentie.
Naar aanleiding van een vraag van boulevardkrant The Sun gaf Trump de Britse premier het advies om militairen in te zetten bij het tegenhouden van illegale immigratie. ‘Dat gaat landen van binnenuit vernietigen,’ waarschuwde hij. Starmer reageerde niet. Ook zei Trump ‘echt in de steek te zijn gelaten’ door Vladimir Poetin; volgens hem heeft de Russische president de afgelopen dagen zijn ware gezicht laten zien. Tevens bekritiseerde hij Europese landen die nog steeds Russische olie kopen. ‘Dat is niet eerlijk ten opzichte van ons’, merkte hij op.
Pas tegen het einde van de persconferentie kwam de vraag, van Sky TV, die Downing Street vreesde. Of president Trump sympathie heeft voor Peter Mandelson, de Britse ambassadeur die vorige week is ontslagen wegens zijn nauwe banden met Epstein. De president leek te doen alsof hij Mandelson, die dit staatsbezoek mede had geregeld, niet kende. ‘Peter who?’ Om vervolgens het woord te geven aan Starmer, die zich op de vlakte hield. Niets mocht het grootste charmeoffensief uit de Britse geschiedenis bederven.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant